Skip to main content

Article Category

Wiadomości

Article available in the folowing languages:

Wyznaczanie trendów w nauce: Zapach ciała mniej odpychający, jeżeli pochodzi od „jednego z naszych”

Naukowcy wykazali, że to na ile pot innych osób jest odczuwany jako odpychający może różnić się w zależności od identyfikacji z grupą. Wyniki będą mieć interesujące implikacje dla badań nad wykluczeniem społecznym i dyskryminacją.

W artykule opublikowanym w czasopiśmie »Proceedings of the National Academy of Sciences«, naukowcy z Uniwersytetu w St. Andrews i Uniwersytetu Sussex, Zjednoczone Królestwo, wykazali, że zdolność ludzi do współpracy może zasadzać się częściowo na kluczowej, aczkolwiek niezwykłej umiejętności: na naszej zdolności do przezwyciężenia wstrętu do innych. Naukowcy powiązali uczucie wstrętu z ewolucyjnym instynktem unikania patogenów i chronieniem się przed infekcją. Jako taki, wstręt uznawany jest za pośrednika w relacjach między grupami społecznymi. Ujmując to inaczej, umiejętność ta odgrywa istotną rolę w trzymaniu się ludzi z dala od tych „spoza grupy”, którzy mogą być nosicielami nieznanych lub potencjalnie szkodliwych patogenów. W artykule podkreślono także poczucie przynależności ludzi do wielu grup jednocześnie. Na przykład kibicie danej drużyny piłkarskiej mogą zaciekle rywalizować z kibicami konkurencyjnej drużyny (choćby Manchesteru United i Manchesteru City czy Realu Madryt i Barcelony), ale należą do tej samej dużej grupy kibicującej drużynie narodowej w czasie międzynarodowych mistrzostw. Naukowcy przeprowadzili dwa zestawy doświadczeń. W pierwszym poprosili 45 studentek z Uniwersytetu Sussex o potrzymanie i powąchanie przepoconej koszulki z logo Uniwersytetu Brighton (uczelnia sąsiadująca z Sussex, z którą utrzymuje się przyjazna rywalizacja) i określenie na ile uważają, że jest odpychająca w skali od jeden do siedem. Niektórym studentkom powiedziano, że biorą udział w badaniach mających określić ich zdolność do wykrywania feromonów, budząc ich poczucie łączności ze wszystkimi innymi studentkami, w tymi z tymi z konkurencyjnej uczelni. Inne natomiast usłyszały, że badania mają przetestować ich zdolność wykrywania, co miało ukierunkować je na myślenie, że koszulka należy do konkurencyjnej grupy. Studentki z grupy kontrolnej poinformowano, że w badaniach analizowane są zdolności indywidualne, a nie grupowe. Wyniki pokazały, że uczestniczki badań odczuwały znacznie mniejszy wstręt, kiedy sądziły, że przepocona koszulka należy do członka tej samej grupy (innej studentki) w porównaniu do członka innej grupy (studenta z konkurencyjnego Uniwersytetu Brighton). Studentki odczuwały wstręt o takim samym natężeniu, kiedy sądziły, że koszulka była noszona przez osobę z zewnątrz. Natomiast kiedy nie naprowadzono ich w ogóle na myślenie o różnych grupach, zespół skonstatował, że poczucie przynależności do grupy zmniejszało odczuwany wstręt. Zasadniczo postrzeganie kogoś jako nienależącego do grupy niekoniecznie nasila odrazę, ale pogląd, że jest „jednym z nas” może ją osłabić. W drugim doświadczeniu, przeprowadzonym na Uniwersytecie St. Andrew przed wolontariuszami postawiono podobne zadanie, a koszulki zostały opisane jako noszone przez studentów w ogóle albo przez studentów lokalnej, konkurencyjnej uczelni – Uniwersytetu Dundee. W odróżnieniu od pierwszego doświadczenia, zamiast oceny poziomu odczuwanego wstrętu po powąchaniu koszulki, uczestnicy zostali poproszeni o umycie rąk. Naukowcy zaobserwowali, że studenci, którym powiedziano, że wąchają koszulki studentów z Uniwersytetu Dundee, odrębnej grupy zewnętrznej, podchodzili do umywalki szybciej i zużywali więcej mydła. „Sprawdzamy, co umożliwia spójność grupy” – zauważył Stephen Reciher, psycholog społeczny z Uniwersytetu St. Andrews i naczelny autor artykułu. „Pod wieloma względami wstręt jest społecznym uczuciem porządkującym. To uczucie, które utrzymuje ludzi z dala od siebie, a jeżeli chcesz ich do siebie zbliżyć, to musisz poczucie wstrętu osłabić”. Omówił także szerzej, w jaki sposób wyniki uwydatniają ewolucyjny instynkt unikania choroby: „Osłabienie wstrętu może skłaniać ludzi do zmniejszenia czujności w czasie działań sprzyjających rozprzestrzenianiu się infekcji – większa gotowość do dzielenia się żywnością i napojami, do pozostawania w pobliżu chorych i kaszlących itd.”.

Kraje

Zjednoczone Królestwo