Rośliny na obszarach trawiastych giną z powodu azotu, sugerują wyniki badania
Badanie, które już pozwoliło wykazać szkody dla bioróżnorodności obszarów trawiastych w Wielkiej Brytanii powodowane przez zanieczyszczenie azotem, teraz dostarcza dowodów, że to zjawisko tak naprawdę dotyczy całej Europy. Europejscy naukowcy badali w zeszłym roku 70 terenów trawiastych w dziewięciu krajach. Pierwsze wyniki badań terenowych zdają się potwierdzać ustalenia dokonane w Wielkiej Brytanii: bezpośredni związek między wyginięciem gatunku a długotrwałą depozycją azotu. - Straty w Wielkiej Brytanii są o wiele większe niż ludzie sobie wyobrażali - mówi Nancy Dise z Manchester Metropolitan University. - To prawie 25 procent gatunków przy przeciętnej wielkości depozycji. Najbardziej dotknięte tym zjawiskiem gatunki to dzikie kwiaty i inne rośliny o szerokich liściach. Natomiast wydaje się, że na trawy nie ma to tak dużego wpływu. - Jeżeli to samo dzieje się w całej Europie, będzie to ważne odkrycie - kontynuuje dr Dise. Odkrycie, które - jak sądzą naukowcy - mogłoby potwierdzić konieczność zmiany aktualnej polityki ochrony ekosystemów. Rolnictwo i emisje z paliw kopalnych to najważniejsze formy działalności człowieka, których wynikiem jest powstawanie azotu. W Wielkiej Brytanii na przykład roczna depozycja może wahać się od 5 do 35 kg na hektar, przy czym najwyższe wartości obserwuje się na obszarach gęsto zaludnionych. Pierwsze badanie wykazało, że każde dodatkowe 2,5 kg azotu na hektar rocznie powodowało wyginięcie jednego gatunku roślinnego. Obecnie celem jest nie tylko zebranie podobnych danych dla innych części Europy; naukowcy starają się także znaleźć sposób utrzymania bogactwa gatunków mimo depozycji azotu. - Jeżeli uda nam się znaleźć [taki sposób], będziemy mogli zaproponować strategię zarządzania ochroną przyrody - wyjaśnia David Gowing z Open University w Milton Keynes. Jedną z możliwych metod mogłoby być dodatkowe koszenie i wypasanie, tzw. "usuwanie biomasy". Co więcej, naukowcy mają nadzieję, że będą w stanie przewidywać przyszły rozwój sytuacji. - Depozycja azotu w Europie prawdopodobnie osiągnęła najwyższy poziom w latach 90., a obecnie spada w wielu miejscach - wskazuje dr Gowing. - Skoro azot gromadził się przez 40 lat, możemy być teraz blisko krawędzi, za którą są nagłe zmiany w zbiorowiskach. Może będziemy w stanie powiedzieć: macie jeszcze pięć lat gromadzenia azotu w takim tempie, a więc nadszedł czas na działanie. Projekt, który rozpoczął się jako badanie doktoranckie w Wielkiej Brytanii, został rozszerzony na Niemcy, Francję i Holandię. W jego ramach badany jest wpływ azotu na wiele różnych terenów trawiastych na całym obszarze Europy od strony Atlantyku, ponieważ "kraje nizinne i północne Niemcy stanowią epicentrum europejskiej depozycji azotu". Badanie jest częścią projektu "Bioróżnorodność europejskich obszarów trawiastych - wpływ atmosferycznych depozycji azotu" ("Biodiversity of European grasslands - the impact of atmospheric nitrogen deposition" - BEGIN) finansowanego ze środków programu EuroDIVERSITY Europejskiej Fundacji Nauki.