Skip to main content

Article Category

Wywiad

Article available in the folowing languages:

Badania nad HIV/AIDS w centrum procesu tworzenia polityki

HIV/AIDS to jedna z najbardziej wyniszczających pandemii w historii świata. Około 65 milionów ludzi zostało zarażonych wirusem HIV i ponad 25 milionów zmarło od czasu wykrycia pierwszego przypadku AIDS w 1981 r. Według nowych statystyk z ONZ nic nie wskazuje na to, aby epidemi...

HIV/AIDS to jedna z najbardziej wyniszczających pandemii w historii świata. Około 65 milionów ludzi zostało zarażonych wirusem HIV i ponad 25 milionów zmarło od czasu wykrycia pierwszego przypadku AIDS w 1981 r. Według nowych statystyk z ONZ nic nie wskazuje na to, aby epidemia miała osłabnąć. Od 25 lat naukowcy i decydenci polityczni z całego świata ciężko pracują nad ograniczeniem rozprzestrzeniania się tej choroby i zapewnieniem odpowiedniego leczenia dla zarażonych. Jednak krytycy globalnej walki z HIV/AIDS twierdzą, że starania te są często zbyt fragmentaryczne, aby coś naprawdę zmienić, natomiast zbyt mało robi się w celu skoordynowania tych obszarów politycznych, które są nierozerwalnie związane z tą chorobą. Serwis CORDIS Wiadomości zwrócił się do osób bezpośrednio zajmujących się problemem w DG ds. Badań Naukowych Komisji Europejskiej, aby dowiedzieć się więcej o kierowaniu środków UE na badania nad wirusem, jak również o dążeniu do połączenia tych działań z pracami dotyczącymi HIV/AIDS prowadzonymi przez inne instytucje w Komisji oraz na świecie. Dr Ole Olesen, specjalista ds. naukowych z jednostki "Chorób związanych z ubóstwem" w DG ds. Badań Naukowych, powiedział serwisowi CORDIS Wiadomości, że finansowanie badań nad HIV/AIDS zawsze stanowiło jeden z priorytetów badawczych UE. Od czasu, kiedy pojawił się w pierwszym ramowym programie badawczym w 1985 r., budżet na HIV/AIDS stopniowo rósł, osiągając najwyższą wartość w 6. PR, kiedy na walkę z chorobą przeznaczono około 200 milionów euro - prawie pięć razy więcej niż w ramach 5. PR. Do tej pory 125 milionów euro wydano na projekty. Podział wydatków wskazuje, że w sumie 60 procent zostało przeznaczonych na badania nad profilaktyką, głównie szczepionkami (40 procent) i środkami bakteriobójczymi (20 procent), natomiast pozostałe 40 procent środków wsparło działania związane z leczeniem. - Jak dotąd jesteśmy dość zadowoleni z tego podziału - powiedział dr Olesen. - Jednym z dużych osiągnięć 6. PR jest stworzenie portfela projektów, który pasuje do pakietu działań dotyczących HIV. Z jednej strony tego pakietu znajduje się partnerstwo na rzecz badań klinicznych między Europą a państwami rozwijającymi się (EDCTP) - wspólne partnerstwo zapoczątkowane w 2003 r., obejmujące 16 państw europejskich oraz kilka krajów afrykańskich. Jego celem jest przyspieszenie rozwoju nowych działań klinicznych w zakresie walki z HIV/AIDS, malarią i gruźlicą. - EDCTP działa jako mechanizm przewodni w sferze finansowania, które zapewniliśmy dla bardziej tradycyjnych projektów w ramach 6. PR - wyjaśnił dr Olesen. Choć jest to inicjatywa godna pochwały, krytykuje się zbyt powolne uruchomienie partnerstwa. Jedną z przyczyn spowolnienia była trudność w pozyskaniu 600 milionów euro początkowo planowanego budżetu. Założone na mocy artykułu 169 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską partnerstwo opiera się na współfinansowaniu przez uczestników. Po otrzymaniu 200 milionów euro od Komisji kwotę tę należy teraz uzupełnić 200 milionami euro od krajów uczestniczących i kolejnymi 200 milionami z sektora prywatnego. - Etap początkowy był dość powolny - powiedział Manuel Romaris, specjalista ds. naukowych z jednostki "Chorób związanych z ubóstwem" w DG ds. Badań Naukowych. - Natomiast w ostatnim roku zauważyliśmy dużą poprawę w zakresie wkładu finansowego krajów uczestniczących. Wśród tych, którzy zwiększyli ostatnio swoje wsparcie jest komitet badań Szwedzkiej Agencji Rozwoju Współpracy Międzynarodowej (SIDA) oraz rząd niemiecki - zatwierdzono finansowanie z tych źródeł w wysokości około 1 miliona euro rocznie na następne trzy lata. Z kolei brytyjska Rada ds. Badań Medycznych negocjuje dodatkowe 7,5 miliona euro na działania związane z EDCTP na okres 2007-2010 r., a Instytut Medycyny Tropikalnej w Belgii zobowiązał się do udostępniania 500 000 euro rocznie przez ten sam okres. Od czasu uruchomienia w 2003 r. EDCTP opublikowało kilka zaproszeń do składania wniosków, w tym jedno w 2004 r. dotyczące próby klinicznej leczenia dzieci zarażonych HIV, finansowane wyłącznie ze środków partnerstwa. Drugie zaproszenie w 2005 r. dotyczyło projektów tworzenia zdolności w dziedzinie środków bakteriobójczych, na które przeznaczono 7 milionów euro z EDCTP i odpowiednie środki finansowe pochodzące z krajów uczestniczących. W czerwcu 2006 r. EDCTP opublikowało kolejne zaproszenie do składania wniosków, tym razem dotyczące badań nad zapobieganiem przenoszeniu HIV z matki na dziecko. Budżet tego zaproszenia wynosi 6,1 miliona euro i jest współfinansowany przez Francję, Hiszpanię, Holandię, Irlandię oraz Wielką Brytanię. - Są to długoterminowe inwestycje - wyjaśnia dr Romais - Badania kliniczne mogą potrwać kilka lat, dlatego przez jakiś czas rezultaty nie będą widoczne. Prawdopodobnie najbardziej emocjonującym osiągnięciem jest rychłe nadejście pierwszego partnera prywatnego: Fundacji Billa i Melindy Gatesów. - Nowe wspólne zaproszenie do składania wniosków wydane przez Fundację i partnerów EDCTP ma stanowić wsparcie rozwoju zdolności, co pozwoli przeprowadzić II etap klinicznych badań szczepionek przeciw HIV w Afryce - powiedział dr Romaris. Wyjaśnił, że fundacja Gatesów wniosła wkład w wysokości 8,5 miliona dolarów (6,4 mln euro) do budżetu zaproszenia wynoszącego 20 milionów euro. Oczekuje się, że kraje uczestniczące uzupełnią ten wkład. Dodał również, że Fundacja wyraziła zainteresowanie rozszerzeniem partnerstwa poza dziedzinę szczepionek przeciw HIV na inne choroby. Dr Romaris stwierdził, że jest bardzo zainteresowany jak najwcześniejszym opublikowaniem tego zaproszenia, ponieważ uważa, że przyciągnie to do partnerstwa inne podmioty finansujące z sektora prywatnego. Zapytani o powód zwiększenia budżetu na HIV/AIDS w 6. PR zarówno dr Romaris, jak i dr Olsen, wskazali na "Program działania" Komisji mający na celu ograniczenie chorób związanych z ubóstwem, który określili jako "kamień milowy" w tworzeniu polityki Komisji. - Jest to jedna z niewielu ramowych polityk funkcjonujących w Komisji, która angażuje różne Dyrekcje Generalne, wytyczając wspólny cel - wyjaśnił dr Olesen. Program obejmuje trzy filary: handel, rozwój oraz badania, które się wzajemnie uzupełniają. - Badania powinny utorować drogę nowym lekom i nowym szczepionkom na HIV/AIDS, malarię i gruźlicę. Dzięki polityce handlowej będą one cenowo przystępne, a polityka rozwoju zapewni ochronę zdrowia i leki chorym ludziom w krajach [rozwijających się] - powiedział dr Olesen. Dotychczas jednym konkretnym działaniem wynikającym z programu jest wspólne zaproszenie do składania wniosków opublikowane przez EUROPEAID i 6. PR. - Jest to niezwykle pożyteczne, ponieważ w ten sposób łączymy pieniądze pochodzące z rozwoju z pieniędzmi na badania, przeznaczonymi na ten sam cel - stwierdził dr Romaris. Kilka projektów badawczych w ramach 6. PR., po ocenie ich społecznego wpływu, już skorzystało z dodatkowych funduszy z tego zaproszenia w wysokości 15 milionów euro. - Zatem można sobie wyobrazić, że poza prowadzeniem badań w szpitalu dodatkowe pieniądze można przeznaczyć na przykład na sfinansowanie akcji informacyjnych na temat HIV/AIDS - wyjaśnił. Dr Romaris zwrócił uwagę, że przykłady łączenia polityk pojawiają się także na poziomie krajowym. Na przykład brytyjski departament rozwoju międzynarodowego zaczął niedawno bezpośrednio finansować badania kliniczne środków bakteriobójczych. - To krok naprzód, ponieważ w Wielkiej Brytanii zrozumieli, że finansowanie badań nad środkami bakteriobójczymi może wspomóc rozwój populacji - powiedział dr Romaris. - Właśnie taki model można zastosować w innych miejscach w Europie. Dr Romaris podkreślił, że poza integrowaniem badań nad HIV/AIDS ze znacznie szerszą reakcją UE na pandemię Komisja pracuje także nad dopasowaniem swojej działalności badawczej do działań podejmowanych na świecie. - Próbujemy zsynchronizować naszą działalność badawczą, aby uniknąć powielania badań i zmaksymalizować komplementarność wszystkich naszych programów - wyjaśnił. Dlatego Komisja znalazła się wśród 16 organizacji, zarówno prywatnych, jak i publicznych, które mają uczestniczyć w Światowej Inicjatywie na rzecz Szczepionki przeciwko HIV (Global HIV Vaccine Enterprise). Celem tego stowarzyszenia jest przyspieszenie stworzenia szczepionki przeciw HIV. - Łączymy środki, aby pracować jak najlepiej tutaj [w Europie] i na całym świecie, pomagając tym, którzy są w potrzebie - wyjaśnił dr Romaris. W ramach 7. PR oprócz przeznaczenia dużego wkładu finansowego na badania nad szczepionkami, środkami bakteriobójczymi i leczeniem, Komisja będzie starać się także nadal sprawować przywództwo w tej dziedzinie w skali globalnej. - Komisja jest organizacją międzynarodową, której pozycja pozwala promować nowe pomysły i nowe rodzaje partnerstw. Dlatego możemy reprezentować [europejskich] interesariuszy na znacznie większą skalę - wyjaśnił Olesen, dodając: - 7. PR pozwoli nam stworzyć partnerstwa pomiędzy europejskimi naukowcami, między naukowcami z różnych sektorów, zarówno publicznych jak i prywatnych, oraz naukowcami z Północy i z Południa.