Skip to main content

Article Category

Wiadomości

Article available in the folowing languages:

Czy siedliska makroalg pomagają w utrzymywaniu populacji ryb w Morzu Śródziemnym?

Dr Hilmar Hinz z projektu LINKFISH wyjaśnia, że prowadzone przez niego badania pomogą naukowcom lepiej poznać, jak określone cechy siedlisk makroalg mogą wspomagać rozwój populacji młodocianych ryb.

Podczas gdy waga fitoplanktonu (mikroalg) jako głównego producenta na potrzeby ekosystemów przybrzeżnych, a przez to ryb, została starannie udokumentowana, znaczenie makroalg i wodorostów morskich w ochronie zasobów ryb pozostaje niejasne. Dzięki projektowi LINKFISH naukowcy lepiej poznali, w jaki sposób specyficzne cechy siedlisk makroalg mogą wspomagać prawidłowy rozwój młodocianych ryb. Według dr. Hilmara Hinza – stypendysty Marie Curie Fellow z Hiszpańskiego Instytutu Oceanografii, który otrzymał wsparcie na swoje badania z dofinansowanego ze środków UE projektu LINKFISH (Investigating the link between sub-littoral algae habitats and fish communities in the Mediterranean Sea) – brak naukowej wiedzy na temat ekosystemów makroalg jest następstwem ograniczonego zainteresowania naukowego. Większość wysiłków badawczych na Morzu Śródziemnym koncentrowała się do tej pory na trawie morskiej i głębszych systemach dennych, podczas gdy siedliska alg zostały mniej gruntownie zbadane, mimo iż są równie rozpowszechnione. Aby wypełnić tę lukę w wiedzy i uzupełnić podejście ekosystemowe na potrzeby zarządzania zasobami rybnymi – które to zadanie polega na identyfikacji, ochronie i przywracaniu siedlisk mających decydujące znaczenie dla ryb w celu odtworzenia i utrzymywania ich populacji – dr Hinz przeprowadził badania w laboratorium oraz nurkując z akwalungiem w Morzu Śródziemnym, aby przestudiować te siedliska, ich produktywność i bioróżnorodność powiązaną z fauną bentosową oraz ustalić, ile energii młodociane ryby pobierają z alg. Zakończony w maju projekt koncentrował się na siedliskach w płytkich wodach (Cystoseira) na potrzeby prac doświadczalnych, ze względu na ich identyfikowalność, ale także na głębszych systemach wodnych (Osmundaria – Phyllophora i Peyssonnalia), które powszechnie występują w Morzu Śródziemnym. W wywiadzie dla magazynu research*eu nt. wyników dr Hinz omawia szeroko znaczenie swoich badań naukowych, które pogłębiają naszą wiedzę o ekologii siedlisk makroalg. Jakie są główne cele projektu? Nadrzędnym celem projektu jest zrozumienie znaczenia makroalg jako niezbędnego siedliska młodocianych ryb w systemach przybrzeżnych Morza Śródziemnego. Wiemy, że większość ekosystemów przybrzeżnych Morza Śródziemnego to systemy oligotroficzne, co oznacza, że woda jest niezwykle uboga w składniki pokarmowe i dlatego produkcja planktonu (mikroalg) jest stosunkowo niewielka w porównaniu do innych obszarów, takich jak morza na północy Europy. Makroalgi i trawy morskie to podstawowi producenci materii organicznej, a przez to stanowią główne źródło produkcji biologicznej utrzymującej przybrzeżny łańcuch pokarmowy. Służą za schronienie różnorodnym przedstawicielom makrofauny, składającym się głównie z malutkich skorupiaków, będących podstawowym źródłem pożywienia dla młodocianych i małych ryb, zapewniając także strukturalną ochronę przed większymi drapieżnikami. W naszych badaniach staramy się ocenić, które gatunki alg i jakie rodzaje powiązanej fauny mogą mieć szczególnie istotne znaczenie dla transferu energii do młodocianych i małych ryb. Przybrzeżne siedliska alg znajdują się obecnie pod narastającą presją, a jak dotąd poznaliśmy jedynie w zarysie ich funkcjonalne znaczenie. Mamy nadzieję, że nasz projekt będzie w stanie uzupełnić tę wiedzę o pewne istotne szczegóły, które mogą okazać się przydatne w przyszłości do oceny jakości siedlisk w europejskich wodach Morza Śródziemnego. W jaki sposób można pana zdaniem wyjaśnić obecny brak badań nad siedliskami alg? W Morzu Śródziemnym badania systemów przybrzeżnych skupiały się głównie na łąkach podmorskich, głębszych systemach dennych i morskich obszarach chronionych. Skaliste siedliska rafowe, w których dominują algi, mimo bliskości wybrzeża i intensywnej eksploatacji przez człowieka, nie zostały tak gruntownie przebadane, zwłaszcza w kontekście ich znaczenia dla ryb. A to ze względu na fakt, że badanie zasobów młodocianych ryb na skalistych wybrzeżach stwarza istotne problemy logistyczne: trudno złapać młodociane ryby wielkości 2-6 cm, a nie można wykorzystać tradycyjnych metod połowu włokiem lub sieciami skrzelowymi. Jaką metodologię przyjęliście w badaniach? Na projekt złożyły się rozmaite komponenty. Staraliśmy się połączyć badania obserwacyjne w terenie z doświadczeniami w laboratorium. Część obserwacyjna badań została ukończona, podczas gdy doświadczenia nadal są w toku i będą prowadzone w instytucji przyjmującej po zakończeniu mojego stypendium Marie Curie. Prowadzenie badań obserwacyjnych wymagało kilku intensywnych inspekcji w terenie połączonych z gromadzeniem zbioru próbek alg i ryb w czasie nurkowania z akwalungiem. Obserwacje ryb i alg in situ odbywały się w czasie nurkowania w poprzek, aby zidentyfikować rozmaite siedliska alg, w których mogły być obecne młodociane ryby; dieta, stan i sygnatura izotopowa różnych klas młodocianych ryb została ustalona dla obszarów o wyraźnym pokryciu algami. W ramach doświadczeń laboratoryjnych testujemy obecnie schematy zaobserwowane w terenie w sposób bardziej kontrolowany, aby zyskać większą wiedzę o mechanistycznych zależnościach między algami, skojarzoną fauną i rybami. Co odkryliście, jeżeli chodzi o uzależnienie młodocianych ryb od makroalg? Na tym etapie analizy wyniki są nadal wstępne, ale wydaje się, że niektóre rodzaje alg – zwłaszcza długowieczne algi o złożonej budowie, takie jak Cystoseira – zawierają większą gęstość żeru w porównaniu do mniej ustrukturyzowanych morfotypów alg. To oznacza, że potencjał paszowy, a przez to jakość siedliska dla młodocianych ryb, zależy od składu alg. Do tej pory nasze obserwacje wydają się sugerować, że im bogatsze i bardziej złożone zbiorowiska alg, tym wyższa gęstość żeru i młodocianych ryb. Nadal musimy zidentyfikować mechanizmy leżące u podstaw, gdyż algi mogą także służyć za schronienie dla ryb, a zaobserwowane wyższe gęstości w tych bardziej złożonych siedliskach mogą wiązać się z obniżonym drapieżnictwem. Miejmy nadzieję, że wyniki prowadzonych przez nas doświadczeń laboratoryjnych rzucą w tym zakresie pewne światło. Jakie są potencjalne zagrożenia dla alg? Makroalgi występują głównie na skalistych obszarach przybrzeżnych. Ze względu na działalność człowieka znajdują się pod rosnącą presją antropogeniczną, a przez to istnieje większe prawdopodobieństwo, że odczują zmiany środowiskowe. Populacja niektórych alg, takich jak wyżej wspomniany rodzaj Cystoseira, kurczy się i znikają one z wielu wybrzeży Morza Śródziemnego z powodu obniżonej jakości wody, co jest następstwem zwiększonej urbanizacji obszarów przybrzeżnych. Co więcej zbiorowiska alg znajdują się pod presją ze strony obcych gatunków w Morzu Śródziemnym. Na przykład przeraz – roślinożernych ryby o ogromnym apetycie na algi, które są w stanie przekształcić połacie wcześniej zdrowych alg w gołe skały, pokryte jedynie cienką warstwą trawy, co wiąże się z oczywistymi konsekwencjami dla innych ryb. Introdukcja obcych gatunków alg również wywiera wpływ na rodzime zbiorowiska z nieznanym jak dotąd następstwami dla innych komponentów ekosystemu. Zakończenie prac nad projektem zaplanowano na maj. Jaki wpływ wywrą wyniki na podejście ekosystemowe do zarządzania zasobami ryb? Mamy nadzieję, że będziemy w stanie uwypuklić znaczenie pewnych siedlisk alg dla młodocianych ryb. Na podstawie naszych prac będziemy mogli klasyfikować jakość siedlisk przybrzeżnych dla młodocianych ryb na szerszą skalę i ujmować je w przestrzennych planach zarządzania. Poprzez upowszechnianie tej wiedzy mamy nadzieję podnieść wrażliwość interesariuszy morskich i opinii publicznej na wartość tych siedlisk, co miejmy nadzieję zainicjuje działania na rzecz ochrony przyrody, które pomogą utrzymać te ekosystemy i zabezpieczyć przyszłą produkcję ryb. Jakie są pana plany co do przyszłych badań, jeżeli takowe pan ma? Pozostanę w Hiszpanii, aby kontynuować swoje badania, gdyż udało mi się uzyskać stypendium w krajowym programie stypendialnym Ramón y Cajal. Planuję dalej podążać tą nową ścieżką badawczą, która otworzyła się dla mnie w wyniku otrzymania stypendium Marie Curie. Ponadto nadal zamierzam angażować się w unijne projekty związane z rybołówstwem i prowadzić badania nad skutkami rybołówstwa dla ekosystemów bentosowych.

Kraje

Hiszpania

Powiązane artykuły