Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Wyznaczanie trendów w nauce: Astronomowie odkryli lodową planetę orbitującą wokół jednej z najbliższych gwiazd

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył dowody sugerujące, że wokół pobliskiej gwiazdy może krążyć duża, skalista planeta.
Wyznaczanie trendów w nauce: Astronomowie odkryli lodową planetę orbitującą wokół jednej z najbliższych gwiazd
Od wielu lat astronomowie obserwowali Gwiazdę Barnarda poszukując wskazówek, które pozwoliłyby na potwierdzenie istnienia egzoplanety – planety orbitującej wokół gwiazdy znajdującej się poza naszym Układem Słonecznym. Gwiazda Barnarda będąca czerwonym karłem jest drugą gwiazdą pod względem odległości w stosunku do Układu Słonecznego, położoną 48 bilionów kilometrów od Ziemi – bliżej naszej planety znajduje się jedynie gwiazda Proxima Centauri. Przez wiele lat poszukiwania planety i badania gwiazdy nie przynosiły żadnych rezultatów poza zagadkowymi wskazówkami i danymi mogącymi potwierdzać istnienie ukrytej planety. Do niedawna nie pojawiły się żadne jednoznaczne dowody, jednak ostatnio ten stan uległ nagłej zmianie.

Wyniki badania opublikowane w czasopiśmie „Nature” przedstawiają dowody na istnienie zamarzniętej planety o masie około trzykrotnie większej od Ziemi, położonej w odległości sześciu lat świetlnych od Słońca. Temperatura na powierzchni planety zwanej Gwiazdą Barnarda b wynosi około -170°C. Naukowcy uważają, że planeta jest superziemią – określenie to opisuje planety większe od Ziemi, a jednocześnie mniejsze od olbrzymich planet gazowych, takich jak Neptun czy Uran.

Gwiazda Barnarda ma nowego towarzysza

„Po bardzo wnikliwej i dokładnej analizie uzyskanych danych jesteśmy pewni na 99 procent, że planeta faktycznie tam jest”, stwierdził Ignasi Ribas, kierownik badania i astronom z Katalońskiego Instytutu Badań Kosmicznych w Barcelonie w wypowiedzi dla agencji prasowej Reuters. „Zamierzamy jednak w dalszym ciągu obserwować tę szybko poruszającą się gwiazdę, aby wykluczyć możliwe naturalne zmiany w jasności gwiazd, które mogłyby udawać planetę. Jest to jednak bardzo mało prawdopodobne”.

Odkrycie planety wymagało od zespołu naukowców przeanalizowania wyników pomiarów i obserwacji prowadzonych przez niemal 20 lat przy pomocy 7 precyzyjnych urządzeń zamontowanych na teleskopach na całym świecie. Dane obejmowały prędkość radialną Gwiazdy Barnarda oraz prędkość względną przybliżania się i oddalania gwiazdy od naszej planety.

Naukowcy zastosowali metodę prędkości radialnej. To pierwszy przypadek, w którym ta technika została wykorzystana przez astronomów w celu odkrycia egzoplanety tej wielkości, znajdującej się w tak dużej odległości od swojej gwiazdy. Według naukowców nowa superziemia okrąża gwiazdę w ciągu 233 dni i jest położona w pobliżu linii śniegu układu swojej gwiazdy, co może sugerować, że na jej powierzchni istnieje woda w stanie stałym.

Nie znamy na razie składu ani rozmiaru planety Gwiazda Barnarda b. W rozmowie z dziennikarzami BBC, jeden z głównych naukowców i kierowników zespołu, dr Guillem Anglada-Escudé, stwierdził, że planeta jest „prawdopodobnie w dużym stopniu skalista, z gęstą atmosferą, w której występują substancje lotne, takie jak woda, wodór, dwutlenek węgla i podobne elementy. Większość z nich jest zamarznięta na powierzchni planety”. Astronom reprezentujący londyński Queen Mary University dodał także: „Najbardziej podobnym ciałem niebieskim jakie znamy z naszego Układu Słonecznego może być Tytan, jeden z księżyców Saturna, który również ma bardzo gęstą atmosferę oraz węglowodory. Na Tytanie występują także opady deszczu oraz jeziora metanowe”.

Biorąc pod uwagę odległość nowo odkrytej planety od swojej gwiazdy, jest mało prawdopodobne, aby było możliwe znalezienie na niej jakichkolwiek oznak życia. Gęsta atmosfera może jednak potencjalnie doprowadzić do ocieplenia planety, tworząc bardziej sprzyjające dla życia warunki.

Nowo odkryta egzoplaneta pozwala nam przyjrzeć się bliżej zagadnieniu kształtowania i ewolucji planet. Obecnie trwają dalsze obserwacje. Tam, gdzie uda się znaleźć jedną egzoplanetę, wkrótce pojawiają się kolejne. Dotychczas astronomowie odkryli niemal 4000 takich światów. Czy wokół Gwiazdy Barnarda mogą orbitować inne, mniejsze planety?

Źródło: Na podstawie doniesień medialnych

Powiązane informacje

Kraje

  • Stany Zjednoczone
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę