CORDIS
Wyniki badań wspieranych przez UE

CORDIS

Polski PL

Wiadomości

Polski PL

Odkrycie pozostałości rzuca światło na aktywność osuwiskową

Naukowcy z Danii i Wlk. Brytanii wydobyli na światło dzienne najlepiej zachowane na świecie pozostałości pradawnych, potężnych osuwisk w Hiszpanii. Odkrycie zaprezentowane w czasopiśmie Geology dostarcza wulkanologom informacji potrzebnych do ustalenia, kiedy miało miejsce osu...

Naukowcy z Danii i Wlk. Brytanii wydobyli na światło dzienne najlepiej zachowane na świecie pozostałości pradawnych, potężnych osuwisk w Hiszpanii. Odkrycie zaprezentowane w czasopiśmie Geology dostarcza wulkanologom informacji potrzebnych do ustalenia, kiedy miało miejsce osuwisko w następstwie dużej erupcji wulkanicznej na kanaryjskiej wyspie Teneryfa. Naukowcy z zadowoleniem przyjmują te wiadomości, gdyż niewiele wiadomo o przyczynach osuwisk. Morze pochłonęło 733.000 lat temu południowo-wschodnie stoki Teneryfy, po tym jak się zapadły w czasie erupcji wulkanu. Ale nie wszystko zostało stracone. Wulkanolodzy z Uniwersytetu w Leicester w Wlk. Brytanii i z Uniwersytetu w Roskilde w Danii odkryli na lądzie pozostałości tego osuwiska wśród kanionów i wąwozów pustynnego krajobrazu Teneryfy. Grubość koluwium wynosi 50 metrów. Naukowcy sugerują, że może się ono rozciągać na kolejne 50 km w morzu. "To jeden z najlepiej zachowanych na świecie, dostępnych przykładów tak niesamowitego zjawiska - zauważa dr Mike Branney z Wydziału Geologii Uniwersytetu w Leicester, współautor raportu z badań - ponieważ rumosz z tego typu osuwisk przeważnie rozkłada się daleko i głęboko w dnie oceanicznym, które jest niedostępne dla szczegółowych badań." Dr Branney zauważa, że rumowisko skalne Teneryfy zawiera bloki lawy, która szybko ostygła po wybuchu wulkanu. Dzięki odkrytym w nich materiałom radioaktywnym, Michael Storey z Uniwersytetu w Roskilde był w stanie precyzyjnie określić datę tej katastrofy naturalnej. "Często wskazywaną przyczyną jest zmiana klimatu poprzez wypychanie zbocza wulkanu na zewnątrz" - wyjaśnia współautor dr Storey, kierownik Laboratorium Datowania Czwartorzędowego Wydziału Zmian Środowiskowych, Społecznych i Przestrzennych Uniwersytetu w Roskilde. "W zrujnowanym krajobrazie, który pozostał, powstały jeziora z rzek zatamowanych przez rumosz, a zmiana kształtu wyspy zmodyfikowała trasę wybuchowych erupcji wulkanicznych na setki tysiące lat." Chociaż tego typu zjawiska nie występują często, to są powszechne - zdaniem naukowców. Istotne znaczenie ma poznanie tych zjawisk, ponieważ ich skutki oddziałują na obszary poza Wyspami Kanaryjskimi. Naukowcy wskazują, że tsunami wywołane takimi zdarzeniami może przemieszczać się i pustoszyć wybrzeża tysiące kilometrów dalej. "Poznanie gwałtowniejszych zdarzeń na Ziemi pomoże nam się przygotować, o ile zagrozi nam ich powtórka" - twierdzą naukowcy. Dave Petley, który prowadzi "Blog nt. osuwisk" (ang. Landslide Blog) Amerykańskiej Unii Geofizycznej, wskazuje że takie osuwiska występują około czterech razy w każdym stuleciu. Pozostałości zostają rozrzucone na dnie oceanicznym. Jeżeli chodzi o koluwium, to zawiera ono klasyczne pozostałości materiałów z osypisk i rozbite bloki w bardzo nieuporządkowanej macierzy. Dr Petley, który jest profesorem na Wydziale Geografii Uniwersytetu w Durham w Wlk. Brytanii, twierdzi, że jest to typowe dla niezwykle dynamicznego i poważnego zapadnięcia.Więcej informacji: Uniwersytet w Leicester: http://www2.le.ac.uk/ Uniwersytet w Roskilde http://www.ruc.dk/en/ Geology: http://geology.gsapubs.org/

Kraje

Dania