Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Zapach pomaga ptakom morskim odnajdować drogę w ciemności

Zmysł węchu odgrywa bardzo ważną rolę u ptaków, a szczególnie u petrelków, które rok po roku powracają do tego samego gniazda w tej samej kolonii z tym samym partnerem.
Zapach pomaga ptakom morskim odnajdować drogę w ciemności
Petrelki modre budują gniazda w norach w ziemi i wracają do nich na noc po całodniowym poszukiwaniu pożywienia. Zapachy wiodące te ptaki do ich własnych gniazd mogą pochodzić z różnych źródeł – tłuszczu pokrywającego pióra czy wydzielin z gruczołu kuprowego. Jednakże chemiczny skład zapachu gniazda i elementy ułatwiające jego rozpoznanie nawet po upływie kilku lat nie zostały dotąd wystarczająco zbadane.

Z tego powodu uczestnicy finansowanego ze środków unijnych projektu BIRDSCENTS (Role and function of olfaction in seabirds) sprawdzili, jak petrelki modre (Halobaena caerulea), żyjące na Oceanie Południowym i rozmnażające się na niewielkich wysepkach Arktyki, wykorzystują zmysł węchu do odnajdywania zapachów swojego gniazda oraz odróżniania go od zapachów gniazd innych petrelków modrych.

Naukowcy skupili się na zidentyfikowani i scharakteryzowaniu lotnych związków organicznych (LZO) wydzielanych przez pióra i gniazda tych ptaków. W tym celu podczas prac terenowych prowadzonych na Wyspach Kerguelena na Oceanie Indyjskim zebrano próbki materiału gniazd i pobrano próbki LZO od ptaków w okresie rozrodu. Na początki próbki przeanalizowano z użyciem technik mikroekstrakcji do fazy stacjonarnej oraz bezpośredniej desorpcji termicznej.

Naukowcy sprawdzili również nową strategię pobierania próbek LZO z gniazd bezpośrednio na miejscu i umieszczania ich w dwóch rurkach do desorpcji termicznej (jednej z sorbentem Tennax-TA i drugiej z sorbentem SulfiCarb). Dodatkowo zbadano różne laboratoryjne metody ekstrakcji lotnych związków organicznych z piór, przeznaczonych do chromatografii gazowej ze spektrometrią mas.

Bez względu na rodzaj zastosowanej metody, wyniki projektu wskazują, że LZO z gniazd mogą zmieniać się z roku na rok i różnić się zależnie od gatunku i okresu zajmowania gniazda. Badacze dowiedli też, że „oznaczanie” gniazda może być powiązane z migracją i powrotem ptaków do miejsc gniazdowania. LZO z piór stanowią indywidualny wyróżnik każdego ptaka i mogą odgrywać ważną rolę w komunikacji społecznej oraz rozpoznawaniu się petrelków modrych po powrocie z migracji.

Wyniki projektu BIRDSCENTS wspomogą przyszłe działania w zakresie systemów komunikacji chemicznej oraz ekologii chemicznej ptaków i kręgowców. Mogą okazać się też przydatne przy identyfikacji roli węchu u ptaków oraz jego znaczenia dla zachowania bioróżnorodności w obliczu globalnych zmian klimatycznych.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Ptaki morskie, węch, petrelek modry, zapach gniazda, BIRDSCENTS, lotne związki organiczne
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę