Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

Nowy system do wykrywania zagrożeń radiologicznych

Modułowy system opracowany przez naukowców korzystających z dofinansowania UE zmniejsza nakłady operacyjne związane z wykrywaniem specjalnych materiałów jądrowych (SMJ) poprzez precyzyjne odróżnianie sygnatury promieniowania takich materiałów od promieniowania naturalnego.
Nowy system do wykrywania zagrożeń radiologicznych
Oficjalna definicja SMJ obejmuje pluton, uran-233 i uran wzbogacony izotopami uran-233 lub uran-255. Definicja uwzględnia też wszelkie inne materiały mogące posłużyć za paliwo jądrowe, toteż wszelkie nieuprawnione udostępnianie i transportowanie SMJ może stwarzać poważne zagrożenie. Wykrywanie takich materiałów jest jednak trudne, szczególnie gdy są one ekranowane.

Nowy system maksymalizuje skuteczność wykrywania SMJ, jako pierwszy system tego typu łącząc wykrywanie neutronów szybkich i termicznych z wykrywaniem fotonów emitowanych przez źródło promieniotwórcze. Zademonstrowano już prototyp detektora dowodzący słuszności koncepcji. Aby opracować w pełni przetestowany prototyp, naukowcy zainicjowali finansowany ze środków UE projekt "Modular detection system for special nuclear material" (MODES_SNM).

Podczas dwóch lat trwania projektu MODES_SNM badacze dostarczyli zaawansowane rozwiązanie techniczne gotowe do testowania przez użytkowników w całej Europie. Nowy system przenośny wykrywa promieniowanie gamma i neutrony z użyciem scyntylatorów gazowych z ksenonem i helem pod wysokim ciśnieniem. Kluczową zaletą nowej, innowacyjnej metody wykrywania jest dramatyczne zwiększenie skuteczności wykrywania ekranowanych SMJ w porównaniu z innymi systemami.

Prototyp MODES_SNM waży około 200 kg i składa się z ośmiu modułów po 25 kg. Jest to modułowy system z możliwością dostosowania do potrzeb konkretnego zadania, który będzie dawał znacznie większe możliwości od istniejących systemów wykrywania radiologicznego, a przy tym będzie tańszy. Po części wynika to wyeliminowania kosztownego materiału używanego w detektorach szybkich neutronów, jakim jest hel-3.

Prototyp MODES_SNM poddano licznym testom w warunkach laboratoryjnych w celu sprawdzenia skuteczności wykrywania oraz zidentyfikowania ewentualnych ograniczeń. W fazie demonstracyjnej projektu nowy system wykrywania SMJ przetestowano w warunkach terenowych w porcie w Rotterdamie, we Wspólnym Centrum Badawczym Komisji Europejskiej oraz w placówkach irlandzkiej służby celnej.

Badacze zidentyfikowali też potencjalne zastosowania na lotniskach, w tym skanowanie ładunków, personelu i pasażerów. Unikalną zaletą systemu MODES_SNM jest zdolność identyfikowania materiałów otaczających obiekt stanowiący potencjalne zagrożenie. Jest to bardzo cenna informacja, gdyż dzięki niej operatorzy mogą określić, czy wykryte źródło plutonu jest bronią jądrową.

Powiązane informacje

Słowa kluczowe

Zagrożenia radiologiczne, specjalne materiały jądrowe, sygnatura promieniowania, źródło promieniotwórcze, system wykrywania
Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę