Skip to main content

Article Category

Wiadomości

Article available in the folowing languages:

Atlas Wspólnego Centrum Badawczego ukazuje wpływ nawozów na środowisko naturalne

Wspólne Centrum Badawcze (WCB) Komisji Europejskiej opublikowało atlas pokazujący stopień zanieczyszczenia środowiska składnikami odżywczymi w Europie. Publikacja jest efektem inicjatywy FATE (Fate of Pollutants in Terrestrial and Aquatic Ecosystems - migracja zanieczyszczeń w...

Wspólne Centrum Badawcze (WCB) Komisji Europejskiej opublikowało atlas pokazujący stopień zanieczyszczenia środowiska składnikami odżywczymi w Europie. Publikacja jest efektem inicjatywy FATE (Fate of Pollutants in Terrestrial and Aquatic Ecosystems - migracja zanieczyszczeń w ekosystemach wodnych i lądowych) prowadzonej przez JRC i badającej wpływ składników odżywczych na środowisko naturalne. Składniki odżywcze są niezbędne zarówno dla roślin, jak i zwierząt. Kiedy jednak zbyt duża ich ilość przedostanie się do środowiska - przede wszystkim za pośrednictwem nawozów i innych agrochemikaliów - mogą one wywoływać niepożądane efekty, szczególnie w odniesieniu do jakości gleby. Poza tym powodują nadmierny wzrost roślin i glonów, co może również prowadzić do obniżenia jakości wody. Uważa się, że sektory ponoszące największą odpowiedzialność za zanieczyszczenie składnikami odżywczymi to rolnictwo, przemysł i oczyszczalnie ścieków, jednak do niedawna wiedza na temat dokładnej roli tych sektorów i stopnia zanieczyszczenia na obszarze Unii Europejskiej była niewielka. Prezentowany przez WCB atlas jest pierwszą publikacją ogólnoeuropejską. Zawiera dane dotyczące gleb, topografii, klimatu i użytkowania gruntów oraz praktyk stosowanych w rolnictwie (nawozy azotowe i naturalne, nadmiar stosowanego azotu), jak również informacje umożliwiające oszacowanie ilości składników odżywczych uwalnianych do środowiska ze źródeł punktowych i gospodarstw rozproszonych. Wszystkie te informacje dają wyraźny obraz tego, jaki jest wpływ składników odżywczych i ich źródeł na ekosystemy, do których składniki te przenikają. Na przykład w atlasie można znaleźć informację, że w Holandii zużywa się składniki odżywcze w ilości ponad 200 kg/ha, a we Włoszech zużycie to nie przekracza 40 kg/ha, z czego wynika, że poziom nadmiaru tych składników na obszarach o intensywnej działalności rolniczej może być zupełnie inny w różnych krajach europejskich. Poza tym okazuje się, że wielkość zużycia jest niejednakowa w różnych częściach jednego państwa. Przykładowo we Francji średnie zużycie azotu wynosi 50 kg/ha, podczas gdy w samej Bretanii przekracza ono 120 kg/ha. Informacje zawarte w atlasie umożliwiły naukowcom wskazanie korelacji pomiędzy nadmierną utratą składników odżywczych a zbyt intensywnym nawożeniem, dzięki czemu działania zapobiegawcze stały się stosunkowo nieskomplikowane, a ich koszt obniżył się. Poza tym ułatwiły naukowcom rozpoznanie ścisłego związku pomiędzy zwiększonym obciążeniem środowiska przez składniki odżywcze a produkcją zwierzęcą w dużym zagęszczeniu. I wreszcie, na podstawie kilku scenariuszy zmian klimatu naukowcy mogli wykazać, że intensywna produkcja rolna prowadzi do stosowania nawozów w nadmiernych ilościach, przy jednoczesnym zwiększającym się zapotrzebowaniu na wodę. Oczekuje się, że informacje zgromadzone w ramach inicjatywy FATE polepszą proces wdrażania obowiązujących przepisów i zapewnią solidną podstawę naukową dla przyszłych projektów legislacyjnych.