W otwartej gospodarce światowej konkurencyjność opiera się na zdolności przedsiębiorstw do wytwarzania towarów i usług o wysokiej wartości dodanej. Postawienie na zrównoważony wzrost oparty na innowacji jest więc centralnym punktem odpowiedzi UE na globalizację. W czerwcu 2010 r. głowy i rządy państw unijnych przyjęły strategię „Europa 2020”, która ma przywrócić europejską gospodarkę na właściwą drogę. Strategia „Europa 2020” opiera się na przekonaniu, że potrzebne są nam badania i rozwój (B+R) oraz innowacje do wypracowania inteligentnego i zrównoważonego wzrostu oraz wydobycia Europy z obecnego kryzysu gospodarczego.
Badania naukowe i innowacje mogą także przynieść rozwiązania, które pozwolą stawić czoła wyzwaniom, przed jakimi staje nasz kontynent i cały świat – wyzwaniom takim jak bezpieczeństwo energetyczne, zmiany klimatu, degradacja środowiska, zagrożenie wykluczeniem słabszych grup społecznych, starzenie się populacji, globalne zagrożenia dla zdrowia publicznego czy sytuacja demograficzna.
Unia Europejska dysponuje pięcioma kluczowymi instrumentami finansowania do wspierania badań naukowych i innowacji: Program Ramowy Badań Naukowych, Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacji, Fundusze Strukturalne i Fundusze Spójności w ramach polityki spójności, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejski Fundusz Rybacki w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich i wspólnej polityki rybackiej.
W 2007 r. Komisja Europejska opublikowała swoje propozycje w dokumencie pt. „Konkurencyjność regionów europejskich dzięki badaniom naukowym i innowacjom”1 i wezwała państwa członkowskie oraz regiony do efektywniejszego wykorzystywania dostępnych instrumentów finansowych. Pierwsze wydanie niniejszego przewodnika praktycznego ukazało się w 2008 r. w celu przedstawienia zwięzłego opisu głównych źródeł finansowania w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Zamieszczono w nim również objaśnienia dotyczące sposobów łączenia tych źródeł w praktyce oraz porady skierowane do ustawodawców na temat wprowadzania mechanizmów na szczeblach krajowym i regionalnym, mających wspomagać skoordynowany dostęp do tychże źródeł.
Rada ds. Konkurencyjności zachęciła Komisję do dalszego działania w tym kierunku, w szczególności poprzez doskonalenie, aktualizację i poszerzanie zakresu istniejącego przewodnika praktycznego, w tym unowocześnienie go w formie kompleksowego, internetowego portalu nt. badań naukowych i innowacji. Z przyjemnością przekazujemy tę poprawioną wersję praktycznego przewodnika.
Nowe wydanie obejmuje pełną i aktualną prezentację trzech źródeł finansowania opisanych w pierwszym przewodniku (Siódmy Program Ramowy, Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacyjności oraz Fundusze Strukturalne), uzupełnioną o informacje na temat Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejskiego Funduszu Rybackiego. Przewodnik kładzie również nacisk na dodatkowe instrumenty finansowania w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Zawiera informacje na temat programu „Uczenie się przez całe życie”, współpracy międzynarodowej w dziedzinie edukacji oraz instrumentu LIFE+ w dziedzinie środowiska. W dokumencie opisano również możliwości pozyskania dofinansowania w zakresie badań naukowych i innowacji, jakie oferują kraje i terytoria spoza Unii Europejskiej, w ramach pomocy przedakcesyjnej oraz Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.
Przewodnik powstał dzięki ścisłej współpracy i wsparciu następujących Komisarzy, współodpowiedzialnych wraz z nami za omówione tu instrumenty finansowania: Wiceprzewodniczący pan Siim Kallas (Transport), Wiceprzewodnicząca pani Neelie Kroes (Agenda Cyfrowa), pan László Andor (Zatrudnienie, Sprawy Społeczne i Włączenie Społeczne), pan Dacian Cioloş (Rolnictwo i Rozwój Obszarów Wiejskich), pani Maria Damanaki (Gospodarka Morska i Rybołówstwo), pan Günther Oettinger (Energia), pan Oli Rehn (Gospodarka i Sprawy Walutowe), pani Androulla Vassiliou (Edukacja, Kultura, Wielojęzyczność i Młodzież), pan Janez Potočnik (Środowisko), pan Štefan Füle (Rozszerzenie i Polityka Sąsiedztwa) i pan Andris Piebalgs (Rozwój i Współpraca - EuropeAid).
Nowy przewodnik dostarcza potencjalnym beneficjentom funduszy UE przeznaczonych na badania naukowe i innowacje praktycznych informacji, których potrzebują, aby móc z tych funduszy skorzystać. Przedstawia również decydentom pełny obraz wszystkich instrumentów finansowania dostępnych do roku 2013. Złożoność obecnego obrazu skłoniła nas do zaproponowania, by zebrać cały zbiór instrumentów finansowania badań naukowych i innowacji we wspólne strategiczne i wieloletnie ramy finansowe w przyszłości. Wspólny zestaw uproszczonych zasad i procedur oraz jeden zestaw instrumentów finansowania stwarza możliwość poprawy efektywności funduszy UE i zwiększenia ich oddziaływania, ułatwiając jednocześnie uczestnikom dostęp do nich. Wspólne ramy strategiczne dla finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji, wraz ze zreorganizowanymi funduszami strukturalnymi, umożliwią nam szybkie wdrożenie strategii „Europa 2020”.
| Máire Geoghegan-Quinn | Johannes Hahn | Antonio Tajani |
| Komisarz ds. Badań Naukowych, Innowacji i Nauki |
Komisarz ds. Polityki Regionalnej |
Wiceprzewodniczący, Komisarz ds. Przemysłu i Przedsiębiorczości |
Konkurencyjność europejskich regionów dzieki badaniom naukowym i innowacjom COM (2007) 474 of 16/08/2007
Ostatnia aktualizacja: 2013-04-15