Wyznaczanie trendów w nauce: Oczy zwierząt mówią o miejscu w hierarchii grupy
Wydaje się, że oczy – prócz bycia zwierciadłem duszy – mogą też wyjawić miejsce w łańcuchu pokarmowym. Na to wskazują opublikowane ostatnio wyniki badań, w toku których wskazano na uderzającą korelację między kształtem źrenicy gatunków lądowych a ich „ekologiczną niszą” – to znaczy sposobem zdobywania pożywienia i porą aktywności. W toku badań, których wyniki ukazały się w ubiegłym tygodniu w »Science Advances«, przeanalizowane zostały źrenice ponad 200 gatunków lądowych. Ustalono, że gatunki ze źrenicami wydłużonymi w pionie są najprawdopodobniej drapieżnikami zastawiającymi pułapki, aktywnymi w dzień i w nocy. Tymczasem gatunki ze źrenicami wydłużonymi w poziomie stanowią najprawdopodobniej łup i mają oczy rozmieszczone po bokach. Według wyników badań, źrenice wydłużone w pionie zapewniają korzyści drapieżnikom zastawiającym zasadzki, którzy wykorzystują widzenie stereoskopowe (postrzeganie głębi i struktury 3D) do oceny odległości konturów pionowych i rozogniskowują niewyraźne kształty, aby ocenić odległości konturów poziomych. Z drugiej strony wydłużone w poziomie źrenice ofiary mają tę zaletę, że zapewniają ostre kontury poziome z przodu i z tyłu, umożliwiając uzyskanie widoku panoramicznego w poziomie, który ułatwia wykrywanie drapieżników z różnych kierunków oraz poruszanie się do przodu na nierównym terenie. W toku badań ustalono, że kiedy ofiara spuszcza łeb, źrenica może obrócić się o 50 stopni, aby zachować poziom. Martin Banks, jeden z autorów raportu z badań i profesor optometrii na Uniwersytecie w Berkeley, zauważył w wypowiedzi dla »The Guardian«(odnośnik otworzy się w nowym oknie): „Jeżeli chodzi o wzrok, to podstawowym i kluczowym wymogiem w przypadku tych zwierząt jest wykrywanie zbliżających się drapieżników, którzy zazwyczaj pojawiają się na powierzchni ziemi, a zatem na tym właśnie poziomie potrzebują one widzenia panoramicznego z minimalnymi strefami martwymi. Drugi kluczowy wymóg po wykryciu drapieżnika to konieczność widzenia drogi ucieczki. Pole widzenia kątem oka musi być wystarczające, aby mogły szybko uciekać i przeskakiwać przeszkody”. Źrenice wydłużone w pionie lub w poziomie to nie jedyna możliwość. Jak donosi magazyn »Science«(odnośnik otworzy się w nowym oknie) są gatunki, których źrenice są okrągłe. To zazwyczaj zwierzęta, które gonią swoje ofiary, między innymi gepardy, lwy i tygrysy. W magazynie czytamy: „To sugeruje, że powyżej pewnej wysokości w kłębie – około 42 cm – przewaga funkcjonalna pionowych źrenic już nie ma zastosowania. Wola przetrwania, jak się wydaje, przyczyniła się do tego, że oko tygrysa – a także lisa i konia – zyskało w toku ewolucji źrenicę jak najlepiej przystosowaną do wspomagania ich w tym właśnie dążeniu”. Więcej informacji: http://advances.sciencemag.org/content/1/7/e1500391(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
Kraje
Stany Zjednoczone