Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Zmiana klimatu i różnorodność biologiczna w europejskich jeziorach

Bioróżnorodność w wodach słodkich obniża się w niespotykanym tempie ze względu na powiązane skutki wynikające z działalności człowieka. Jednym z tych skutków jest eutrofizacja, która — zgodnie z najnowszymi badaniami — będzie się jedynie nasilać wraz ze zmianą klimatu.
Zmiana klimatu i różnorodność biologiczna w europejskich jeziorach
Proces eutrofizacji, w którym nadmiar składników odżywczych w akwenach powoduje gęsty porost roślinności i wymieranie zwierząt z powodu braku tlenu, w połączeniu ze zmianą klimatu może spowodować dalszy spadek bioróżnorodności słodkowodnej. W efekcie może nastąpić duża zmiana w metabolizmie ekosystemu, która spowoduje wzrost emisji gazów cieplarnianych.

Celem projektu CLIMBING (Climate and nutrient impacts on lake biodiversity and ecosystem functioning) było zbadanie, w jaki sposób zmiana klimatu oddziałuje wzajemnie z zasobami substancji odżywczych, zmieniając tym samym zależność między bioróżnorodnością a funkcjonowaniem ekosystemu w jeziorach.

Projekt CLIMBING dostarczył dowodów na istnienie negatywnych skutków podwyższonej temperatury oraz zmian hydrologicznych i dotyczących zasobów składników odżywczych dla sieci troficznej i bioróżnorodności ekosystemów wodnych. Wyniki pokazują również, że jeziora w cieplejszych regionach, jak region śródziemnomorski, są szczególnie podatne na wymieranie gatunków. Jest tak ponieważ zanik jednego gatunku może prowadzić do zaniku cechy ekologicznej, powodując tym samym zmiany w funkcjonowaniu całego ekosystemu.

Jednym z wniosków projektu jest potrzeba łagodzenia skutków zmiany klimatu i redukowania ilości składników odżywczych przedostających się do jezior i innych akwenów. Działania łagodzące powinny obejmować bardziej efektywne wykorzystanie nawozów, stosownie do retencji gleby i zapotrzebowania roślin uprawnych, prowadząc do mniej intensywnego użytkowania gruntów w powierzchniach spływu, gdzie występują podatne zbiorniki słodkowodne. Ponadto zadbanie o roślinność przybrzeżną zapewni bufor chroniący przed przedostawaniem się składników odżywczych do akwenów. Pozwolenie na swobodne meandrowanie kanałów wodnych zapewniłoby zwiększenie retencji, rozkładu oraz utratę materii organicznej i składników odżywczych. Skuteczniejsze gospodarowanie gruntami i praktykami rolnymi pozwoliłoby z kolei zredukować eksport osadów, cząstek stałych i rozpuszczonych składników odżywczych z powierzchni spływu. Obniżenie ilości składników odżywczych pochodzenia rolnego i przemysłowego można osiągnąć poprzez odpowiednie uzdatnianie ścieków i kontrolę ilości substancji wypuszczanych w powietrze.

Wyniki projektu prawdopodobnie będą miały wpływ na kształt europejskiej strategii w sprawie ramowej dyrektywy wodnej oraz strategii ochrony różnorodności biologicznej do roku 2020. Odegrają one zatem ważną rolę, pomagając chronić europejskie środowisko słodkowodne w obliczu zmiany klimatu.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Zmiana klimatu, różnorodność biologiczna, jeziora, woda słodka, eutrofizacja, ekosystem
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę