Badania epidemiologiczne doprowadziły do zalecenia, by spożywać 30-40 g błonnika dziennie. Jednakże, istnieją tysiące rodzajów błonnika w pożywieniu o nieznanym działaniu bioaktywnym, co utrudnia wybór. Aby usystematyzować wielość rodzajów błonnika, wprowadzono pojęcia rozpuszczalności i nierozpuszczalności, lecz te właściwości fizyko-chemiczne nie przekładają się na konkretne oddziaływanie fizjologiczne.

W ramach finansowanego ze środków unijnych projektu FIBEBIOTICS (Dietary fibers supporting gut and immune Function - from polysaccharide compound to health claim) badano wpływ nieprzyswajalnych polisacharydów (non-digestible polysaccharides - NPS) na pracę układu odpornościowego i jelit. Prace koncentrowały się na wpływie polisacharydów NPS na wzmocnienie reakcji odpornościowej przeciwko patogenom poprzez zwiększenie roli jelita jako bariery i redukcję chorób zakaźnych, takich jak przeziębienie i grypa.

Aby ułatwić proces badawczy, naukowcy określili zestaw uprofilowanych testów i metod badania in vitro, aby porównać poszczególne polisacharydy pod kątem ich bioaktywności względem jelita i komórek układu odpornościowego, jak również mikroorganizmów i ich metabolitów. Odkryto, że polisacharydy NPS mogą aktywować komórki jelita i układu odpornościowego, które w odpowiedzi aktywują takie geny związane z odpornością jak NFkB i wydzielają chemokiny, aby przywołać inne komórki układu odpornościowego w to konkretne miejsce. Ponadto, scharakteryzowano, oczyszczono i przetworzono polisacharydy NPS a pozyskane informacje wykorzystano do zaprojektowania nowych produktów spożywczych z aktywnymi polisacharydami NPS.

Wiele wysiłku włożono w zrozumienie mechanizmu degradacji polisacharydów NPS przez bakterie bytujące w jelicie lub okrężnicy. Naukowcy wykazali, że niektóre polisacharydy NPS trudniej ulegają rozkładaniu przez bakterie jelita lub okrężnicy. Ponadto, zaobserwowali oni różnice w fermentacji pomiędzy odmiennymi polisacharydami NPS, co prowadzi do zróżnicowanych ilości i proporcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (short chain fatty acids - SCFA). Kwasy te uważa się za korzystne dla zdrowia. W celu oszacowania poziomu kwasów SCFA, część prac skoncentrowała się na opracowaniu czujnika, przewidzianego do umieszczenia in vivo w jelicie. Ponadto, przeprowadzono kilka badań klinicznych, aby prześledzić funkcję jelita jako bariery i parametry odpornościowe u ludzi.

Zakładając, że deregulacja układu odpornościowego może prowadzić do chorób autoimmunologicznych, alergii i stanów zapalnych, jest niezmiernie ważne, by dowiedzieć się, jak utrzymać lub ulepszyć jego działanie. Wyniki i dokumentacja projektu FIBEBIOTICS pomogą Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności w sformułowaniu wytycznych w przyszłości. Celem jest wykorzystanie diety jako interwencji terapeutycznej.