Rewriting Cold War Women’s Histories: Iranian Feminist–Socialist Entanglements in Global Decolonial Struggles

Opis projektu

Rywalizacja, wygnanie i polityka feministyczna w Iranie w okresie zimnej wojny

W najnowszych badaniach naukowych uznaje się rolę kobiet w ruchach socjalistycznych, ale często pomija się wewnętrzne konflikty w ramach ruchów feministycznych. W Iranie polityka feministyczna narodziła się w XIX wieku i nasiliła się podczas II wojny światowej, co doprowadziło do napięć i konkurencyjnych inicjatyw po zamachu stanu z 1953 r. Projekt Women-Socialist, wspierany przez program działań „Maria Skłodowska-Curie”, pozwoli na nowo zdefiniować historię kobiet w okresie zimnej wojny poprzez badanie rywalizacji i konfliktów, które ukształtowały ruchy kobiece w różnych blokach geopolitycznych. Dzięki zrekonstruowaniu tych historii zespół ujawni brakujący rozdział tej epoki, zwróci uwagę na działalność aktywistyczną na wygnaniu w najnowszej historii Iranu oraz stworzy ramy porównawcze dla ruchów kobiecych wykraczające poza podziały między Wschodem a Zachodem oraz Północą a Południem.

Cel

This project reconfigures Cold War women’s history by examining a neglected dimension in dominant historiographies: the rivalries, conflicts, and contested visions that shaped women’s movements across geopolitical blocs. While recent scholarship has moved beyond Cold War liberal framings to recognize the agency of socialist and Global South women, it has largely emphasized solidarities, overlooking how fractures also generated new feminist discourses and practices. The Iranian case brings this dynamic into sharp relief. Since the nineteenth century, Iranian women developed a distinctive feminist politics, which expanded during WWII when Allied occupation of Iran in 1941 opened space for socialist and secular currents. The Women’s Democratic Organization of the Tudeh Party, founded in 1942, was a turning point: it institutionalized socialist-feminist activism, advanced labor, education, and legal reforms, and linked Iranian women to global communist networks. The 1953 coup, seen as a Western intervention, forced political repression and exile. The Tudeh party and its women organization, after a short stay in the USSR, reorganized in East Germany in 1957, integrating into Eastern bloc women’s networks. Meanwhile, from 1960, the Confederation of Iranian Students (CISNU) emerged in Western Europe, where women played leading roles, connecting with student, feminist, and decolonial movements across Europe, North America, and the Global South. By the 1960s, disputes between CISNU activists and Tudeh representatives— with the woman question as a site of conflict—fractured the movement, producing rival socialist-feminist projects that both reflected and reshaped Cold War divides. By reconstructing these histories and situating them within global debates, the project recovers a missing chapter of Cold War women history, embeds exile activism within modern Iranian history, and establishes a comparative framework for women’s movements beyond East/West and North/South binaries.