CORDIS
Wyniki badań wspieranych przez UE

CORDIS

Polski PL

Wiadomości

Polski PL

Wyznaczanie trendów w nauce: Wykryto pierwszy wstrząs sejsmiczny na Marsie

NASA po raz pierwszy w historii zarejestrowała wstrząs sejsmiczny na Czerwonej Planecie.

Wyznaczanie trendów w nauce

© NASA/JPL-Caltech

NASA ogłosiła, że 6 kwietnia jej lądownik InSight wykrył wstrząs sejsmiczny, który nastąpił w 128. dniu marsjańskim zaplanowanej na dwa lata misji. Oznacza to, że po raz pierwszy udało się zarejestrować wstrząs sejsmiczny występujący na innym ciele niebieskim niż Ziemia i jej księżyc.

Drgania pochodziły z wnętrza planety i nie były skutkiem zjawisk atmosferycznych, takich jak na przykład wiatr. Naukowcy analizują zebrane dane, aby dokładnie określić przyczyny zjawiska. Na nagraniu słychać trzy różne rodzaje dźwięków: szum marsjańskiego wiatru, sam wstrząs oraz ruch robotycznego ramienia lądownikaInSight, które przesuwa się w celu wykonania fotografii.

Inżynieryjny majstersztyk

Wstrząs zmierzono przy pomocy sejsmometru noszącego nazwę Seismic Experiment for Interior Structure (SEIS), w który został wyposażony lądownik InSight. Instrument został ustawiony na powierzchni Marsa przez ramię lądownika. Wyposażony w czujniki niskiej i wysokiej częstotliwości, sejsmometr SEIS jest tak dokładny, że może wykryć ruchy powierzchni o amplitudzie mniejszej niż wielkość atomu wodoru. Francuska agencja kosmiczna CNES zbudowała instrument SEIS na zlecenie NASA.

„Pierwsze dane dostarczone przez lądownik InSight stanowią kontynuację badań zapoczątkowanych przez amerykańską misję Apollo”, stwierdził główny badacz InSight Bruce Banerdt z kalifornijskiego Jet Propulsion Laboratory, którego wypowiedź została zacytowana w komunikacie prasowym NASA. „Do tej pory rejestrowaliśmy odgłosy tła, jednak to pierwsze w historii zarejestrowane zjawisko stanowi oficjalny początek nowej dziedziny nauki: marsjańskiej sejsmologii!”.

Choć Mars nie ma płyt tektonicznych, rejestracja tego pierwszego sygnału sejsmicznego wskazuje, że występują na nim trzęsienia. Naukowcy spodziewają się, że lądownik InSight wykryje w przyszłości silniejsze wstrząsy.

Zbadać, co kryje się pod powierzchnią Marsa

„Od miesięcy czekaliśmy na taki sygnał”, stwierdził Philippe Lognonné, kierownik zespołu SEIS, działającego w ramach Institut de Physique du Globe de Paris, francuskiego instytutu zajmującego się fizyką planetarną. „Cieszymy się, że wreszcie udało nam się zdobyć dowód aktywności sejsmicznej Marsa. Gdy tylko będziemy mieli możliwość przeprowadzenia analizy szczegółowych wyników, zamierzamy niezwłocznie przekazać je opinii publicznej”.

„Jesteśmy zachwyceni tym osiągnięciem i będziemy starali się przeprowadzić wiele podobnych pomiarów za pomocą SEIS w nadchodzących latach”, powiedział Charles Yana, kierownik operacji SEIS w CNES.

Jak na ziemskie standardy, zarejestrowany wstrząs był bardzo słaby. Jak wyjaśnił Tom Pike, profesor mikroinżynierii w Imperial College London, będącym instytucją partnerską misji, w wywiadzie dla BBC: „Prawdopodobnie miało siłę zaledwie od 1 do 2 stopni w skali Richtera, a jego promień wynosił około 100 km. Jest jeszcze wiele niewiadomych, ale tak wstępnie wynika z posiadanych przez nas danych”. Dr Bruce Banerdt, główny badacz NASA zajmujący się misją InSight, dodał: „Ten pierwszy zarejestrowany w historii wstrząs sejsmiczny na Marsie był naprawdę niewielki. Jeśli ktoś mieszka tak jak ja w południowej Kalifornii, w ogóle by go nie zauważył. Jednak ponieważ na Marsie jest niezwykle spokojnie, jesteśmy w stanie odnotować go przy pomocy naszego instrumentu”.

Lądownik InSight wylądował na Marsie w listopadzie 2018 roku z zamiarem zbadania wnętrza planety. Instrumenty, które znalazły się na lądowniku, będą mierzyć jej temperaturę, obrót i aktywność sejsmiczną.