Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

FP7

PRIPAR Wynik w skrócie

Project ID: 329841
Źródło dofinansowania: FP7-PEOPLE
Kraj: Niderlandy

Prawo spółek we wczesnym okresie nowożytnym

Zespół europejskich badaczy przyjrzał się XVII-wiecznym praktykom w zakresie prawa spółek w europejskich Niderlandach. Badanie ujawniło więcej różnic lokalnych niż oczekiwano, poddając w wątpliwość uniwersalność kupieckiego prawa zwyczajowego.
Prawo spółek we wczesnym okresie nowożytnym
Zagadnieniu temu przyjrzano się w ramach finansowanego przez UE projektu PRIPAR (Early modern private partnerships and company law in the Meuse-Rhine region). Dodatkowe założenia projektu polegały na porównaniu rezultatów z tak zwanym mitem "lex mercatoria" (prawa merkantylnego) oraz odkrycie źródeł wczesnego kapitalizmu.

Badanie obejmowało dwie analizy przypadku dotyczące instytucji komercyjnych w Maastrichcie i Liège. Zespół zbadał zachowane akty notarialne podpisane w latach 1651-1655, które identyfikowały odpowiednio 9 i 16 umów partnerskich dla Maastrichtu i Liège. Analiza ujawniła praktyki zarówno o charakterze lokalnym typowym dla Niderlandów, jak i stosowane w całej Europie.

Na tej podstawie wyciągnięto następujące wnioski: Umowy partnerskie były podobnie skonstruowane w całym regionie, pomimo znacznej swobody kontraktowej. Klauzule kontraktowe miały generalnie na celu maksymalizację zysków i sprawiedliwy podział dochodów. Zadaniem innych klauzul było zagwarantowanie trwałości nawiązanego partnerstwa. Jedynie wczesne umowy wydobywcze były natomiast bardziej zwięzłe.

Badanie ujawniło lokalne różnice. Podczas gdy mieszkańcy Antwerpii preferowali nawiązywanie partnerstw prywatnych do celów handlowych, mieszkańcy Liège chętniej podpisywali notarialne umowy partnerskie w sektorze wydobywczym i metalurgicznym. Przedsiębiorcy z Maastricht z kolei woleli umowy partnerskie w związku z eksploatacją lokalnych podatków. Inne różnice lokalne dotyczące odpowiedzialności prawnej i zbywalności były także wyraźnie widoczne.

Wyniki najwyraźniej obalają koncepcję kupców merkantylnych: kupców, którzy rzekomo stworzyli obszerny zestaw przepisów sprzyjających międzynarodowej wymianie handlowej. Dziś wydaje się, że w Niderlandach odpowiedzialność partnerska za zobowiązania innych zależała od przemysłu, w którym dana spółka powstała. W związku z tym przedsiębiorstwa lokalne najwyraźniej działały w mniej restrykcyjnych warunkach niż obowiązujące w Antwerpii uchwały miejskie z 1608 r. Zamiast tego spółki były mniej ograniczone zasadami dotyczącymi definicji i składu przedsiębiorstwa we wczesnym okresie nowożytnym w Niderlandach. To pozwoliło wyciągnąć wniosek, że "lex mercatoria" nie było prawem uniwersalnym, jak dotychczas sądzono.

Projekt PRIPAR pozwolił zweryfikować dzisiejsze spojrzenie na prawo spółek we wczesnym okresie nowożytnym. Takie wnioski zachęcają do przemyśleń na temat dzisiejszej sztywnej kategoryzacji spółek.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Wczesny okres nowożytny, kupiec merkantylny, partnerstwa prywatne, prawo spółek, lex mercatoria, kapitalizm kupiecki, Niderlandy
Numer rekordu: 180917 / Ostatnia aktualizacja: 2016-03-30
Dziedzina: Technologie przemysłowe