Test internetowy zainspirował 49 000 planów ograniczania emisji dwutlenku węgla
To, jak jemy, mieszkamy, podróżujemy i robimy zakupy, kształtuje nasz wpływ na klimat. W ramach finansowanego ze środków UE projektu PSLifestyle(odnośnik otworzy się w nowym oknie), koordynowanego przez Fiński Fundusz Innowacji Sitra(odnośnik otworzy się w nowym oknie), opracowano narzędzie internetowe, które ma pomóc ludziom zrozumieć swój wpływ na klimat i zaplanować sposoby jego ograniczania. Gdy użytkownicy wybierali działania do swoich osobistych planów, w ramach projektu gromadzono informacje o ich wyborach. Pozwoli to określić, w jakich obszarach działania mogłyby być możliwej dzięki lepszej infrastrukturze, produktach lub usługach.
Porady dotyczące śladu węglowego dostosowane do codziennego życia
Narzędzie Lifestyle test(odnośnik otworzy się w nowym oknie) łączy w sobie kalkulator śladu węglowego ze spersonalizowanymi zaleceniami oraz narzędziem do planowania. W jego opracowaniu pomagali obywateli w ramach prac projektowych prowadzonych w ośmiu krajach pilotażowych: Estonii, Finlandii, Grecji, Niemczech, Portugalii, Słowenii, Turcji i Włoszech. Zalecenia musiały być dostosowane do codziennego życia w każdym z tych krajów. Różnice w warunkach mieszkaniowych, nawykach żywieniowych, infrastrukturze i dostępnych usługach miały wpływ na ślad węglowy użytkowników oraz na zmiany, które mogły zostać realistycznie wprowadzone. Jak wyjaśnia koordynator projektu, Alexander Kohl: „Aplikacja nie mogła opierać się na jednej uniwersalnej liście działań; obliczenia, przykłady i zalecenia musiały być dostosowane do lokalnych warunków, tak aby użytkownicy widzieli działania, które wydawałyby się im istotne, wiarygodne i możliwe do zrealizowania w kontekście ich własnego kraju”.
Plany dotyczące stylu życia pokazują zaangażowanie wykraczające poza testy śladu węglowego
Ukierunkowany marketing, sieci partnerskie i wdrożenia na skalę krajową sprawiły, że narzędzie mogło dotrzeć do szerokiego grona obywateli. „Do momentu zakończenia projektu w ramach testu stylu życia przeprowadzono około 493 000 testów oraz opracowano około 49 000 spersonalizowanych planów stylu życia, co odpowiada wskaźnikowi konwersji wynoszącemu około 10% — od ukończenia testu do stworzenia planu”, mówi Kohl. Użytkownicy tworzyli swoje plany, wybierając zalecane działania, które chcieli podjąć. Karty z wytycznymi wyjaśniały, jak je wykonać, a użytkownicy mogli wracać do swoich planów i zaznaczać działania jako zrealizowane. Uzyskane dane oraz opinie użytkowników wskazywały na zaangażowanie wykraczające poza początkowy test. Projekt nie obejmował jednak systematycznego śledzenia zachowań poza aplikacją, więc na podstawie tych danych nie można było ustalić, czy wszystkie wybrane działania przekształciły się w trwałe nawyki.
Dane dotyczące stylu życia ujawniają bariery utrudniające dokonywanie zrównoważonych wyborów
Aplikacja gromadziła decyzje użytkowników w postaci zbioru danych o wysokim poziomie anonimowości(odnośnik otworzy się w nowym oknie), co pozwoliło projektowi na analizę wzorców bez identyfikowania poszczególnych osób. Jak wyjaśnia Mänty: „Zebrane dane pokazały, że ludzie często byli skłonni do podejmowania działań, które były konkretne, znane i leżały w zakresie ich własnej władzy decyzyjnej, zwłaszcza gdy oferowały one również dodatkowe korzyści, takie jak oszczędność pieniędzy, poprawa samopoczucia lub ułatwienia w codziennym życiu”. Dane ujawniły również, w jaki sposób infrastruktura, ceny, regulacje i usługi mogą ograniczać możliwość wyboru. Takie bariery wpływały na przykład na zdolność ludzi do zmiany nawyków związanych z podróżowaniem lub poprawy efektywności energetycznej ich domów. Zbiór danych pokazuje osoby, które zdecydowały się skorzystać z narzędzia na rzecz zrównoważonego rozwoju, dlatego nie można go traktować jako reprezentatywnego dla całej populacji. Nierównomierne udział poszczególnych krajów, dostęp do technologii cyfrowych oraz zasięg demograficzny również ograniczają możliwość wyciągania szerszych wniosków. Projektu zakończył się we wrześniu 2025 r. W dalszej perspektywie międzynarodowa organizacja pozarządowa przejmie zarządzanie testem i narzędziami do analizy danych. Otwarty zbiór danych pozostanie dostępny za pośrednictwem publicznych repozytoriów, natomiast narzędzia w postaci pulpitów nawigacyjnych mają wspierać opracowywanie polityk i usług. Przyszłe plany finansowania mają na celu wsparcie utrzymania i rozbudowy przy jednoczesnym zmniejszeniu zależności od funduszu Sitra. Władze publiczne i przedsiębiorstwa mogłyby wykorzystać te zasoby do zidentyfikowania obszarów, w których ludzie potrzebują lepszych usług transportowych, wsparcia w zakresie poprawy zużycia energii w gospodarstwach domowych oraz dostępu do zrównoważonych produktów.
