Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Nowo narodzone gwiazdy oczyszczają wszechświat absorbując pył kosmiczny

Zespół finansowanych ze środków UE naukowców odkrył, że wszechświat staje się czystszy, dzięki pochłanianiu pyłu kosmicznego przez powstające gwiazdy.
Nowo narodzone gwiazdy oczyszczają wszechświat absorbując pył kosmiczny
Naukowcy z Uniwersytetu w Cardiff, Zjednoczone Królestwo, finansowani częściowo przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERBN) w ramach projektu COSMICDUST, posłużyli się teleskopem kosmicznym Herschela, aby zajrzeć 12 miliardów lat wstecz i obserwować tworzenie się galaktyk na bardzo wczesnym etapie, porównując je następnie do galaktyk, które powstały całkiem niedawno.

Wyniki pokazały, że w przeszłości gwiazdy tworzyły się wewnątrz galaktyk znacznie szybciej niż obecnie, a tak szybkie narodziny gwiazd zużywają więcej pyłu kosmicznego, który jest rozproszony po całym wszechświecie. Pył kosmiczny składa się z maleńkich cząstek stałych, które występują w przestrzeni kosmicznej między gwiazdami i wraz z gazem są surowcem, z którego powstają nowe gwiazdy i galaktyki. Prowadzone badania dowiodły, że zaledwie miliard lat temu, co stanowi ułamek wieku wszechświata, galaktyki tworzyły gwiazdy szybciej i zawierały więcej pyłu kosmicznego niż obecnie.

Ten kobierzec materiału ma kluczowe znaczenie dla powstawania gwiazd i galaktyk, ale pełni także rolę gąbki pochłaniającej niemal połowę światła emitowanego przez obiekty gwiazdowe, co uniemożliwia ich obserwację za pomocą standardowych teleskopów optycznych.

Wyniesiony w 2009 r., teleskop kosmiczny Herschela służy astronomom za doskonałe narzędzie do sondowania ukrytego wszechświata. Wyposażony w całą gamę czułych instrumentów, luster i filtrów, teleskop umożliwił wykrycie pyłu za pomocą emitowanej przez siebie podczerwieni dalekiej, ujawniając istnienie gwiazd i galaktyk spowitych pyłem.

Profesor Haley Gomez, współkierująca projektem, zaprezentowała osiągnięcia zespołu 29 czerwca, w czasie British National Astronomy Meeting w Nottingham, Zjednoczone Królestwo. Zespół badawczy opublikował właśnie obszerny katalog źródeł promieniowania w dalekiej podczerwieni w tym „ukrytym wszechświecie”. Przeprowadzony przez zespół przegląd nieba, nazwany Herschel ATLAS (Herschel Astrophysical Terahertz Large Area Survey) ujawnił szczegóły ponad pół miliona galaktyk, z których wiele nie zmieniło się od ponad 12 miliardów lat, czyli krótko po Wielkim Wybuchu. Wybiegając w przyszłość zespół ma nadzieję, że ten obszerny katalog stanie się ważnym narzędziem w rękach astronomów, którzy pragną poznać szczegółową historię galaktyk i szerszego kosmosu.

W artykule, który ukazał się w czasopiśmie »Monthly Notices of the Royal Astronomical Society«, dr Elisabetta Valiante, naczelna współautorka, stwierdziła: „Fascynującym aspektem naszego przeglądu jest fakt, że obejmuje on niemal całą historię kosmosu, od systemów gwałtownego powstawania gwiazd pełnych gazu i pyłu we wczesnym wszechświecie, które zasadniczo są galaktykami w procesie tworzenia, po znacznie bardziej stłumione systemy, jakie obserwujemy wokół siebie obecnie”.

Dr Loretta Dunne, kolejna wybitna członkini zespołu badawczego, zauważyła również, że: „Przed Herschelem wiedzieliśmy jedynie o kilkuset tak zapylonych źródłach w odległym wszechświecie i byliśmy je w stanie faktycznie „zobaczyć” tylko w postaci czarno-białej. Herschel, wyposażony w pięć filtrów, zapewnił nam odpowiednik technikoloru, a kolor galaktyk informuje nas o jej odległości i temperaturze. Mamy teraz pół miliona galaktyk, które mogą nam posłużyć do mapowania powstawania ukrytych gwiazd we wszechświecie”.

Projekt COSMICDUST, który otrzymał około 1 800 000 EUR dofinansowania ze środków UE, będzie realizowany do sierpnia 2020 r.

Więcej informacji:
strona projektu w serwisie CORDIS

Źródło: Na podstawie informacji uzyskanych z projektu i doniesień medialnych

Powiązane informacje

Numer rekordu: 125699 / Ostatnia aktualizacja: 2016-07-05
Kategoria: Nowe produkty i technologie
Dostawca treści: ec