CORDIS
Wyniki badań wspieranych przez UE

CORDIS

Polski PL

Wiadomości

Polski PL

Badania podkreślają, że wcześniaki mogą mieć trudności w nauce

W przypadku dzieci urodzonych znacznie przed terminem (przed 26 tygodniem ciąży) istnieje wysokie ryzyko pojawienia się przed ukończeniem 11 roku życia poważnych trudności w nauce - według wyników brytyjskich badań, które zostały opublikowane w czasopiśmie Archives of Disease ...

Inne

W przypadku dzieci urodzonych znacznie przed terminem (przed 26 tygodniem ciąży) istnieje wysokie ryzyko pojawienia się przed ukończeniem 11 roku życia poważnych trudności w nauce - według wyników brytyjskich badań, które zostały opublikowane w czasopiśmie Archives of Disease in Childhood Fetal and Neonatal Edition. Odkrycia są owocem projektu EPICure, który rozpoczęto w 1995 r. w celu obserwacji wskaźnika przeżycia oraz stanu zdrowia w perspektywie długoterminowej wszystkich dzieci urodzonych w tym roku w Wielkiej Brytanii i Irlandii przed 26 tygodniem ciąży.

Zwykle ciąża trwa około 40 tygodni. Dzięki ostatnim postępom w medycynie rośnie liczba dzieci, które przeżywają po urodzeniu przed terminem, nawet w przypadku przyjścia na świat przed 26 tygodniem ciąży, wskaźnik przeżycia wynosi obecnie ponad 80%. Poniżej tego tygodnia, wskaźnik przeżycia gwałtownie spada i wynosi: 63% w przypadku dzieci urodzonych w 25 tygodniu, 41% w przypadku dzieci urodzonych w 24 tygodniu, a dla tych urodzonych w 23 tygodniu wynosi zaledwie 18%.

W 1995 r., kiedy rozpoczęto badania EPICure, przeżyło 307 dzieci urodzonych znacznie przed terminem. Ich rozwój oceniano następnie po osiągnięciu wieku dwóch i pół roku oraz sześciu lat. Badania wykazały, że niemal połowa cierpiała na poważne upośledzenia wpływające na ich codzienne życie.

W ramach ostatnich badań naukowcy przeprowadzili kontrolę wśród dzieci, które skończyły 11 lat i porównali osiągane przez nie wyniki z wynikami kolegów i koleżanek z klasy, którzy przyszli na świat w normalnym terminie. Dzieci poddano testom, aby sprawdzić ich zdolności kognitywne i wyniki w szkole. Nauczyciele zostali poproszeni o ocenę wyników każdego dziecka w siedmiu kluczowych przedmiotach (angielski, matematyka, fizyka, technika, geografia, informatyka i historia).

Nauczyciele poinformowali również, na jakiej podstawie dzieci zostały zakwalifikowane do grupy o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SEN). Dzieci zakwalifikowane do SEN są definiowane jako dzieci z upośledzeniami lub problemami w nauce, którym trudniej przychodzi opanowanie materiału niż większości rówieśników. Zapewnia się im cały szereg świadczeń w ramach np. psychologii edukacyjnej czy wsparcia indywidualnego.

Wyniki podkreśliły wyzwania, jakie stają przed dziećmi urodzonymi znacznie przed terminem. W porównaniu z rówieśnikami urodzonymi w terminie, dzieci objęte badaniami EPICure miały trudności z całym szeregiem przedmiotów szkolnych, a zwłaszcza z matematyką.

"Stwierdziliśmy, że prawie 44% dzieci miało poważne trudności w podstawowych przedmiotach takich jak czytanie i matematyka, a 50% miało wyniki poniżej średniej oczekiwanej w danym przedziale wiekowym" - podsumował profesor Dieter Wolke z Warwick Medical School w Wielkiej Brytanii. "Dzieci urodzone znacznie przed terminem są 13-krotnie bardziej zagrożone zakwalifikowaniem do grupy o specjalnych potrzebach edukacyjnych, która wymaga dodatkowej pomocy w nauce."

Wcześniaki wydają się mieć szczególne trudności z matematyką. Badania za pomocą technik obrazowania mózgu wykazały, że wcześniaki mają zredukowaną objętość, rozmiar i złożoność kory mózgowej. "Swoiste niedobory w zdolnościach matematycznych mogą być wynikiem bardziej specyficznego upośledzenia regionalnych obszarów mózgu" - napisali naukowcy. "Takie umiejętności mogą być związane z pamięcią krótkotrwałą, funkcją wykonawczą, kontrolą uwagi oraz zdolnościami percepcyjnymi i wizualno-przestrzennymi, które są również wybiórczo upośledzone w populacjach wcześniaków."

Naukowcy poświęcili szczególną uwagę niewielkiej grupie dzieci, których wczesne przyjście na świat wiązało się z rozpoczęciem nauki w szkole o rok wcześniej niż gdyby ciąża trwała pełne 40 tygodni. Stwierdzili, iż mimo że wyniki tych dzieci nie odbiegały od wyników innych dzieci urodzonych przed terminem, prawdopodobieństwo zakwalifikowania ich do grupy o specjalnych potrzebach edukacyjnych było wyższe.

"Nasze wyniki sugerują, że opóźnienie rozpoczęcia nauki może być korzystne dla dzieci, które rozpoczynają zajęcia szkolne o rok wcześniej z powodu urodzenia się znacznie przed terminem" - powiedziała dr Samantha Johnson z Uniwersytetu w Nottingham, Wlk. Brytania.

"Problemy w nauce, które zidentyfikowaliśmy w wieku 11 lat, prawdopodobnie z czasem będą się pogłębiać" - zauważył profesor Wolke. "Pojawiające się trudności mogą powodować dalsze problemy, kiedy dzieci rozpoczną naukę w szkole średniej i zajmą się tam bardziej złożonymi zadaniami."

Opieka nad dziećmi urodzonymi znacznie przed terminem uległa radykalnej poprawie od momentu rozpoczęcia projektu EPICure w 1995 r. Aby przekonać się, czy zmiany mają wpływ na przeżycie i zdrowie dzieci w perspektywie długoterminowej, uruchomiono w 2006 r. kolejny program badań - EPICure-2. Podobnie jak w EPICure-1, postępy dzieci objętych badaniami EPICure-2 zostaną sprawdzone po osiągnięciu przez nie wieku dwóch i pół roku, aby sprawdzić, czy ich perspektywy są inne niż w przypadku grupy z roku 1995 r.

"Z uwagi na stały wzrost wskaźnika przeżycia dzieci urodzonych znacznie przed terminem, takie badania są kluczowe dla planowania procesu edukacji oraz pomocy w przygotowaniu programów, które umożliwią optymalizację wyników osiąganych przez te dzieci" - powiedziała dr Johnson.