Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

FP6

Najciekawszy artykuł

Źródło dofinansowania: FP6-AEROSPACE

Historie sukcesu RTD - Łagodzenie skutków uderzeń piorunów w samoloty znajdujące się w powietrzu

Średnio raz w roku w każdy samolot pasażerski uderza piorun. Chociaż skutki uderzeń piorunów o niewielkiej amplitudzie w samoloty i helikoptery są minimalne, uderzenia o dużej amplitudzie mogą powodować kosztowne opóźnienia i wymagać drogich napraw i konserwacji. W ramach finansowanego przez UE projektu stworzono prototypowy system, który w czasie lotu mierzy parametry uderzenia piorunu oraz jego potencjalny wpływ na samolot.
Historie sukcesu RTD - Łagodzenie skutków uderzeń piorunów w samoloty znajdujące się w powietrzu
Przy użyciu testowych samolotów zgromadzono informacje na temat rzeczywistych uderzeń piorunów. Dane te będą w nadchodzących latach służyć jako wiarygodne źródło wiedzy na temat skutków trafienia samolotów przez błyskawice. Niestety, ilość powyższych danych jest ograniczona. Większa ilość danych zapewnia lepszą wiedzę na temat tego zjawiska, umożliwiając projektantom samolotów optymalizowanie struktury maszyn oraz redukowanie kosztów konserwacji. Wykrywanie uderzeń piorunów w czasie rzeczywistym oraz przekazywanie stosownych informacji pracownikom obsługi naziemnej oznacza możliwość odpowiedniego przygotowania się do inspekcji i napraw, jeszcze zanim samolot wyląduje.

W ramach projektu "System oceny uszkodzeń powstałych w czasie lotu w wyniku uderzenia pioruna" ('In-flight lightning strike damage assessment system' - ILDAS), stanowiącego wspólną inicjatywę 12 europejskich przedsiębiorstw, opracowano i przetestowano prototypowe rozwiązanie, które pozwala oceniać skutki bezpośredniego uderzenia pioruna w samolot oraz dostarcza dane, które można będzie wykorzystać do ulepszenia przyszłych projektów samolotów.

Uczestnicy inicjatywy ILDAS stworzyli system, który bazuje na zaawansowanych czujnikach, instalowanych na kadłubie i na skrzydłach samolotu, rejestrujących parametry pioruna oraz natężenie prądu płynącego przez poszycie samolotu podczas uderzenia w czasie lotu. Co być może bardziej istotne, partnerzy projektu opracowali także czujniki montowane w kokpicie, stanowiące dobrą bazę do stworzenia pokładowego system ILDAS, przeznaczonego dla współczesnych samolotów, gdyż czujniki te są łatwe do zamontowania w istniejących płatowcach.

"Stworzyliśmy system pomiarowy zdolny do rejestrowania rzeczywistych danych dotyczących uderzenia pioruna w samolot", twierdzi Rob Zwemmer, koordynator projektu ILDAS oraz pracownik Krajowego Laboratorium Lotniczego ('National Aerospace Laboratory') w Amsterdamie. "Co więcej, uzyskaliśmy pozytywne wyniki testów bardzo obiecującego czujnika montowanego w oknach, którego główną zaletą jest to, że może być instalowany wewnątrz samolotu".

"System ILDAS przetestowaliśmy na prawdziwych samolotach, znajdujących się jednak na ziemi", dodaje Zwemmer. "By znaleźć zastosowania komercyjne rozwiązanie ILDAS musi się sprawdzić w powietrzu i dokonać pomiaru piorunów uderzających w lecące samoloty". Rob Zwemmer dodaje jednak, że przeprowadzenie powyższych testów jest trudne, gdyż piloci nie mają ani ochoty, ani przyzwolenia na latanie na obszarach, gdzie istnieje duże prawdopodobieństwo, że w samolot uderzy błyskawica. Kolejnym etapem prac zespołu ILDAS jest znalezienie rozwiązania powyższego problemu, chociaż projekt formalnie ukończono.

"Współpracujemy obecnie z firmą Airbus, w celu umieszczenia system ILDAS na pokładzie samolotu testowego, co pozwoli zrealizować nasz cel", potwierdza Zwemmer.

Scenariusz biznesowy

Jeśli uda się potwierdzić skuteczność systemu w powietrzu, to kolejnym krokiem będzie opracowanie kompleksowego, biznesowego studium przypadku, który zagwarantuje, że system ILDAS uda się wdrożyć w możliwe najbardziej opłacalny sposób w obrębie floty samolotów komercyjnych.

Oprócz testów naziemnych, uczestnicy projektu ILDAS analizowali również koncepcyjną bazę danych, przeznaczoną do gromadzenia i udostępniania danych na temat zmierzonych i wyliczonych parametrów piorunów. Powyższa baza danych będzie sama w sobie posiadała wartość dodaną, sugeruje Zwemmer, gdyż umożliwi dalsze wykorzystanie wyników uzyskanych przez uczestników projektu.

Zarejestrowane dane można zapisać w bazie danych, umożliwiając tym samym dokonywanie precyzyjnej oceny wagi tego rodzaju zdarzenia, tuż po uderzeniu pioruna w samolot. Natychmiastowa wiedza na temat powagi sytuacji będzie dla linii lotniczych wskazówką w zakresie niezbędnych inspekcji i prac konserwacyjnych, co pozwoli zoptymalizować czas uziemienia samolotu oraz ograniczyć koszty.

Rob Zwemmer twierdzi, że dalsze prace nad rozbudową bazy danych zostaną najprawdopodobniej przeprowadzone w przyszłym projekcie ILDAS.

- Pełna nazwa projektu: In-flight lightning strike damage assessment system
- Akronim projektu: ILDAS
- strona internetowa projektu ILDAS
- Numer referencyjny projektu: 30806
- Nazwa/kraj pochodzenia koordynatora projektu: Robert Zwemmer / Departament Rozwoju Awioniki i Kwalifikacji, Krajowe Laboratorium Lotnicze NLR ('Avionics Development & Qualification Department, National Aerospace Laboratory NLR', Holandia)
- Całkowity budżet projektu: 4 255 247 eur
- Wsparcie UE: 2 331 793 eur
- Data rozpoczęcia/zakończenia projektu: Od października 2006 do lipca 2009
- Pozostałe kraje partnerskie: Francja, Czechy, Niemcy, Wielka Brytania, Holandia

Powiązane informacje

Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę