Skip to main content

Archeoseismology and Paleoseismology for the protection of cultural heritage and archaeological sites in the Middle East (Jordan, Lebanon, Syria and Turkey)

Article Category

Article available in the folowing languages:

Dawne wstrząsy w strefie uskoku Morza Martwego i ich cechy charakterystyczne

Badanie łączące historyczną, archeologiczną i sejsmiczną analizę ryzyka pomogło określić poziom zagrożenia sejsmicznego w regionie strefy uskoku Morza Martwego (DSFZ). Dzięki temu możliwe jest udoskonalenie katalogu obszarów aktywnych sejsmicznie, który pozwala naukowcom lepiej zrozumieć wstrząsy i związane z nimi pęknięcia.

Zmiana klimatu i środowisko

Pęknięcia powierzchni Ziemi, widoczne w krajobrazie oraz na różnych stanowiskach archeologicznych w rejonie uskoku Morza Martwego stanowią okazję do badania procesów sejsmicznych i rozkładu zniszczeń. Uskok formuje Morze Martwe jako zbiornik o rozchodzących się brzegach (i najniższy punkt na obszarach kontynentalnych Ziemi) oraz rozciąga się na południe w kierunku Morza Czerwonego i na północ przez przybrzeżne wyżyny Libanu i Syrii, aż do południowej Turcji. W regionie znajdują się również liczne obiekty dziedzictwa kulturowego, historyczne manuskrypty i stanowiska archeologiczne. Naukowcy uczestniczący w projekcie APAME badają prehistoryczne i historyczne trzęsienia ziemi wzdłuż aktywnego uskoku, a wyniki tych analiz wykorzystują w studiach przypadków. Dzięki paleosejsmologii i archeosejsmologii oraz dokładnemu datowaniu radiowęglowemu badacze mogą znajdować dowody na występowanie dawnych wstrząsów, które powodowały znaczące zniszczenia. Uzyskano w ten sposób zbiór danych dotyczących występowania umiarkowanych i silnych trzęsień ziemi oraz rozmieszczenia szkód wzdłuż północnego i południowego odcinka strefy uskoku. Przeprowadzono także ocenę długoterminowego tempa zsuwu uskoku i powiązanego z nim uwalniania energii sejsmicznej w strefie DSFZ. Prace w ramach projektu APAME objęły też krytyczną ocenę aktywności sejsmicznej strefy DSFZ przed erą nowożytną, opartą na archiwach prowadzonych przez dawne cywilizacje. Badacze dokonali oceny strefy zniszczeń dla każdego rejonu w czasie historycznych wstrząsów oraz przeprowadzili analizę zagrożenia sejsmicznego wraz z modelowaniem zawalonych budynków. Projekt APAME realizowany był przy współpracy między naukowcami europejskimi i partnerami z Bliskiego Wschodu. Duże zagęszczenie ludności oraz liczne zabytki historyczne i kulturowe w regionie stanowią niezwykle bogate źródło informacji. Celem projektu było stworzenie modeli zagrożenia sejsmicznego, które można by wykorzystać także w Europie. Wyniki omawiany badań pozwalają uzyskać pełniejszy obraz procesów sejsmicznych zachodzących wzdłuż aktywnych uskoków, które mogą zagrażać europejskim zabytkom i obszarom miejskim.

Słowa kluczowe

Strefa uskoku Morza Martwego, DSFZ, trzęsienie ziemi, archeologia, paleosejsmologia

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania