EIROforum gwarantuje swoje poparcie dla realizowania celów lizbońskich oraz dla Europejskiej Przestrzeni Badawczej
EIROforum, grupa reprezentująca siedem największych europejskich międzyrządowych instytucji badawczych, opublikowała dokument polityczny określający praktyczne kroki, jaki może ona podjąć w celu wspomożenia UE w osiąganiu jej celów w zakresie konkurencyjności. W dokumencie, nazwanym "błękitną księgą", zawarte są analizy wyzwań naukowych zakładanych w agendzie lizbońskiej oraz warunki, które muszą być panować w Europie, aby im sprostać. Zaproponowano także szereg konkretnych inicjatyw, które instytucje członkowskie EIROforum mogłyby podjąć w celu wspierania wspomnianych warunków. Jean-Jacques Dordain, dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), pełniący obecnie funkcję przechodnią przewodniczącego EIROforum, stwierdza we wstępie do dokumentu: - Instytucje EIROforum są symbolem nowej Europy; stanowią wyraźny dowód, że Europa i Europejczycy mogą osiągnąć więcej pracując wspólnie niż jakikolwiek kraj w pojedynkę. [...] EIROforum podjęło decyzję o wydaniu tego dokumentu w celu przedstawienia [...] własnej wizji na nadchodzące lata. Przedstawiając 20 kwietnia w Brukseli dokument Komisarzowi ds. Nauki i Badań, Janezowi Potocnikowi, szefowie i pozostali przedstawiciele instytucji członkowskich EIROforum zaproponowali pomoc Komisji w przygotowywaniu najnowszych propozycji dla siódmego programu ramowego (7. PR). David Southwood, dyrektor naukowy ESA, powiedział: - Propozycje 7. PR muszą być postrzegane jako program ramowy najbardziej spójny z celami europejskich instytucji naukowych. Zapytany, czy EIROforum było w stanie w pełni uczestniczyć w debatach toczących się wokół propozycji, profesor Southwood powiedział, że porozumienie z Komisją zapewnia członkom EIROforum możliwość bezpośrednich dyskusji o polityce UE, z której korzystają. - Ukierunkowanie na mobilność, MŚP [małe i średnie przedsiębiorstwa] itd. - te elementy wybierali wszyscy. Widać wyraźnie, że musiały być wcześniejszej uzgodnione. Pomimo istnienia skutecznych sieci komunikacyjnych pomiędzy grupą EIROforum i decydentami, z dokumentu jasno wynika jednak, że chętnie umocni ona swoją rolę w bardziej formalny sposób. - Instytucje EIROforum powinny, zgodnie ze swoim statusem, bardziej aktywnie uczestniczyć w rozwijaniu Europejskiej Przestrzeni Badawczej [EPB] i jej zarządzaniu - stwierdzają autorzy dokumentu. Jeśli chodzi o obszary, w których EIROforum w najlepszy sposób może przyczynić się do realizacji wizji EPB, jako pierwsze w błękitnej księdze wskazano promowanie nauki w społeczeństwie. Catherine Cesarsky, dyrektor generalny Europejskiego Obserwatorium Południowego, powiedziała: - To niezwykle ważne, aby opinia publiczna była zaangażowana w naukę. Obywatele muszą podejmować świadome decyzje i toczyć świadome debaty dotyczące kwestii naukowych, a tak jeszcze się nie dzieje. Dwie główne drogi do osiągnięcia tego celu wiodą, zdaniem dr Cesarsky, poprzez edukację i informowanie ogółu społeczeństwa. W odniesieniu do pierwszej z nich, EIROforum proponuje ustanowienie paneuropejskiego "Partnerstwa na rzecz Edukacji Naukowej", w którego skład weszłyby krajowe władze ds. edukacji, ośrodki naukowe, sieci dydaktyczne, stowarzyszenia naukowe, Komisja i instytucje EIROforum. Co do poziomu świadomości naukowej wśród ogółu ludności, w dokumencie stwierdza się z ubolewaniem, że w coraz większym stopniu paneuropejski charakter badań nie ma odzwierciedlenia w środkach masowego przekazu. - Konieczne są nowe inicjatywy, aby wspomóc europejskie uniwersytety i instytuty naukowe w osiągnięciu przez nie obecności w mediach, która jest konieczna i na którą zasługują. Jedną z takich inicjatyw będzie ustanowienie Europejskiej Agencji Prasowej ds. Nauki, która zajmowałaby się wydarzeniami naukowymi w Europie, a jej sprawozdania prezentowane byłyby w kilku językach w dziennikach, radiu, telewizji i różnorodnych światowych stronach internetowych. François Biltgen, Minister Kultury, Szkolnictwa Wyższego i Badań Luksemburga oraz obecny przewodniczący Rady ds. Konkurencyjności, jako kluczowe wyzwanie podkreślił zagwarantowanie odpowiednich zasobów ludzkich dla europejskiego przywództwa naukowego. - Kwestia zasobów ludzkich będzie trudniejsza do rozwiązania [niż zwiększenie inwestycji na badania]. Brak wykwalifikowanych naukowców może skutecznie utrudnić osiąganie celów lizbońskich w UE - powiedział. W dokumencie politycznym EIROforum zgodzono się z oceną ministra i podkreślono, że doświadczenie członków tej instytucji w zakresie zarządzania dużą liczbą naukowców sprawia, że jest ona odpowiednio przygotowana do wzięcia udziału w poszukiwaniu koniecznych rozwiązań. - EIROforum proponuje konstruktywne zaangażowanie się w tym obszarze w powiązaniu z Komisja Europejską i innymi podmiotami, określając konkretne środki wsparcia europejskich inicjatyw podejmowanych w celu rozwiązania tego podstawowego problemu - stwierdzają autorzy dokumentu. Pozostałe obszary, w których organizacja dostrzega rolę dla siebie, obejmują tworzenie powiązań z przemysłem, gdzie EIROforum zobowiązuje się do udziału w platformach technologicznych i dużych zintegrowanych projektach, oraz promowanie europejskich badań na forum międzynarodowym, gdzie organizacja identyfikuje siebie jako europejski punkt kontaktowy dla globalnych projektów naukowych z racji światowego przywództwa jej członków w różnych dziedzinach naukowych. Wsparcie i zobowiązania EIROforum zostały życzliwie przyjęte przez komisarza Potocnika, który powiedział: - Z zadowoleniem przyjmuję dokument polityczny EIROforum na temat nauki oraz popieram rozwój dalszych partnerstw między Komisją Europejską i EIROforum w odniesieniu do naszych wspólnych celów wzmocnienia Europejskiej Przestrzeni Badawczej i osiągania postępów w zakresie realizacji agendy lizbońskiej. Ponadto potwierdził dążenie Komisji do sformalizowania i pogłębienia roli EIROforum w zarządzaniu europejskimi badaniami. - Obecnie wspólnie rozwijamy [ramy], które pozwolą na zorganizowanie naszej współpracy - podsumował komisarz.