Raport przedstawiający przegląd badań morskich w 6. PR
Ponieważ obecnie brak jest szczegółowego unijnego programu finansowania badań morskich, można przypuszczać, że UE niewiele czyni, aby wspierać naukowców badających europejskie oceany. To założenie jest niesłuszne. Choć specjalne programy zostały zakończone wraz z nadejściem piątego programu ramowego (5. PR) w 1998 r., środki finansowe przeznaczone na badania morskie są stale zwiększane, osiągając 3,2 procent budżetu 6. PR. Oznakę tej tendencji można znaleźć w nowym raporcie, który przedstawia przegląd projektów finansowanych przez UE w dziedzinie nauki i techniki morskiej. Dokument przygotowała niezależna organizacja EurOcean - Europejskie Centrum Informacji o Nauce i Technice Morskiej. W rozmowie z serwisem CORDIS Wiadomości dyrektor EurOcean Laurent d'Ozouville nie zawahał się wyjaśniając, dlaczego badania morskie mają tak duże znaczenie. - Ocean zajmuje 70 procent powierzchni Ziemi i właściwie nasza planeta powinna się nazywać Oceanem - zauważył. Oczywiście musimy się jeszcze wiele nauczyć. Tego rodzaju raport był niezbędny w celu wskazania, jaki wpływ wywierają unijne programy ramowe w dziedzinie badań, a w szczególności szósty program ramowy (6. PR) na rzecz badań morskich, oraz udostępnienia internetowego banku danych projektów. Informacje będą bezpłatne dla wszystkich zainteresowanych. Jak dotąd EurOcean zidentyfikował 245 projektów związanych z tematyką morską, wspieranych przez Komisję Europejską w 6. PR i realizowanych w okresie 2002-2006. Udział w nich wzięły 83 kraje. Na podstawie sporządzonego zestawienia okazało się, że najbardziej entuzjastycznym uczestnikiem była Wielka Brytania, pracująca nad 164 projektami. Drugie miejsce po Wielkiej Brytanii zajęła Francja, a następną równorzędną pozycję uzyskały Niemcy i Włochy. Raport przedstawia szeroki zakres zastosowań badań morskich, które otrzymały dofinansowanie ze wszystkich, z wyjątkiem pięciu, 19 podprogramów 6. PR. Największa suma pochodziła z priorytetu tematycznego "globalne zmiany i ekosystemy", którego budżet na badania morskie opiewał na ponad 171 milionów euro - około 22,8 procent budżetu priorytetu. Stały wzrost poziomu dofinansowania można przypisać po części zwiększaniu się zakresu projektów badawczych, jak również zmianom w sposobie organizacji środowiska badawczego zajmującego się tą tematyką, umożliwiającym wykorzystanie dofinansowania. Niedawne zwiększenie się poziomu dofinansowania można również przypisać rosnącemu zainteresowaniu zmianami klimatu oraz publicznej presji wywieranej na politykach. Jak dotąd największym projektem, który uzyskał dofinansowanie, był projekt INTERSHIP, którego celem jest zwiększenie konkurencyjności stoczni UE poprzez lepszą integrację narzędzi i metod wykorzystywanych do projektowania i budowy skomplikowanych, niepowtarzalnych statków. Projekt uzyskał z Komisji Europejskiej sumę 19 milionów euro, a jego koordynatorem jest Aker Finnyards z Norwegii. - Dofinansowanie UE doskonale zbliża kraje do siebie - mówi dr d'Ozouville. W badaniach morskich ponadnarodowa współpraca rozwija się wolniej niż w innych dziedzinach. Większość środków nadal pochodzi od organów krajowych, a poszczególne kraje wolą być właścicielami statków badawczych niż konstruować wspólne obiekty badawcze. - Tempo rozwoju jest słabe, ale coraz szerszy jest dostęp do infrastruktury - mówi dr d'Ozouville. Nawet jeśli poszczególne kraje wciąż wolą posiadać własny statek badawczy, naukowcy z innych krajów mogą obecnie z niego korzystać. Ułatwienie dostępu do infrastruktury badań morskich w Europie to również priorytetowe zadanie dla EurOcean. Choć autorzy raportu z zadowoleniem przyjmują wzrost poziomu dofinansowania UE do badań morskich w ostatnim dziesięcioleciu, podkreślają, że pulę środków należy jeszcze zwiększyć. "Przeznaczenie 3,2 procent budżetu na badania morskie w 6. PR to nadal niewiele w porównaniu z dofinansowaniem, jakie otrzymują pozostałe dziedziny badań i rozwoju technologicznego w skali przyszłej polityki morskiej, która ma wspierać gospodarkę oceaniczną" - zauważają autorzy dokumentu.