Zwiększenie odporności UE na cyberataki
W przestrzeni publicznej wiele mówi się o niezwykle groźnym zjawisku, jakim jest wojna hybrydowa. Ostatnie wydarzenia wojenne zacierają granicę między „wojną” a „pokojem”. Cyberataki, dezinformacja, ingerencja w wybory i przymus ekonomiczny podstępnie destabilizują wrogo nastawione państwa. Zespół projektu CYBERCOMM zajął się jednym z aspektów tego zagrożenia: bezpieczeństwem cyfrowym. Projekt koncentrował się na wojnie w cyberprzestrzeni jako kluczowym elemencie wielowarstwowych strategii hybrydowych stosowanych przez wrogo nastawione państwa i zorganizowaną przestępczość w celu zdestabilizowania pokoju i bezpieczeństwa w Europie. „Hybrydowa wojna cybernetyczna nie tylko stała się integralną częścią współczesnych działań wojennych, ale także stwarza coraz większe zagrożenie dla ludności i krytycznej infrastruktury cywilnej”, wyjaśnia lider projektu, Artem Galushko(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który przeprowadził swoje badania przy wsparciu z działań „Maria Skłodowska-Curie”(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Przykłady można mnożyć. Infrastruktura cywilna, w tym elektrownie, placówki opieki zdrowotnej, instytucje finansowe i systemy e-rządzenia, niejednokrotnie była już atakowana. Celem projektu było opracowanie wspólnego europejskiego podejścia do przeciwdziałania hybrydowej wojnie cybernetycznej poprzez mapowanie i analizę najlepszych praktyk, polityk i norm cybernetycznych, które mogłyby stanowić podstawę bezpieczeństwa cyfrowego w Europie. „Lekcja wyciągnięta z hybrydowego ataku w jednym kraju oznacza oszczędność czasu, gdy oparta na wiedzy ogólnoeuropejska reakcja ma kluczowe znaczenie”, mówi Galushko, badacz z Arctic University of Norway(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Przeciwdziałanie hybrydowym atakom na infrastrukturę krytyczną
Badacze dążyli do opracowania wspólnego podejścia do przeciwdziałania hybrydowym atakom na infrastrukturę krytyczną. Najnowsze przykłady takich ataków obejmują niemieckiego operatora kolejowego Deutsche Bahn (DB), sabotaż szybkich linii kolejowych w dniu otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich we Włoszech oraz próbę ataku na zaporę Bremanger w Norwegii. „Dotychczas wojsko odpowiadało za bezpieczeństwo zewnętrzne, zaś bezpieczeństwo wewnętrzne było domeną policji. Hybrydowa wojna cybernetyczna zmienia ten tradycyjny podział ze względu na coraz większe zacieranie się granic między państwami a cyberprzestępcami, działaniami wojennymi a przestępczością zorganizowaną, celami cywilnymi i wojskowymi oraz obowiązującymi ramami prawa krajowego i międzynarodowego”, dodaje Galushko. Aby opracować wspólne europejskie podejście do przeciwdziałania wojnie hybrydowej w cyberprzestrzeni, badacze utworzyli uniwersytecką grupę ds. prawa karnego i bezpieczeństwa o nazwie Crime Control and Security Law group(odnośnik otworzy się w nowym oknie), której szeregi wzmocnili członkowie Międzynarodowego Trybunału Karnego(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i inni kluczowi interesariusze w celu dostosowania obecnych podejść do cyberbezpieczeństwa i wojny hybrydowej. Badacze przeprowadzili wywiady z praktykami i nawiązali kontakt z ekspertami w celu zidentyfikowania zagrożeń hybrydowych i rozpoczęcia współpracy interdyscyplinarnej w Eurazji. Aby zapoznać się z poglądami szerszej opinii publicznej, podczas dni badań zorganizowanych na Uniwersytecie odbyły się dyskusje na temat istniejących zagrożeń. Galushko przygotował holistyczną analizę zagrożeń związanych z wojną hybrydową(odnośnik otworzy się w nowym oknie), która przedstawia najlepsze praktyki, strategie i formy partnerstwa w celu przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym w Europie.
Przeciwdziałanie wojnie w przestrzeni cybernetycznej w ramach spójnej, ogólnounijnej reakcji opartej na wartościach
Galushko przekonuje, że przyjmując pryncypialne podejście do bezpieczeństwa cyfrowego Europa może ustanowić wzorcowy model współpracy, w którym odporności cyfrowej nie osiąga się kosztem wolności i praw człowieka, lecz poprzez różnorodne partnerstwa cyfrowe. „Takie oparte na wartościach sojusze między Europą a jej partnerami mogą chronić zarówno bezpieczeństwo państwa, jak i podstawowe wolności w podobnie myślących krajach o różnych uwarunkowaniach politycznych, społecznych i gospodarczych”. Projekt pokazał, że krytyczna infrastruktura fizyczna, taka jak opieka zdrowotna, edukacja, energia i węzły transportowe, a także instytucje rządowe i finansowe, nie są wyłącznym celem współczesnej wojny hybrydowej. „Ludność cywilna, której odporność i czujność są niezbędne do nieprzerwanego działania tych systemów, również staje się bezpośrednim celem ataków. W związku z tym, opierając się na doświadczeniach Ukrainy i innych regionów dotkniętych konfliktem, każda skuteczna reakcja na wojnę hybrydową musi obejmować inicjatywy w zakresie podnoszenia świadomości i gotowości, mające na celu wzmocnienie zdolności cywilnych służb ratowniczych”, zauważa Galushko.
