Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Wyznaczanie trendów w nauce: Dinozaury mogły gruchać, a nie ryczeć

W nowym artykule czytamy, że dźwięki wydawane przez dinozaury mogły być bardziej zbliżone do ich potomków – ptaków. Autorzy sugerują, że zamiast stereotypowego ryku, „przeraźliwe jaszczury” prehistorii raczej gruchały, mruczały albo pohukiwały.
Wyznaczanie trendów w nauce: Dinozaury mogły gruchać, a nie ryczeć
Wyobrażając sobie tyranozaura albo siejącego postrach welociraptora – zapewne najznamienitsze gwiazdy „Parku Jurajskiego” – pamięć z pewnością automatycznie przywoła potworne ryki wyrywające się z paszczy tych bezwzględnych drapieżników polujących na ludzi w przebojowych filmach. Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, że ryk tyranozaura z „Parku Jurajskiego” był remiksem płaczu słoniątka, dyszenia tygrysa i gulgotu aligatora, a ścinające krew w żyłach wrzaski welociraptora były mieszanką pisków delfina, ryku morsa, syknięć gęsi, krzyku godowego afrykańskiego żurawia, parzących się żółwi i chrypienia człowieka.

Twórcy filmu „Park Jurajski” skorzystali, mówiąc krótko, z dosyć dużej swobody twórczej, wyobrażając sobie, jak brzmiały dinozaury. Co więcej wiele wyobrażeń dinozaurów nadal cieszących się w Hollywood powodzeniem uznaje się obecnie za przestarzałe. Wśród paleontologów panuje na przykład powszechna zgoda co do tego, że dużą liczbę dinozaurów – między innymi tyranozaura – pokrywały pióra, a nie łuski. Zespół naukowców z USA i Kanady argumentuje teraz, że dinozaury wydawały dźwięki znacznie bardziej zbliżone do gruchania gołębia albo mruczenia strusia, co ma się nijak do wrzasków wydawanych przez ssaki.

Doszli do tego wniosku rejestrując najpierw odgłosy wielu żyjących archozaurów – grupy, w skład której wchodzą zarówno ptaki, jak i krokodyle. Wiele wymarłych gatunków, między innymi dinozaury, zaliczanych jest do rodziny archozaurów. Następnie podzielili rodzaje dźwięków na różne grupy, w tym odgłosy wydawane przy zamkniętym pysku bądź dziobie. Małe ptaki, takie jak wróble i ziarnojady, nie wydają takich dźwięków, tylko ptaki proporcjonalnie większe – gołębie, strusie i kazuary nowozelandzkie. To może sugerować, dowodzą naukowcy, że dinozaury o dużych ciałach mogły mieć podobne zdolności wokalne.

Jednak nie wszystkie ptaki odznaczają się tą cechą, jak zauważa zespół, bowiem wyewoluowała ona odrębnie w różnych grupach zwierząt. W szczególności pojawiła się w 16 odrębnych liniach zwierząt, między innymi krokodyli i ptaków, i w związku z tym, całkowicie uzasadnionym jest teoretyczne założenie, że mogła także wyewoluować u dinozaurów. „Niesamowite w tych badaniach jest to, że dowiodły wielokrotnej ewolucji tego zachowania. To sugeruje, że może wystąpić dosyć łatwo i zostać włączone do zachowań godowych” – zauważył Tobias Riede, ekspert ds. fizjologii z Uniwersytetu Midwestern i naczelny autor artykułu opublikowanego w czasopiśmie »Evolution«.

Oczywistym utrudnieniem, z jakim musieli się zmierzyć naukowcy był fakt, że organy głosowe, zbudowane z tkanki, nie ulegają skamienieniu tak jak kości. Niemniej opierając się na tym, co wiadomo na temat ptaków, dinozaury prawdopodobnie nie miały strun głosowych, tylko worki powietrzne oraz przetokę podobną do ptasiej (i przypominającą ludzką krtań, z tym że mającą dwie odnogi i umieszczoną niżej w klatce piersiowej). W konsekwencji, jeżeli dinozaur świstał jak ptak, naukowcy sugerują, że mógł brzmieć jak większość budzących grozę, wielkich ptaków, które żyją po dziś dzień, a mianowicie strusie i kazuary. Ku rozczarowaniu filmowców z Hollywood, krzyk godowy strusia to raczej niskie buczenie, a nie rozdzierający ryk.

Ulgą dla fanów „Parku Jurajskiego” niech będzie fakt, że filmowcy niekoniecznie wszystko poplątali dopuszczając do głosu swoje gadzie gwiazdy. Przy okazji oglądania kultowej, pierwotnej wersji filmu, zwróćcie baczną uwagę na odgłosy wydawane przez welociraptory tuż przed złapaniem w dżungli strażnika Roberta Muldoona w pułapkę – to dźwięk syczącej, chrypiącej gęsi. Wedle wyników badań ten opis może rzeczywiście być dosyć bliski prawdy.

Źródło: Na podstawie doniesień medialnych

Powiązane informacje

Kraje

  • Kanada, Stany Zjednoczone
Numer rekordu: 125819 / Ostatnia aktualizacja: 2016-07-14
Kategoria: Wyznaczanie trendów w nauce
Dostawca treści: ec