Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

  • Komisja Europejska
  • CORDIS
  • Projekty i wyniki
  • Pierwsze badania z udziałem ludzi wykazują wysoką częstość występowania cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego u osób pracujących w systemie zmianowym
FP7

EURHYTHDIA — Wynik w skrócie

Project ID: 278397
Źródło dofinansowania: FP7-HEALTH
Kraj: Niemcy
Dziedzina: Zdrowie

Pierwsze badania z udziałem ludzi wykazują wysoką częstość występowania cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego u osób pracujących w systemie zmianowym

Badania epidemiologiczne wykazały korelację pomiędzy pracą zmianową a większą częstością występowania cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych. W ramach projektu EURHYTHDIA opracowano biomarkery predykcyjne i strategie zapobiegawcze, które powinny pomóc w identyfikacji i ochronie pacjentów z grupy ryzyka.
Pierwsze badania z udziałem ludzi wykazują wysoką częstość występowania cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego u osób pracujących w systemie zmianowym
Rytm okołodobowy, zwany genami zegarowymi, to wewnętrzny program, który mówi nam kiedy pójść spać, obudzić się lub zjeść. W przypadku osób pracujących w systemie zmianowym rytm ten jest zaburzony, co może prowadzić do cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, a także do insulinooporności i zaburzeń metabolizmu glukozy.

Nigdy wcześniej nie prowadzono badań z udziałem ludzi w tej dziedzinie, dlatego naukowcy uczestniczący w projekcie EURHYTHDIA (Chronotherapeutic lifestyle intervention for diabetes and obesity to reset the circadian rhythm and improve cardiometabolic risk in the European working population) stanęli w obliczu pytań: jaki jest związek pomiędzy zaburzeniami wewnętrznego rytmu dobowego a rozwojem cukrzycy typu 2? Czy powtórne ustawienie zegara okołodobowego poprzez ćwiczenia, dietę, ekspozycję na światło i przyjmowanie melatoniny powoduje zmianę ryzyka kardiometabolicznego w stopniu istotnym klinicznie?

„Na początku projektu nie było wiadomo, w jakim stopniu praca zmianowa może mieć bezpośredni wpływ na ekspresję genów zegarowych i czy niektóre markery mogą być markerami predykcyjnymi rozwoju cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego u pracowników zmianowych” – mówi prof. Rainer Böger, koordynator projektu i dyrektor UKE Hamburg.

Aby zdobyć nowe informacje w tej dziedzinie, zespół projektu EURHYTHDIA opracował nowe markery predykcyjne dotyczące rozwoju cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego u osób pracujących w systemie zmianowym. Zespół zbadał również, czy metody interwencyjne, takie jak terapia światłem, przyjmowanie melatoniny czy aktywność fizyczna mogą „zresetować” zegar biologiczny i czy podobne strategie mogą mieć wpływ na przejście ze stanu przedcukrzycowego na chorobę cukrzycową u pacjentów będących w grupie ryzyka. W badaniu uczestniczyły zdrowe osoby pracujące na nocnych zmianach, natomiast osoby z zespołem metabolicznym lub cukrzycą były wykluczone z badania.

„Rezultaty badania przekrojowego przeprowadzonego u pielęgniarek pracujących na nocnych zmianach we Włoszech wykazały wczesne zmiany metaboliczne i naczyniowe w porównaniu z grupą kontrolną” – wyjaśnia prof. Böger. „Analiza wykazała, że nawet po zaprzestaniu pracy w porze nocnej na kilka lat, wykryto u pielęgniarek te same wady, co może sugerować utrzymanie pamięci metabolicznej nawet w przypadku zakończenia pracy w nocy. Obecnie badane są również inne czynniki, takie jak procesy epigenetyczne i inne mechanizmy”.

W badaniu klinicznym wykazano, że terapia światłem (przez krótki okres trwający trzy miesiące) nie wpływa na metabolizm glukozy wśród pielęgniarek.

W kierunku wczesnej diagnostyki pacjentów

Bardziej owocne okazały się badania przedkliniczne. Prof. Böger wyjaśnia: „Nasz zespół w Lille wykazał, że Rev-erb-α, białko regulacyjne odpowiadające za rytm okołodobowy, jest również miejscem docelowym działania leków przywracających odpowiedni rytm okołodobowy i homeostazę metaboliczną, a także ograniczających stany zapalne. To odkrycie może mieć duże znaczenie kliniczne w leczeniu cukrzycy i miażdżycy tętnic”.

W Helsinkach inny zespół projektowy odkrył, że larwy danio pręgowanego stanowią niezawodny i opłacalny model zwierzęcy, który można wykorzystywać do przeprowadzania badań snu i rytmu dobowego. Dzięki temu można będzie szybciej uzyskać odpowiedzi na konkretne pytania badawcze dotyczące wpływu światła, braku snu i czynników związanych z odżywianiem na zachowanie i funkcje fizjologiczne larw. „Rezultaty mogą pomóc w identyfikacji potencjalnie takiego samego działania w przypadku ludzi. W razie potrzeby model może dostarczyć wskazówek dotyczących organizacji zmian w pracy, żywienia i oświetlenia w sposób, który mógłby zapewnić minimalne szkodliwe działanie dla pracowników”.

Projekt EURHYTHDIA stanowi fundament przyszłych badań i zapewnia ogólne zalecenia dla pracowników zmianowych. Umożliwił również stworzenie podstaw do dalszych badań klinicznych mających na celu określenie skutecznych metod zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu krążenia u pracowników pracujących w systemie zmianowym.

Tematy

Life Sciences

Słowa kluczowe

EURHYTHDIA, cukrzyca, choroba układu sercowo-naczyniowego, biomarkery, rytm dobowy, pracownik zmianowy, marker predykcyjny, pielęgniarki, terapia światłem, glukoza, miażdżyca tętnic
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę