Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

FP7

Z DAMPER Wynik w skrócie

Project ID: 632492
Źródło dofinansowania: FP7-JTI
Kraj: Hiszpania

Kontrola drgań w skrajnych temperaturach

Finansowani ze środków UE inżynierowie opracowali nową, odmienną od istniejących technologię tłumienia drgań, która doskonale sprawdza się również w skrajnych warunkach roboczych.
Kontrola drgań w skrajnych temperaturach
Niewystarczająca kontrola propagacji drgań jest przyczyną wielu poważnych uszkodzeń i może doprowadzić nawet do zniszczenia samolotu. Celem projektu Z DAMPER (Z-coupled full system for attenuation of vibrations) było opracowanie narzędzi do kontroli drgań generowanych przez otwarty wirnik przeciwbieżny.

Najprostszym rozwiązaniem jest użycie bardziej elastycznych połączeń między wirnikiem a korpusem samolotu. Niestety połączenia takie mogą być stosowane wyłącznie w umiarkowanych temperaturach i przy względnie wysokiej częstotliwości wzbudzania. Ponadto połączenia te znacznie zwiększają masę samolotu.

Inżynierowie zaangażowani w projekt Z DAMPER stworzyli więc prototypowe urządzenie o odpowiednio dopasowanej impedancji mechanicznej, umożliwiające skuteczną kontrolę drgań zarówno w zakresie niskich, jak i wysokich częstotliwości. Jeszcze nigdy dotąd sprzężenie dławikowe nie było wykorzystywane do tłumienia drgań.

W skrócie, urządzenie składa się z trzech elementów: „wolnego stopnia” zamocowanego do drgającego wirnika, stojana zamontowanego na kadłubie i wewnętrznego „szybkiego stopnia”. Bezstykowa liniowa przekładnia magnetyczna gwarantuje właściwe dopasowanie impedancji mechanicznej stopni szybkiego i wolnego.

Stopień szybki może wirować do 10 razy szybciej niż stopień wolny. Z drugiej strony, siła oddziałująca na stopień wolny może być nawet 10 razy większa niż siła oddziałująca na stopień szybki. Taka konfiguracja pozwala izolować drgania zewnętrzne i przekształcać je wewnętrznie na drgania o dużej prędkości, które następnie są tłumione.

W porównaniu z istniejącymi systemami tłumienia drgań, technologia Z DAMPER ma wiele zalet. Brak styku między elementami ruchomymi redukuje zużycie, dzięki czemu układ nie wymaga smarowania. Urządzenie niemal nie wymaga konserwacji, a jego okres eksploatacji znacznie przekracza okres użytkowania podobnych urządzeń mechanicznych.

To pierwsze rozwiązanie do tłumienia drgań, które nawet w skrajnych temperaturach – jak 250ºC czy -200ºC – doskonale wytrzymuje oddziaływanie dużych sił dynamicznych. Ponadto technologia ta może być wykorzystywana również do poprawy sprawności innych systemów tłumiących, np. tłumików wiroprądowych.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Tłumienie drgań, otwarty wirnik przeciwbieżny, Z DAMPER, impedancja mechaniczna, przekładnia magnetyczna
Numer rekordu: 198617 / Ostatnia aktualizacja: 2017-05-29
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę