Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

FP7

COMROTAG — Wynik w skrócie

Project ID: 619627
Źródło dofinansowania: FP7-JTI
Kraj: Polska
Dziedzina: Badania podstawowe

Kolejny krok w kierunku stworzenia inteligentnego helikoptera

Systemy aktywnego sterowania przepływem w łopatach wirnika mogą dostosowywać swoje właściwości aerodynamiczne do warunków przepływu powietrza. W ramach finansowanych przez UE badań opracowano metodę obliczeniową w celu wdrożenia innowacyjnych systemów obiecujących wyższą prędkość i niższy poziom hałasu.
Kolejny krok w kierunku stworzenia inteligentnego helikoptera
Projekt COMROTAG (Opracowanie i testowanie metod obliczeniowych do symulacji wirników helikoptera z aktywną listwą Gurneya) był częścią wspólnego przedsięwzięcia „Czyste niebo” (Clean Sky Joint Undertaking). Zespół skupił się na systemach łopat wirnika helikoptera z aktywną listwą.

Wdrożenie tych systemów nie jest łatwym zadaniem ze względu na ogromne siły generowane podczas obrotu łopat. Dzięki symulacjom komputerowym i danym z badań w tunelu aerodynamicznym zespół zbadał konfigurację tych urządzeń podczas lotów w różnych warunkach.

„Podczas symulacji lotu dostosowano systemy regulacji kąta ustawienia łopat w celu uzyskania odpowiedniej siły ciągu i momentów wirnika. Porównano tak zwane obciążenie mocy dla różnych konfiguracji” – wyjaśnia kierownik badań, dr Wieńczysław Stalewski z polskiego Instytutu Lotnictwa.

Aktywne listwy Gurneya

Spośród wszystkich aktualnie opracowywanych systemów aktywnych wirników aktywna listwa Gurneya (AGF) została wybrana w podprogramie „Zielony wiropłat” w ramach inicjatywy „Czyste niebo” jako zintegrowany demonstrator technologii. O wyborze zadecydował jej potencjalny wpływ na wydajność śmigłowca i gotowość do wdrożenia technologii.

Aktywne załączanie listew Gurneya na łopatach powracających wirnika zwiększa siłę nośną wiropłatu oraz jego ogólną wydajność. Ta technologia jest już w zaawansowanym stadium rozwoju. Jednakże wymagane są jeszcze liczne badania i testy łopat wirnika w tunelu aerodynamicznym w celu jej weryfikacji.

„Celem projektu COMROTAG była ocena zalet aktywnych listew Gurneya na łopatach wirnika podczas lotów helikoptera w skali rzeczywistej” – mówi dr Stalewski. Oprócz uwzględnienia różnych sił aerodynamicznych zespół musiał określić możliwości rozszerzenia mechanizmu, kierunek przepływu powietrza i prędkość.

„Na szczęście pokonaliśmy trudności z odtworzeniem przeciągnięcia dynamicznego na pełnoskalowym modelu łopaty powracającej wirnika i osiągnęliśmy również odpowiednie wyważenie wirnika helikoptera w tych niebezpiecznych warunkach. Wymagało to więcej wysiłku podczas obliczeń niż w przypadku symulacji lotów bez przeciągnięcia dynamicznego” – dodaje.

Obliczeniowa mechanika płynów (CFD) w lotnictwie

Moduł symulacyjny „wirtualnego wirnika” opracowywany w Instytucie Lotnictwa został zmodyfikowany, tak aby dokładnie odzwierciedlał ustawianie w chorągiewkę i wahanie pionowe łopat wirnika, a także cykliczny ruch aktywnych listew Gurneya. Ten zestaw funkcji zdefiniowanych przez użytkownika został połączony z komercyjnym oprogramowaniem CFD Ansys Fluent, powszechnie stosowanym w inżynierii lotniczej.

„Ruch listew został odtworzony poprzez miejscowe deformacje na otaczającej siatce obliczeniowej. Metoda deformacji siatki obliczeniowej została opracowana specjalnie dla projektu COMROTAG i okazała się skuteczną alternatywą dla metod wykorzystujących nakładanie na siebie siatek obliczeniowych” – wyjaśnia dr Stalewski.

Wyniki symulacji to cenny materiał dla naukowców pracujących nad wprowadzeniem aktywnych listew Gurneya do łopatek wirnika. „Można zaplanować testy na helikopterach, aby uzyskać takie warunki lotu, w których zalety takiego rozwiązania będą jeszcze bardziej widoczne lub uniknąć niebezpiecznych sytuacji i zapewnić bezpieczeństwo podczas lotu”.

Nowa metoda obliczeniowa może pomóc w opracowywaniu systemów uruchamiania, które spełniają wymagania w zakresie trwałości i niezawodności w przemyśle lotniczym. Nowa generacja inteligentnych helikopterów wkrótce pojawi się na niebie.

Słowa kluczowe

Inteligentny helikopter, COMROTAG, aktywne listwy Gurneya, obliczeniowa mechanika płynów, przemysł lotniczy
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę