Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Filozoficzne spojrzenie na pojęcie instytucji

Przez ostatnie dwa stulecia europejscy filozofowie analizowali koncepcję instytucji z wielu różnych perspektyw. Bardziej współczesne spojrzenie na to pojęcie podkreśla znaczenie wspólnego wątku w jednym z najważniejszych przejawów społeczeństwa.
Filozoficzne spojrzenie na pojęcie instytucji
Z pojęciem „instytucja” – institution w języku francuskim i angielskim oraz Stiftung w języku niemieckim – wiąże się wiele historycznych i symbolicznych aspektów, które przywołują w umysłach ludzi różne obrazy. Zdaniem nieżyjącego już niemieckiego filozofa Edmunda Husserla Stiftung odzwierciedla narodziny, manifestację, doświadczenie i historię idei, napędzając dynamikę pomiędzy wydarzeniem i strukturą oraz pomiędzy faktem a istotą rzeczy. W ramach finansowanego ze środków UE projektu PHENINST (The phenomenological concept of institution: Event, history, symbolic) zbadano tę ważną koncepcję z perspektywy Husserla. Filozof uznawany jest za twórcę fenomenologii – dziedziny, która opiera się na filozoficznym studium struktur doświadczenia i świadomości.

Dla Husserla Stiftung był początkiem nowego sposobu myślenia, podczas gdy inni filozofowie kwestionowali jego tok rozumowania w tej kwestii. Na podstawie przeprowadzonych badań uczestniczący w projekcie uczeni uwidocznili podobieństwa i różnice w zakresie poglądów filozoficznych na temat pojęcia instytucji, aby rzucić nowe światło na debatę towarzyszącą fenomenologii. Przyjrzano się równoległym badaniom w tej dziedzinie prowadzonym przez innych filozofów, takich jak Martin Heidegger, Maurice Merleau-Ponty, Jan Patočka, Jacques Derrida i Marc Richir.

Zespół rozpoczął od ogólnej analizy teoretycznej wspomnianego zagadnienia, skupiając się na częstotliwości występowania wydarzeń instytucjonalnych i ich natury, a także współzależności pomiędzy instytucją a podmiotem. Na kolejnym etapie projektu poddano analizie powiązania między instytucją a historycznością, biorąc pod uwagę dynamikę pomiędzy tym co empiryczne, a tym co transcendentalne, jak również pomiędzy przypadkowością a znaczeniem.

W trakcie prowadzonych badań uczeni przyjrzeli się związkom pomiędzy instytucją a kulturą, porównując podejście fenomenologiczne i strukturalistyczne. W następstwie tych rozważań dokonano analizy instytucji języka i jej związku z doświadczeniem przedjęzykowym. Projekt położył szczególny nacisk na zależności pomiędzy instytucją a historycznością, uwzględniając wkład koncepcji instytucji w rozwój fenomenologii historyczności.

Wyniki projektu PHENINST zostały przedstawione w szeregu różnych publikacji oraz w wydaniu książkowym, a także zaprezentowane podczas warsztatów, konferencji i seminariów. Osiągnięcia zespołu rzuciły nowe światło na badania nad fenomenologią i historycznością oraz na pojęcie instytucji. Tym samym filozofowie i badacze zyskali dostęp do bardziej szczegółowej analizy tematu.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Instytucja, PHENINST, Husserl, fenomenologia, historyczność
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę