Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Badania ujawniają, że pradawne jaszczurki potrafiły przeżuwać

Naukowcy z Wlk. Brytanii odkryli, że hatterie (tuatary, łupkozęby) z Nowej Zelandii w charakterystyczny sposób przeżuwają pokarm, wykorzystując przepiłowujący ruch niczym noża do mięsa, aby rozerwać zjadaną ofiarę. Wyniki badań, zaprezentowane w czasopiśmie The Anatomical Reco...
Badania ujawniają, że pradawne jaszczurki potrafiły przeżuwać
Naukowcy z Wlk. Brytanii odkryli, że hatterie (tuatary, łupkozęby) z Nowej Zelandii w charakterystyczny sposób przeżuwają pokarm, wykorzystując przepiłowujący ruch niczym noża do mięsa, aby rozerwać zjadaną ofiarę. Wyniki badań, zaprezentowane w czasopiśmie The Anatomical Record, mogą pomóc rzucić światło na ponad 200 mln lat ewolucji tego stworzenia, kwestionując teorię, wedle której istnieje ścisły związek między złożoną umiejętnością przeżuwania jaszczurek a wysokim poziomem metabolizmu. Żadne inne zwierzę lądowe nie przeżuwa w taki sposób, jak hatteria.

Naukowcy z University College London i Uniwersytetu w Hull wykorzystali najnowocześniejszy model komputerowy do pokazania, jak owo stworzenie potrafi przeżuwać ruchem przypominającym efekt noża do mięsa. Dr Neil Curtis z Uniwersytetu w Hull, współautor raportu z badań, twierdzi, że wirtualny model pomógł zespołowi opracować najbardziej szczegółowy jak dotąd model mięśniowo-szkieletowy czaszki. "Umożliwia nam badanie ruchów wewnątrz czaszki, których monitorowanie byłoby niemożliwe u żywego zwierzęcia bez zastosowania szkodliwych promieni rentgenowskich, co nie wchodzi w grę w przypadku gatunku chronionego, jakim jest hatteria" - stwierdził.

Hatteria (Sphenodon) to jedyny pozostający przy życiu organizm z grupy jaszczurowatych gadów, które były bardzo liczne w epoce dinozaurów. Obecnie hatteria występuje na 35 wyspach wokół wybrzeża Nowej Zelandii. Po przedostaniu się niedawno na stały ląd, stworzenie to utrzymuje się przy życiu, żywiąc się chrząszczami, świerszczami, pająkami, małymi jaszczurkami i ptakami morskimi.

Naukowcy zaobserwowali, że dolna szczęka gada zamyka się między dwoma rzędami górnych zębów. Zdaniem naukowców, po zamknięciu, dolna szczęka przesuwa się kilka milimetrów do przodu, aby rozciąć pokarm o ostre krawędzie zębów, co praktycznie prowadzi do przepiłowania go.

"Niektóre gady, takie jak węże, są w stanie połknąć cały pokarm, ale wiele innych powtarza ukąszenia, aby rozbić pokarm" - wyjaśnia autor naczelny, dr Marc Jones z Wydziału Biologii Komórki i Biologii Rozwoju University College London. "Hatteria również kroi swój pokarm, niczym nożem do mięsa. Z uwagi na fakt, że u ssaków zaobserwować można najbardziej zaawansowaną formę przeżuwania, powiązano je z wysokim poziomem metabolizmu. Chociaż hatteria przeżuwa pokarm w stosunkowo złożony sposób, jej metabolizm nie osiąga wyższego poziomu od innych gadów z prostszymi, gębowymi mechanizmami przetwarzania pokarmu" - dodaje. "Zatem powiązanie między zaawansowanym przetwarzaniem pokarmu a wysokim poziomem metabolizmu jest być może na wyrost".

Ruch szczęk do przodu powoduje ich lekką rotację wokół długich osi, co jest następstwem kształtu więzadła. Dzięki temu tnący ruch przynosi silniejszy efekt. Nie ma również wątpliwości, że lewa i prawa strona żuchwy nie spajają się ze sobą, tak jak u ludzi. W toku prac naukowcy ustalili, że specjalizacja mechanizmu karmienia wydaje się umożliwiać temu stworzeniu korzystanie z szerszej diety.

"Przecinające szczęki hatterii umożliwiają jej żerowanie na dużej grupie ofiar, w tym chrząszczach, pająkach, świerszczach i małych jaszczurkach" - mówi dr Jones. "Było również kilka makabrycznych doniesień o ptakach znalezionych bez głowy w następstwie żerowania hatterii. Chociaż mechanizm przeżuwania jaki posiada hatteria jest obecnie rzadki, skamieliny z Europy i Meksyku pokazują, że za czasów dinozaurów (około 160 mln lat temu) niektórzy skamieniali krewni hatterii korzystali z podobnego systemu, który był znacznie bardziej rozpowszechniony".

Źródło: The Anatomical Record

Powiązane informacje

Kraje

  • 271485480
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę