Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Unijni naukowcy odkryli na Grenlandii najstarszy krater na Ziemi

Europejscy naukowcy okryli na Grenlandii krater o szerokości 100 kilometrów, który powstał w wyniku uderzenia masywnej asteroidy lub komety miliardy lat przed jakąkolwiek inną, znaną kolizją z Ziemią.

Odnaleziono do tej pory zaledwie 180 kraterów uderzeniowych na Ziemi, ale ...
Unijni naukowcy odkryli na Grenlandii najstarszy krater na Ziemi
Europejscy naukowcy okryli na Grenlandii krater o szerokości 100 kilometrów, który powstał w wyniku uderzenia masywnej asteroidy lub komety miliardy lat przed jakąkolwiek inną, znaną kolizją z Ziemią.

Odnaleziono do tej pory zaledwie 180 kraterów uderzeniowych na Ziemi, ale ich odkrycie może ujawnić ukryte skarby - około 30% z nich zawiera znaczne zasoby minerałów lub ropy i gazu - jak wyjaśnia międzynarodowy zespół pod kierunkiem Adama A. Garde'a, starszego specjalisty ds. badań naukowych w Geological Survey of Denmark and Greenland (GEUS) w Kopenhadze. Odkrycia właśnie zostały opublikowane w czasopiśmie Earth and Planetary Science Letters.

Spektakularne kratery na Księżycu powstały w następstwie zderzeń z asteroidami i kometami od 3 do 4 miliardów lat temu. Wczesna Ziemia ze znacznie większą masą grawitacyjną musiała doświadczać w owym czasie nawet większej liczby kolizji - ale dowody uległy z czasem erozji lub zostały przykryte przez młodsze skały. "Najstarszy znany dotąd krater na Ziemi powstał 2 mld lat temu i szanse na znalezienie jeszcze starszego uderzenia uznano za astronomicznie niewielkie" - wyjaśniają naukowcy.

Niemniej zespół naukowców z GEUS, Uniwersytetu w Cardiff w Wlk. Brytanii, Uniwersytetu w Lund w Szwecji i z Instytutu Nauk Planetarnych w Moskwie zmienił to prawdopodobieństwo. Realizując szczegółowy program prac w terenie, finansowany przez GEUS i duńską fundację Carlsberga "Carlsbergfondet", zespół odkrył pozostałości gigantycznego uderzenia liczącego sobie 3 miliardy lat w okolicach regionu Maniitsoq w Zachodniej Grenlandii.

Największy i najstarszy znany krater przed tymi badaniami - Vredefort o szerokości 300 km w Afryce Południowej - ma 2 miliardy lat i uległ znacznemu zniszczeniu w procesie erozji.

Dr Iain McDonald z Wydziału Oceanografii i Geografii Uniwersytetu w Cardiff, który był członkiem zespołu, wyjaśnił, że nie było łatwo przekonać społeczność naukową o wadze takich prac badawczych, podkreślając jednak, iż przedsiębiorstwa dobrze zdawały sobie sprawę z potencjalnych korzyści związanych z odkryciem nowych kraterów. "Niemal trzy lata zabrało nam przekonywanie o tym naszych kolegów ze społeczności naukowej, podczas gdy przemysł górniczy okazał się znacznie bardziej otwarty" - stwierdził. "Kanadyjskie przedsiębiorstwo zajmujące się poszukiwaniami korzysta z modelu uderzeń w poszukiwaniach złóż niklu i platyny w Maniitsoq od jesieni 2011 r.".

Dr McDonald stwierdził, że obok potencjalnych złóż minerałów, prace naukowe mają istotną wartość, gdyż "to pojedyncze odkrycie oznacza, że możemy badać wpływ powstawania kraterów na Ziemię w okresie o niemal miliard lat dłuższym niż to było dotychczas możliwe".

Zespół podkreślił trudności, z jakimi wiążą się badania. "Poszukiwanie dowodów było znacznie utrudnione, gdyż nie ma już do odkrycia oczywistych kraterów w formie misy" - zauważają naukowcy. Wyjaśnili, że na przestrzeni 3 miliardów lat od uderzenia, teren uległ erozji, eksponując głębszą skorupę 25 km poniżej pierwotnej powierzchni. Wszystkie zewnętrzne części struktury uderzenia zostały usunięte, ale skutki intensywnej fali uderzeniowej przeniknęły głęboko do skorupy - znacznie dalej niż w przypadku któregokolwiek znanego krateru - pozostając widoczne.

Aczkolwiek z uwagi na fakt, że skutki uderzenia na tych głębokościach jeszcze nigdy wcześniej nie zostały zaobserwowane, zgromadzenie wszystkich kluczowych dowodów zabrało niemal trzy lata mozolnych prac. "Procedura przypominała nieco postępowanie Sherlocka Holmesa" - wyjaśnia dr McDonald. "Wyeliminowaliśmy wszystko co niemożliwe pod względem wszelkich konwencjonalnych procesów lądowych i pozostało nam gigantyczne uderzenie jako jedyne wyjaśnienie wszystkich faktów".

Źródło: Uniwersytet w Cardiff; Earth and Planetary Science Letters

Powiązane informacje

Kraje

  • 271485480

Tematy

Nauki o ziemi
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę