Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Przykłady udanych projektów – Zachęcanie Europejczyków, by wsiedli na rowery

Co może podwyższyć tętno, zaoszczędzić pieniądze i zredukować globalne ocieplenie? Odpowiedź: Oczywiście, jazda na rowerze! Europejski projekt badawczy ma zapewnić, by jazda na rowerze była bezpieczna i niekłopotliwa.
Przykłady udanych projektów – Zachęcanie Europejczyków, by wsiedli na rowery
Jeśli więc zalety są tak ważne i atrakcyjne, to dlaczego nie wszyscy jeżdżą na rowerach, przynajmniej w czasie wolnym od pracy? Wydaje się, że ludzie nie zawsze wiedzą, co jest dla nich korzystne. Ale mogłoby to się zmienić po wprowadzeniu marchewek lub razów (zachęty lub kary).

Takie zachęty mogłyby być skuteczniejsze w sytuacji pewnego wymuszenia stylu życia, w taki sposób, by to co ludzie lubią, było na czołowej pozycji planów promocyjnych ustalanych przez władze administracyjne, organizacje charytatywne lub prywatne przedsiębiorstwa.

W finansowanym przez UE projekcie pod nazwą „BYPAD platform” przyjęto takie właśnie podejście, dzięki czemu jego realizacja mogła zmienić sposób zachowania się wielu Europejczyków. Poprzez zadawanie pytań i uzyskiwanie odpowiedzi w ramach kwestionariusza skierowanego specyficznie do władz lokalnych i regionalnych zwiększono atrakcyjność i dostępność jazdy na rowerze.

Działalność platformy BYPAD zmieniła bardzo, od czasu jej zainicjowania dziesięć lat temu w postaci „Audytu strategii zachęty do jazdy na rowerze” (BYPAD). Finansowana w ramach Szóstego Programu Ramowego UE oraz „Inteligentnej europejskiej inicjatywy energetycznej” (IEE) w celu dalszej poprawy audytów i promocji jazdy na rowerze, platforma przekształciła się w narzędzie do audytu, dostosowane do kontekstu jazdy na rowerach we wszystkich krajach europejskich.

Trzydzieści pięć pytań kwestionariusza dotyczyło kraju, regionu, miasta lub miejscowości respondenta. „Jak wygląda strategia zachęty do jazdy na rowerach w Twojej miejscowości, mieście lub regionie? Czy jest ona efektywna i przynosi wyniki? W jaki sposób możną ją poprawić?” Audytorzy poszukiwali sposobów przeniesienia danych zebranych w kwestionariuszach na robocze rozwiązania, by stworzyć lepsze warunki do używania rowerów.

Audytorzy chcieli koniecznie się upewnić, że informacje — uzyskane on-line lub off-line — nie pokryją się przysłowiowym kurzem na półce. Rekrutowano ich z grup doradztwa lub pracowników organizacji, które znają doskonale sprawy związane z używaniem rowerów w swoich krajach. Od tych entuzjastów jazdy na rowerze zależało więc stworzenie wytycznych dla miast i regionów w zakresie wdrażania projektu BYPAD oraz opracowania planów działania. W celu wdrażania progresywnych zmian w podejściu do jazdy na rowerze, przeszkolono i certyfikowano przeszło 80 audytorów w 100 miastach, regionach i miejscowościach.

W ramach platformy BYPAD uznano, że strategia zachęty do jazdy na rowerach jest procesem dynamicznym. Koło jakości BYPAD (więcej informacji na stronie www.bypad.org) przedstawia podsumowanie systemu i podzielone zostało na sekcje monitorowania, planowania i działania.

Wzrastające obawy

Europa uległa geograficznemu i politycznemu rozwinięciu w ostatnim dziesięcioleciu, a od czas początków projektu BYPAD do Unii dodano sześć nowych państw, włącznie z Estonią i Kosowem. Podczas realizacji platformy BYPAD upewniano się, by język nie stanowił bariery. W chwili obecnej kwestionariusz dostępny jest on-line, a także w postaci dokumentu opublikowanego w 17 językach w 21 krajach.

Według opinii Petera Weissa, koordynatora ruchu rowerowego w austriackim mieście Salzburg, wypełnianie kwestionariusza przynosi niespodziewane skutki: „Praca z kwestionariuszem umożliwiła mi obserwacją naszej działalności z zupełnie innego punktu widzenia. Treść kwestionariusza nasunęła mi szereg pomysłów możliwych do realizacji w przyszłości.”

Zakończone audyty odsłaniają także inne sprawy. Dla przykładu, pytania, które nie przyniosły dobrych wyników, mogą być wyłączone do specjalnego przetwarzania — w postaci zaleceń poprawy sytuacji w określonej skali czasu.

Podsumowanie audytu obejmuje ostateczne wyniki, ustalenie możliwych źródeł finansowania, a także użytecznej synchronizacji energii między interesariuszami. Następnie ustalono główne osoby odpowiedzialne za wdrożenie postawionych zadań. Wprawdzie negatywna, ale niezbędna, jest lista możliwych zastrzeżeń co do wysuwanych propozycji.

Europa jest mieszaniną w sensie społecznym i politycznym, nawet w ramach poszczególnych regionów, ale niektóre cechy inicjatywy w zakresie jazdy na rowerach pozostają wspólne dla wszystkich obszarów. Entuzjastów jazdy rowerowej łączą wspólne praktyczne doświadczenia, toteż istniejąca strona BYPAD została rozszerzona o bazę zawierającą poprawne praktyki, oraz przekazującą do bazy danych Europejskiej Agencji Informacyjnej na rzecz Lokalnego Transportu (ELTIS) uaktualnione informacje na temat strategii w zakresie jazdy na rowerach.

Tylko w ciągu ostatnich kilku lat, na stronie ELTIS omawiano sprawy dotyczące jazdy na rowerach do szkół w Wielkiej Brytanii i Hiszpanii, oraz sposobów ustalenia kultury jazdy na rowerach w Danii i Niemczech. Belgijski plan pod nazwą „Bezpieczeństwo i zdrowie na rowerze” promował jazdę rowerem dla do osób starszych, co umożliwiałoby im utrzymywanie kontaktu z lokalną społecznością przy jednoczesnym prowadzeniu zdrowego trybu życia.

Kierowanie zmianami

BYPAD służy nie tylko do rozpowszechniania informacji o jeździe na rowerach, ale także do pobudzenia nowych pomysłów i zmian w krajach, takich jak Holandia, gdzie jazda na rowerach jest rozpowszechniona.

Dobrym przykładem jest rower elektroniczny lub e-rower. Urządzenie to, przeznaczone dla osób w wieku powyżej 60 lat, ułatwia życie, dzięki wprowadzeniu roweru hybrydowego, który zmniejsza wysiłek niezbędny do pedałowania. Niewielki, możliwy do ładowania, akumulator litowy umieszczony jest dyskretnie w ramie lub na tylnym bagażniku roweru.

Holenderski konsultant platformy BYPAD, Martijn van de Leur, objaśnia, co taki rower oznacza dla użytkownika. „Jazdę na E-rowerze odczuwa się tak, jak gdyby wiatr wiał ci w plecy", mówi. „Podczas jazdy na e-rowerze, wyprawa na odległość 7 km może być przedłużona do 15 km przy takim samym wysiłku ze strony cyklisty.

Pan van de Leur chciałby rozwinąć użycie e-rowerów przez starsze osoby. „Zawsze staraliśmy się ułatwiać życie osobom starszym i niepełnosprawnym”, wyjaśnia, „ale zakres takiej działalności ulega rozszerzeniu i teraz promujemy aspekt nowej technologii w celu przyciągnięcia młodszych grup wiekowych.”

Platforma BYPAD może także wspomóc usługi przeznaczone dla ogólnej publiczności jeżdżącej na rowerach. „W Holandii stale usprawniamy i poprawiamy parkingi oraz punkty ładowania e-rowerów”, twierdzi van Leur. Holenderskie miasto Rotterdam instaluje punkty ładowania e-rowerów w publicznych parkach rowerowych.

Informacje o uzupełniających się wysiłkach są mile widziane przez wielu interesariuszy BYPAD, łącznie z audytorami i publicznością. Dobrym przykładem jest Rotterdam, gdzie miejscowi wytwórcy mogą testować e-rowery i odnoszą z tego korzyści.

W projekcie BYPAD prowadzona jest kampania na rzecz wszystkich rodzajów rowerów, nie tylko e-rowerów. „Apelowanie do innych grup docelowych jest sposobem postępowania w kraju takim, jak Holandia, gdzie jazda na rowerach jest już popularna”, wskazuje Pan van de Leur. „Innym popularnym rodzajem roweru jest urządzenie bagażowe dla rodzin z małymi dziećmi”. Rower bagażowy wyposażony jest z przodu w mocne drewniane pudło, gdzie dziecko może siedzieć, a sam rower dla bezpieczeństwa ma nisko położony środek ciężkości. Mali pasażerowie są nawet przyczepieni za pomocą trzypunktowego pasa bezpieczeństwa.

Oznaka sukcesu

W projekcie BYPAD starano się zawsze o rozwinięcie doświadczeń audytorów oraz rozprowadzenie informacji za pośrednictwem Internetu, konferencji i kongresów. Ostatnim wydarzeniem, w którym wzięli udział audytorzy projektu, był Velo-city Global 2010 organizowany w duńskiej stolicy Kopenhadze. W ramach projektu zorganizowano olbrzymią sieć informacji, jak również uczestniczących przedstawicieli, których liczba nieprzerwanie rośnie.

Sukces projektu BYPAD jest potwierdzone we wszystkich prawie klubach rowerowych na terenie Europy. Szereg krajowych i regionalnych władz — na przykład w Austrii, Czechach i Niemczech — popiera wykorzystanie prac projektowych w charakterze narzędzia jakościowego zarządzania.

Nie można się więc dziwić, że projekt BYPAD uzyskał renomę standardu jakości strategii zachęty jazdy na rowerach w całej Europie.
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę