Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badan i Rozwoju - CORDIS

FP7

BRONZE AGE — Wynik w skrócie

Project ID: 274395
Źródło dofinansowania: FP7-PEOPLE

Śledzenie ewolucji tradycji technicznych w europejskiej epoce brązu

Badania kultur i materiałów archeologicznych z europejskiej epoki brązu zazwyczaj koncentrują się na gotowych artefaktach. Jeden z projektów finansowanych ze środków UE przyjął nowatorskie podejście, koncentrując badania na procesach fizycznych używanych do przekształcania surowców w gotowe przedmioty.
Śledzenie ewolucji tradycji technicznych w europejskiej epoce brązu
Celem projektu BRONZE AGE ("European Bronze Age cultures and technical evolution: A phylogenetic approach") było lepsze poznanie i zamodelowanie źródeł i ewolucji różnorodności technicznej, jaka charakteryzuje środkową epokę brązu (2200–800 p.n.e.). Badacze przyjrzeli się dwóm wybranym kulturom: wyspiarskiej i kontynentalnej.

Przyjęte podejście oparto na koncepcji, że na zachowania techniczne reprezentujące powiązania ciała i umysłu wpływa środowisko społeczno-kulturowe rzemieślnika oraz przekazywanie tradycji z pokolenia na pokolenie. Nasuwa się pytanie, czy jest to wynikiem ewolucji w obrębie grupy kulturowej (filogeneza), czy efektem przekazów międzykulturowych (etnogeneza).

Aby uzyskać odpowiedzi na liczne pytania dotyczące ewolucji tradycji technicznych, uczestnicy projektu posłużyli się koncepcją łańcucha operacyjnego (chaîne opératoire) oraz drzewami i sieciami filogenetycznymi umożliwiającymi ilustrowanie relacji między przodkami a potomkami. W ten sposób stworzono podstawę dla nowego paradygmatu epoki brązu oraz nowej metodologii badań w dziedzinie antropologii technologii. Łańcuch operacyjny to narzędzie metodologiczne do analizy procesów technologicznych i czynności społecznych związanych z poszczególnymi etapami używania, wytwarzania i ostatecznie porzucania przedmiotów.

Badacze z projektu BRONZE AGE opracowali symbole kodujące łańcuchy operacyjne, umieszczając je w macierzy, która może posłużyć do analizy filogenetycznej. Dla potrzeb analizy filogenetycznej gruntownie przeprojektowano i zaadaptowano 60 łańcuchów operacyjnych związanych z technikami kształtowania. Opracowana metodologia dowodzi możliwości stworzenia pomostu między antropologią technik a filogenetyką.

Wyniki badań mocno popierają hipotezę filogenetyczną, w ramach której podobieństwa między tradycjami technicznymi są powiązane z procesem modyfikowania technik pochodzących od wspólnego przodka. Oznacza to, że rozwój badanych grup kulturowych przebiegał w znacznej mierze w procesie filogenezy. Rzadkość przypadków przekazu poziomego między poszczególnymi liniami rzemieślniczymi sugeruje organizację społeczną opartą na odrębnych społecznościach, między którymi rzadko dochodziło do wymiany wiedzy.

Wyniki projektu BRONZE AGE potwierdzają słuszność teorii filogenetycznej ewolucji kultur, a zarazem zaprzeczają obecnym przekonaniom, że rozwój społeczności w europejskiej epoce brązu obfitował w interakcje międzykulturowe i sieci wymiany wiedzy. Metodologia opracowana w ramach projektu może być zastosowana w dowolnym kontekście archeologicznym i etnoarcheologicznym, w tym również do przeanalizowania i zamodelowania całej europejskiej epoki brązu w celu potwierdzenia lub zakwalifikowania wyników badań.

Powiązane informacje

Śledź nas na: RSS Facebook Twitter YouTube Zarządzany przez Urząd Publikacji UE W górę