Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

ERC

DEFCON1 Wynik w skrócie

Project ID: 230355
Źródło dofinansowania: FP7-IDEAS-ERC
Kraj: Niderlandy

Bardziej naukowe podejście do świadomości

Tradycyjna, subiektywna definicja świadomości została właśnie zakwestionowana dzięki pięciu nowatorskim doświadczeniom, które wniosły bogactwo nowych informacji do tej dziedziny nauki.
Bardziej naukowe podejście do świadomości
Pojęcie świadomości, opisywane w uproszczeniu jako "bycie tu i teraz", czy "odróżnienie snu od jawy", jest trudne do wyjaśnienia. Tradycyjne metody badania świadomości i jej komponentów, od odczuwania po przytomność, okazały się subiektywne i niedoskonałe, a dodatkowo zaburzane przez uwagę, odczuwanie, język lub pamięć. Twórcy finansowanego przez UE projektu DEFCON1 (A new definition of consciousness) podjęli próbę przedefiniowania świadomości używając terminów neurologicznych.

Przy założeniu, że podział na świadomy/nieświadomy przedstawia różnicę między przetwarzaniem wyprzedzającym i rekurencyjnym w mózgu, zespół projektu wysunął hipotezę mówiącą o tym, że przetwarzanie rekurencyjne pobudza aktywację receptora NMDA, a więc proces uczenia się. W takim ujęciu świadomość można rozumieć jako zjawisko niezależne od funkcji poznawczych, jak dostęp poznawczy czy uwagę, co sugeruje, że świadome przetwarzanie może zachodzić bez świadomego udziału podmiotu.

Podważając tradycyjne interpretacje świadomości, twórcy projektu zamierzali dowieść prawdziwości nowego założenia na drodze doświadczeń z obszaru związanego z widzeniem, wykorzystując do tego celu elektroencefalogram (EEG), funkcjonalne obrazowanie rezonansu magnetycznego (fMRI) oraz metody przezczaszkowej stymulacji magnetycznej (TMS), jak również na drodze interwencji farmakologicznych. Przeprowadzili kilkanaście nowatorskich doświadczeń mających wykazać trafność nowej definicji.

W toku jednego doświadczenia ustalono, że w istocie świadomość jest niezależna od funkcji poznawczych oraz że każda funkcja poznawcza ma swoją wersję świadomą i nieświadomą. To pokazało, że świadomość i procesy poznawcze są w zasadzie ortogonalne. W innym doświadczeniu wykorzystano techniki fMRI, EEG i TMS do zbadania świadomych wrażeń wzrokowych, takich jak grupowanie percepcyjne i wnioskowanie, co również wykazało trafność definiowania świadomości z punktu widzenia neurologicznego.

Następnie zespół zastosował pomiary aktywności neurologicznej podczas "ślepoty z braku uwagi" z wykorzystaniem wrażliwej krótkotrwałej pamięci wzrokowej, potwierdzając, że reprezentacje bez udziału uwagi posiadają właściwości fenomenologiczne, takie jak organizacja percepcyjna, realizacja amodalna i wnioskowanie. Te ustalenia potwierdziły koncepcję, wedle której ludzie mogą świadomie odczuwać, nie wiedząc o tym.

Następnie, w toku badań behawioralnych oraz aktywności neurologicznej, wykazano, że uczenie się percepcyjne jest możliwe bez udziału uwagi, choć nie bez świadomego odczuwania. Dalsze prace dostarczyły cennej wiedzy na temat mechanizmów molekularnych odpowiadających za przetwarzanie rekurencyjne i świadome widzenie. Wszystkie doświadczenia z powodzeniem utorowały drogę do powstania bardziej obiektywnych i naukowych definicji świadomości.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Świadomość, odczuwanie, przytomność, DEFCON1, neurologiczny, funkcje poznawcze
Numer rekordu: 183235 / Ostatnia aktualizacja: 2016-08-18
Dziedzina: Biologia, Medycyna