Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Galaktyki kształtowane przez wiatry pochodzące z czarnych dziur

Wyniki obserwacji wielu długości fal dały pełniejszy obraz gazu molekularnego o dużej prędkości wyrzucanego z wnętrza masywnych czarnych dziur. Naukowcy przy wsparciu finansowym UE przeprowadzili analizę tych obserwacji celem odkrycia, jak zjawisko wypływów gazu kształtuje proces formowania się gwiazd w macierzystej galaktyce.
Galaktyki kształtowane przez wiatry pochodzące z czarnych dziur
W centrum każdej galaktyki znajduje się masywna czarna dziura. Obiekt astronomiczny Sagittarius A*, znajdujący się w centrum Drogi Mlecznej, jest nieaktywny, ale coś zupełnie przeciwnego dzieje się w młodych galaktykach. W pobliskim wszechświecie istnieje mnóstwo aktywnych jąder galaktycznych (AGN). Astronomowie analizują łączące się galaktyki, aby dowiedzieć się, w jaki sposób te czarne dziury stają się aktywne.

Dzięki wsparciu finansowemu UE dla projektu BLACK HOLES AND JWST (How active black holes shape the universe: Beyond Hubble) astronomowie zdołali zanalizować dane z obserwacji zimnego gazu molekularnego i pyłu w obrębie galaktyki Dragonfly. Ta, znana także jako MRC0152-209, galaktyka jest jedną z radiogalaktyk tworzących gwiazdy w sposób najbardziej radykalny we wszechświecie.

Dane z obserwatoriów Atacama Large Millimeter Array (ALMA) w Chile oraz Australia Telescope Compact Array (ATCA) ujawniły duże ilości odłamków pochodzących z fuzji. Konkretniej, galaktyka Dragonfly jest prawdopodobnie bogatym w gazy obiektem, powstałym wskutek potrójnej fuzji. Ale co mogło spowodować jej aktywność w zakresie formowania gwiazd?

Uczestnicy projektu BLACK HOLES AND JWST odkryli, że galaktyka ta składa się z podwójnego jądra oraz ze słabego źródła zimnych gazów molekularnych w odległości ok. 10 kiloparseków (kpc). Wydaje się, że potężne aktywne jądro galaktyki zostało "uruchomione" w trakcie fuzji w fazie przed procesem koalescencji.

Zimny obłok molekularny zostaje przesunięty wewnątrz połączonej galaktyki, skąd prawdopodobnie nie zostanie już uwolniony. Astronomowie szacują, że tempo redystrybucji gazu molekularnego wynosi co najmniej 1200 mas Słońca na rok i mogłoby wzrosnąć do 3000 mas Słońca na rok, co jest górną granicą w przypadku powstawania gwiazd.

Redystrybucję gazu mogą spowodować oddziaływania grawitacyjne pomiędzy dyskami zimnego gazu molekularnego obracającymi się wokół dwóch jąder lub wycieki spowodowane przez aktywne jądro galaktyki. Z drugiej jednak strony zakres czasowy procesu redystrybucji gazu jest zbliżony do zaobserwowanego czasu wyczerpywania się zasobów gazu, co sugeruje, że te procesy odgrywają znaczącą rolę w ewolucji galaktyk.

Wyniki projektu BLACK HOLES AND JWST wnoszą kluczowy wkład w wyjaśnienie, w jaki sposób fuzje galaktyk "uruchomiają" czarne dziury. Wszystko wskazuje na to, że odkryto też fakt, że destrukcyjna siła czarnych dziur ma udział w tworzeniu warunków niezbędnych do powstania nowych gwiazd na peryferiach ich macierzystych galaktyk.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Czarne dziury, gaz molekularny, aktywne jądra galaktyk, BLACK HOLES AND JWST, galaktyka Dragonfly
Numer rekordu: 190997 / Ostatnia aktualizacja: 2017-02-07
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę