Skip to main content

Transforming into Open, Innovative and Collaborative Governments

Article Category

Article available in the folowing languages:

Platformy cyfrowe kluczem do wspólnego ustalania praw

Jak skutecznie platformy cyfrowe angażują obywateli w proces demokratyczny? Naukowcy korzystający z finansowania ze środków UE prowadzą badania mające doprowadzić do wydania zaleceń dotyczących wykorzystania siły partycypacyjnej technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK).

Społeczeństwo

Postęp technologiczny spowodował pojawienie się nowych, nieznanych wcześniej form uczestnictwa w procesach demokratycznych. Należą do nich platformy cyfrowe, za pośrednictwem których można prowadzić bezpośrednie konsultacje obywatelskie w sprawie kształtowania polityki i poruszać kwestie, które w przeciwnym razie mogłyby zostać zignorowane. „Uczestnictwo na wyższych poziomach może zwiększyć zaufanie do rządu, stopień pociągania do odpowiedzialności i legitymizacji decyzji rządu”, zauważa koordynatorka projektu TROPICO (Transforming into Open, Innovative and Collaborative Governments) Lise Hellebø Rykkja, profesor administracji i teorii organizacji na Uniwersytecie w Bergen (Norwegia). Jest to jednak wciąż nowa forma zarządzania i nie ma pewności, w jaki sposób zorganizować zarządzanie i administrację platformami cyfrowymi. Jednym z wyzwań – zarówno dla naukowców, jak i decydentów – jest niewielka liczba badań na ten temat, zwłaszcza w zakresie nauk społecznych. „Większość dotychczasowych prac nad tym zagadnieniem wykonali naukowcy z doświadczeniem w dziedzinie TIK, więc bez uwzględnienia kontekstu instytucjonalnego lub polityczno-administracyjnego”, wyjaśnia Rykkja. „Nasze doświadczenie obejmuje badanie administracji sektora publicznego, zarządzania i interakcji między rządami i innymi podmiotami w sferze publicznej”.

Platformy zmian

W ramach projektu TROPICO podjęto próbę wypełnienia tej luki w wiedzy, badając, w jaki sposób przekształcić administracje publiczne w różnych krajach europejskich w otwarte, innowacyjne i współpracujące rządy właśnie dzięki wykorzystaniu technologii TIK. „Element w postaci TIK był dla wielu z nas nowością”, mówi Rykkja. Zespół projektowy rozpoczął od zbadania współpracy zachodzącej wewnątrz rządu, mającej na celu ulepszenie projektowania polityki, a także współpracy między rządem a partnerami z sektora prywatnego oraz sposobu, w jaki rządy współdziałają i angażują obywateli w tworzenie polityki. „W tym projekcie połączyliśmy analizy koncepcyjne, przeglądy literatury, badanie kodeksów legislacyjnych i dokumentów strategicznych”, zauważa Rykkja. „Przeprowadziliśmy również dogłębne studia przypadków i wywiady w 10 krajach europejskich oraz ankiety wśród ekspertów. Chcieliśmy zbadać, w jaki sposób powstają innowacyjne polityki”. Ponieważ projekt ma trwać do 2021 roku, Rykkja i jej współpracownicy dysponują na razie wnioskami wstępnymi. Przykładowo chociaż platformy cyfrowe wyraźnie korzystają ze wsparcia instytucjonalnego i finansowego, barierą pozostaje odpowiednie finansowanie sektora publicznego. Administracje muszą również jasno wyjaśnić obywatelom cel istnienia każdej platformy. „Współpraca z obywatelami nie zawsze prowadzi do zwiększenia uczestnictwa obywatela w życiu politycznym lub większego jego zaangażowania”, dodaje Rykkja. „Na wielu platformach e-uczestnictwa brakuje systemów zapewniających użytkownikom regularne informacje zwrotne, co oznacza, że obywatele często nie wiedzą, jak postępować z zawartością tych serwisów. Rząd powinien zadbać o odpowiednie zachęcenie obywatela do działania zapewnieniami, że jego opinia znajdzie odzwierciedlenie w podejmowanych decyzjach”. Aby zatem skorzystać w pełni z możliwości, jakie daje inicjatywa e-partycypacji, administracje muszą systematycznie dążyć do zwiększania poziomu uczestnictwa i pracować nad zapewnieniem obywatela, że jego zdanie będzie brane pod uwagę w procesie decyzyjnym. Rządy muszą również budować zdolności organizacyjne, aby odpowiednio odpowiadać na pytania, ułatwiać dyskusje online i zapewniać profesjonalną informację zwrotną.

Przyszłość partycypacji obywatelskiej

W chwili pisania tego tekstu do zakończenia projektu TROPICO pozostał niemal rok. Analiza wyników będzie bazować na tych kluczowych spostrzeżeniach i będzie zawierać zalecenia dotyczące wprowadzania czynników napędzających i likwidacji barier, a także wskazania istniejących możliwości i potencjalnych pułapek we współpracy za pośrednictwem platform cyfrowych. „Mamy nadzieję, że dzięki temu projektowi rządy i instytucje zrozumieją, że zachęcanie obywateli do uczestnictwa w życiu politycznym za pośrednictwem narzędzi cyfrowych ma kluczowe znaczenie dla demokracji i udziału ludzi w procesach demokratycznych”, komentuje Rykkja. „Ma to również zasadnicze znaczenie dla świadczenia usług publicznych, projektowania polityki i wydajności biurokratycznej. Stosowanie technologii TIK przyczynia się do tworzenia lepszych praktyk pracy w obrębie rządów i poprawia interakcje między rządami, obywatelami i interesariuszami spoza sektora publicznego”.

Słowa kluczowe

TROPICO, rząd, platforma, cyfrowa, obywatele, legitymizacja, e-partycypacja, TIK

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania