Pionierska platforma umożliwia inteligentniejsze zarządzanie składnikami odżywczymi
Składniki odżywcze mają zasadnicze znaczenie dla rolnictwa. Skuteczne zarządzanie nimi pozostaje jednak jednym z najtrudniejszych wyzwań w rolnictwie. Zbyt mała ich ilość może prowadzić do niskiej wydajności plonów, natomiast nadmiar powoduje skutki kaskadowe wpływające na zlewnie, glebę i atmosferę. Aby ograniczyć zanieczyszczenie środowiska i straty składników odżywczych bez uszczerbku dla wydajności, w ramach finansowanego przez UE projektu NutriBudget(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opracowano zintegrowaną platformę do zarządzania składnikami odżywczymi przeznaczoną dla rolników, doradców i decydentów. „NutriPlatform to pierwsze tego rodzaju narzędzie, ponieważ pomaga różnym zainteresowanym stronom w podejmowaniu świadomych decyzji mających na celu poprawę gospodarki składnikami odżywczymi – od gospodarstwa i regionu aż po całą UE”, wyjaśnia koordynatorka naukowa projektu, Ivona Sigurnjak.
Cyfrowa platforma do zrównoważonego gospodarowania składnikami odżywczymi
Platforma NutriPlatform, działająca jako pulpit nawigacyjny, dostarcza użytkownikom kluczowych wskaźników wydajności, zwanych NutriKPI, które umożliwiają ocenę wyników gospodarstwa pod kątem sekwestracji dwutlenku węgla oraz bilansu składników odżywczych – czyli równowagi między dopływem a odpływem składników odżywczych. Wskaźniki te pokazują, w jakim stopniu obecne wyniki są zbliżone do pięciu celów określonych w unijnym planie działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz w strategii „Od pola do stołu”: produkcja roślinna, zdrowie gleby, jakość wody, klimat i różnorodność biologiczna. Na podstawie oceny platforma korzysta z katalogu środków ograniczających ryzyko, aby przedstawiać zalecenia dostosowane do konkretnego gospodarstwa. Katalog obejmuje obecnie 25 środków agronomicznych, a jego liczba ma wzrosnąć do przynajmniej 50. Środki te będą wspierać sekwestrację dwutlenku węgla, odzyskiwanie składników odżywczych oraz bardziej efektywne stosowanie nawozów, w tym nawozów pochodzenia biologicznego. To, co wyróżnia NutriPlatform, to modele leżące u podstaw tego rozwiązania, opracowane w ramach wcześniejszych badań finansowanych przez UE. Podczas gdy większość istniejących narzędzi skupia się na jednym lub dwóch składnikach odżywczych, takich jak azot i węgiel, modele NutriModels jednocześnie monitorują 10 pierwiastków związanych ze zrównoważonym rolnictwem, w tym fosfor, potas, siarkę oraz mikroelementy, takie jak miedź i cynk. Te holistyczne modele oparte na danych analizują interakcje zachodzące w całym systemie gospodarstwa rolnego. „Obieg węgla i składników odżywczych jest dynamicznie powiązany z glebą, wodą, powietrzem, roślinami i zwierzętami”, mówi Sigurnjak. Platforma umożliwia również władzom regionalnym i decydentom analizowanie planów działania zmierzających do bardziej zrównoważonego gospodarowania składnikami odżywczymi oraz strategii gospodarki o obiegu zamkniętym. Użytkownicy mogą symulować wpływ konkretnych praktyk agronomicznych oraz oceniać, w jaki sposób różne działania oddziałują na cele środowiskowe i gospodarkę składnikami odżywczymi.
Od badań terenowych do polityki w zakresie nawozów biologicznych
Rolnicy z pięciu regionów Europy potwierdzili, że wyzwania związane z gospodarką nawozami znacznie się różnią w zależności od klimatu, rodzaju gleby i systemów upraw. Na obszarach charakteryzujących się intensywną produkcją i nadwyżkami składników odżywczych priorytetem jest ograniczenie strat środowiskowych oraz poprawa efektywności wykorzystania azotu. Z kolei w regionach, gdzie zasoby składników odżywczych są ograniczone, wyzwaniem nie jest zwiększenie nakładów, ale zapewnienie, by przełożyły się one na wyższe plony. Jak zauważa Sigurnjak: „Zarządzanie składnikami odżywczymi nie może opierać się na jednym podejściu uniwersalnym dla całej UE”. W ramach działań mających na celu łagodzenie skutków zmian klimatycznych projekt NutriBudget wspiera stosowanie nawozów pochodzenia biologicznego, które pozwalają odzyskiwać i ponownie wykorzystywać składniki odżywcze ze strumieni odpadów organicznych. Podczas warsztatów opartych na współtworzeniu zespół projektu przedstawił wyniki badań terenowych z użyciem tych nawozów oraz włączył się w dyskusje dotyczące polityki. Badacze podkreślili ponadto potrzebę szerszego wdrażania tych rozwiązań w UE, w tym wykorzystania azotu odzyskanego z obornika (RENURE)(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Aby ułatwić wdrożenie na szeroką skalę, platforma NutriPlatform została zaprojektowana z myślą o integracji z istniejącymi systemami doradczymi i systemami zarządzania gospodarstwami rolnymi, a jej kod źródłowy zostanie udostępniony publicznie. Oprócz tych działań w ramach projektu opracowano kluczowe wyniki techniczne, w tym algorytmy służące do oceny środków łagodzących oraz wykrywania upraw okrywowych z kosmosu. Konsorcjum oczekuje, że działania promocyjne i partnerstwa pomogą platformie dotrzeć do co najmniej 40 000 rolników w całej Europie.