Rozwiązanie problemu porzuconych sieci połowowych
Według szacunków ekspertów porzucone, zagubione lub wyrzucone narzędzia połowowe stanowią około 10 % wszystkich odpadów morskich. Ponadto są istotnym, choć często pomijanym problemem środowiskowym. „Porzucone narzędzia połowowe stanowią zarówno bezpośrednie zagrożenie dla organizmów zamieszkujących europejskie morza, jak i dla żeglugi morskiej, wywierając przez to skutki społeczno-gospodarcze”, zauważa Sandra Ramos(odnośnik otworzy się w nowym oknie), biolożka zatrudniona w Ośrodku Interdyscyplinarnych Badań Morskich i Środowiskowych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Uniwersytetu w Porto (CIIMAR). W ramach finansowanego ze środków Unii Europejskeij projektu NETTAG+[DB1.1](odnośnik otworzy się w nowym oknie), ośrodek CIIMAR stanął na czele konsorcjum partnerów(odnośnik otworzy się w nowym oknie), którzy postawili sobie za cel ograniczenie wpływu sektora rybołówstwa na środowisko. „Naszym celem jest opracowanie i przedstawienie wzajemnie uzupełniających się i innowacyjnych rozwiązań, które pomogą w ograniczeniu szkodliwego wpływu porzuconych narzędzi połowowych oraz odpadów morskich wytwarzanych przez sektor rybołówstwa”, dodaje Ramos, która pełniła funkcję koordynatorki projektu.
Uznanie i nagrody dla strażników oceanu
Aby zapobiegać powstawaniu problemu porzuconych narzędzi połowowych, zespół projektu podjął działania mające na celu postawienie zawodowych rybaków w roli „strażników i czyścicieli oceanu”. W ramach warsztatów, wydarzeń obejmujących wirtualną rzeczywistość oraz kampanii informacyjnych przeprowadzonych w ramach projektu badacze zwiększali świadomość najlepszych praktyk w zakresie gospodarowania odpadami. W działania te wpisywało się wydanie podręcznika najlepszych praktyk(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opracowanego we współpracy z rybakami, którego celem była pomoc zainteresowanym stronom w segregacji i przechowywaniu odpadów morskich zebranych podczas rutynowych operacji połowowych. Wyniki prac zostały również opisane w białej księdze zatytułowanej „Fishers’ Reward Programmes for Marine Litter Collection” („Programy nagród dla rybaków za zbieranie odpadów morskich”). „Dokument ten opisuje wnioski, które mogą posłużyć jako podstawa do opracowania skalowalnych i wpisujących się w założenia strategiczne programów nagród dla rybaków za dostarczanie odpadów morskich do portów, co pozwoli na ich uwzględnienie w gospodarce o obiegu zamkniętym”, zauważa Ramos.
Nowy sposób szybkiego lokalizowania i odzysku zagubionych urządzeń połowowych
W celu zwalczania problemu niezamierzonych strat urządzeń połowowych, w ramach projektu zespół opracował rozwiązanie MyGearTag. Ten gotowy do wprowadzenia na rynek, przystępny cenowo i łatwy w obsłudze akustyczny system lokalizacji urządzeń pomaga rybakom szybko zlokalizować i odzyskać stracone urządzenia, zanim staną się problemem środowiskowym. „Rozwiązanie MyGearTag umożliwia rybakom szybkie lokalizowanie i odzyskiwanie zagubionego sprzętu połowowego na odległościach przekraczających 2 kilometry oraz na głębokościach większych niż 650 metrów. Dzięki temu ogranicza koszty wymiany sprzętu, nakłady związane z jego odzyskiwaniem, skraca czas poszukiwań oraz zmniejsza wpływ urządzeń połowowych na środowisko”, wyjaśnia Ramos. Rozwiązanie zostało z powodzeniem przetestowane w Chorwacji, we Włoszech, w Portugalii, w Hiszpanii oraz w Zjednoczonym Królestwie, gdzie posłużyło do zabezpieczania zróżnicowanych narzędzi połowowych. Obecnie jest wprowadzane na rynek przez partnera projektu, spółkę Succorfish(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Wykrywanie i śledzenie porzuconych, zagubionych i wyrzuconych narzędzi połowowych
Dzięki rozwiązaniu ograniczającemu negatywne oddziaływanie porzuconych narzędzi połowowych, zespół mógł także zająć się problemem odpadów, które już teraz znajdują się w oceanie. Opracowany przez badaczy innowacyjny system obejmuje rozwiązania w zakresie obrazowania sonarowego o wysokiej rozdzielczości oraz algorytmy przetwarzające obrazy oparte na sztucznej inteligencji połączone z autonomicznymi robotami. Dzięki temu umożliwia wykrywanie i śledzenie porzuconych narzędzi połowowych. „Zależało nam na rozwiązaniu, które umożliwi prowadzenie działań związanych z monitorowaniem i odzyskiwaniem porzuconych narzędzi połowowych na szeroką skalę”, zauważa Ramos. Zespół projektu udoskonalił także technologie pozwalające na ograniczenie wpływu rybołówstwa na megafaunę. Prace obejmowały między innymi aktywowany akustycznie mechanizm zwalniający umożliwiający prowadzenie połowów bez użycia lin, a także system wykrywania waleni działający w czasie rzeczywistym.
Liderzy w dziedzinie odtwarzania wód i oceanów
Zespół projektu NETTAG+ opracował zestaw wzajemnie uzupełniających się rozwiązań społecznych, strategicznych i technologicznych, zaprojektowanych z myślą o ograniczeniu problemu powstawania odpadów morskich pochodzących z rybołówstwa, zapobieganiu problemowi zagubionych narzędzi połowowych oraz łagodzenia ich oddziaływania na środowisko. „Dzięki zwiększaniu świadomości problemu odpadów morskich, zachęcaniu do stosowania najlepszych praktyk oraz dostarczaniu innowacyjnych narzędzi służących łagodzeniu oddziaływania porzuconych i zagubionych narzędzi połowowych, przedstawiciele sektora rybołówstwa i rybacy są w stanie odgrywać istotną rolę w działaniach mających na celu odtwarzanie naszych oceanów i wód(odnośnik otworzy się w nowym oknie)”, podsumowuje Ramos.
