Nowa EPOCA przed oceanami świata
W czerwcu br. uruchomione zostało największe konsorcjum badawcze UE na rzecz walki z zakwaszaniem oceanów. Europejski Projekt dot. Zakwaszania Oceanów (EPOCA) skupia ponad 100 naukowców z 27 organizacji w 9 krajach. Jego celem jest udokumentowanie zakwaszania oceanu i zbadanie jego wpływu na procesy biologiczne. Następnie, w oparciu o wyniki, naukowcy będą w stanie przewidzieć konsekwencje na kolejne 100 lat oraz wskazać decydentom potencjalne progi lub punkty krytyczne, których nie należy przekraczać. Projekt jest w części finansowany ze środków unijnych w kwocie 6,5 mln EUR. Rządy na całym świecie, a w szczególności UE, podejmują wiele działań i planują więcej w przyszłości, aby zahamować zmiany klimatyczne. Jednakże zanim zostaną one zrealizowane potrzeba często lepszej informacji, aby nie spowodować dalszego uszczerbku. Jest to zgodne z zasadą rozważnego postępowania, której UE zdecydowanie się trzyma. Projekt EPOCA także przestrzega tej zasady. Konsorcjum bada zakwaszenie oceanu i jego ewentualny związek z użyźnianiem oceanu. Użyźnianie oceanu to kontrowersyjny proces, w ramach którego składniki odżywcze są wprowadzane do oceanów i mórz, aby pobudzać wzrost glonów pochłaniających węgiel. Dzięki temu, jak się argumentuje, możemy z powodzeniem przejmować - lub wyłapywać - emitowany dwutlenek węgla. Przeciwnicy zaś kontrargumentują, że wzrost stężenia dwutlenku węgla spowoduje wzrost poziomu zakwaszenia wody. To może mieć poważny wpływ na skorupiaki, w tym ostrygi, kraby i homary, ponieważ kwasowość może zakłócić ich zdolność do tworzenia ochronnych skorup. Brak skorupy naraziłby je w sposób szczególny na ataki drapieżników, co przerwałby łańcuch pokarmowy na wiele lat. Wysiłki badawcze wspiera Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna (IOC) przy Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO). Jej rola polega na zapewnieniu korelacji badań nad zakwaszeniem oceanów prowadzonych w ramach projektu z działalnością badawczą naukowców spoza UE. Dokładniej, IOC będzie współpracować z naukowcami zaangażowanymi w projekt EPOCA jak i tymi spoza projektu, by wypracować międzynarodowe porozumienia w zakresie protokołów i standardów prowadzenia badań doświadczalnych zakwaszenia oceanu. W porozumieniu z konsorcjum, IOC dążyć będzie do wypracowania wspólnych metodologii w celu identyfikowania różnic lub ich braku w wapnieniu rozmaitych grup taksonomicznych, w różnych regionach i w różnym czasie, zapewniając przejrzystość i dostępność raportowanych danych na potrzeby naukowców, którzy będą pracować dziesiątki lat później, aby wykryć zachodzące zmiany. W czasie dziewiątej konferencji sygnatariuszy Konwencji o Różnorodności Biologicznej, która odbyła się w dniach 19-30 maja 2008, przyjęto moratorium na użyźnianie oceanów. W konferencji wzięli udział delegaci ze 191 krajów, w tym z krajów UE. Delegaci chcieli zapewnienia, że działania w zakresie użyźniania oceanów nie zostaną rozpoczęte do czasu uzyskania odpowiednich podstaw naukowych. Delegaci ustalili również, że Konwencja o Różnorodności Biologicznej (CBD) powinna oprzeć się na Konwencji Londyńskiej (Konwencja o zapobieganiu zanieczyszczeniu mórz przez zatapianie odpadów i innych substancji) w zakresie wytycznych dotyczących użyźniania. Ostateczną wersję zatwierdzonego dokumentu wyda jeszcze w tym miesiącu sekretariat CBD.