Skip to main content
Przejdź do strony domowej Komisji Europejskiej (odnośnik otworzy się w nowym oknie)
polski pl
CORDIS - Wyniki badań wspieranych przez UE
CORDIS
PREVENTING GROUNDWATER CONTAMINATION RELATED TO GLOBAL AND CLIMATE CHANGE THROUGH A HOLISTIC APPROACH BASED ON MANAGED AQUIFER RECHARGE

Article Category

Article available in the following languages:

Przekształcenie kontrolowanego zasilania warstw wodonośnych w proaktywną, uwzględniającą zmiany klimatu ochronę wód podziemnych

Technologie i narzędzia ograniczają wymywanie azotu, usuwają zanieczyszczenia budzące coraz większe obawy oraz pozwalają prognozować jakość i stan wód podziemnych, pomagając różnym krajom w zarządzaniu zasobami wodnymi.

Zasoby wód podziemnych podlegają coraz silniejszej presji związanej ze zmianami klimatu i innymi globalnymi przemianami. Susze i rosnące zapotrzebowanie na wodę powodują wyczerpywanie się warstw wodonośnych, podczas gdy obfite opady deszczu, powodzie, podnoszenie się poziomu mórz oraz wnikanie słonej wody zwiększają ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych na wrażliwych obszarach przybrzeżnych. Rolnictwo, urbanizacja oraz odpady komunalne i z gospodarstw domowych stanowią dodatkowe zagrożenie, wprowadzając do zasobów wód podziemnych składniki odżywcze, substancje farmaceutyczne oraz substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS). Częściowym rozwiązaniem jest kontrolowane zasilanie warstw wodonośnych (MAR) – magazynowanie pod ziemią wód powierzchniowych, deszczowych lub odzyskanych. Zespół finansowanego przez UE projektu MAR2PROTECT(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wykroczył poza sam proces zasilania. Łącząc uzupełniające się technologie zapobiegania zanieczyszczeniom, oczyszczania i monitorowania z ocenami zmian klimatycznych i globalnych, modelowaniem opartym na sztucznej inteligencji oraz wsparciem decyzyjnym, badacze podjęli się zadania polegającego na ochronie wód podziemnych z jednoczesnym budowaniem odporności na zmiany klimatyczne i globalne.

Proaktywna ochrona wód podziemnych z uwzględnieniem zmian klimatycznych

Opracowany w ramach projektu system zatrzymywania nawozów w strefie korzeniowej pomaga zapobiegać rozproszonemu zanieczyszczeniu wód podziemnych u źródła. Próby prowadzone na polach uprawnych wykazały, że zmniejszył on szacowane ryzyko wymywania azotu o około 37%, zwiększył całkowitą zawartość azotu w liściach nawet o 58% oraz poprawił rozwój korzeni. „Biopochodny adsorbent mikrozanieczyszczeń opracowany w ramach projektu MAR2PROTECT usunął od 80% do 100% PFAS oraz od 90% do 100% substancji farmaceutycznych podczas walidacji w skali pilotażowej, osiągając lepsze wyniki niż dostępne na rynku alternatywy, przy mniejszym wpływie na środowisko i niższych kosztach operacyjnych”, wyjaśnia koordynatorka projektu Ana B. Pereiro z Instytutu Nauk i Technologii NOVA(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Niedrogi czujnik ekotoksyczności oparty na algach wykrywał składniki odżywcze i substancje toksyczne w czasie krótszym niż godzina, stanowiąc narzędzie wczesnego ostrzegania przed pogorszeniem jakości wody. Portfolio uzupełniają dwa narzędzia cyfrowe. Model REACH uwzględniający czynniki klimatyczne, który prognozuje jakość i ilość wód podziemnych, został pomyślnie zweryfikowany w warstwie wodonośnej El Señorío. Odtworzył on dynamikę hydrogeologiczną z dużą dokładnością, wspierając jednocześnie oceny podatności na zmiany klimatu. System wspomagania decyzji oparty na sztucznej inteligencji pomaga operatorom MAR w ocenie połączonych danych z monitoringu, modelowania i informacji o ryzyku, umożliwiając podejmowanie bardziej świadomych decyzji dotyczących zarządzania wodami podziemnymi.

Prezentacje i „żywe laboratoria” pokazują potencjał wspólnego projektowania

Badacze z projektu MAR2PROTECT przetestowali nowe podejście w siedmiu lokalizacjach demonstracyjnych powiązanych z przybrzeżnymi warstwami wodonośnymi zagrożonymi wnikaniem słonej wody w czterech krajach UE, Tunezji i RPA. Lokalizacje te reprezentowały różne warunki klimatyczne, źródła zanieczyszczeń, konfiguracje systemów MAR, a także konteksty społeczne i instytucjonalne, potwierdzając, że ochrona wód podziemnych i systemy MAR nie mogą opierać się na jednym, uniwersalnym rozwiązaniu. „Żywe laboratoria” w każdym z obiektów demonstracyjnych pokazały, że zaangażowanie interesariuszy jest istotnym elementem transformacji w kierunku holistycznej, proaktywnej ochrony wód podziemnych. Łączyły one demonstracje techniczne ze wspólnym projektowaniem rozwiązań i zaangażowaniem społeczeństwa obywatelskiego, umożliwiając społecznościom bezpośredni udział w badaniach naukowych dotyczących ich zaopatrzenia w wodę. Na przykład w Cape Flats przedstawiciele administracji publicznej i sektora rolnego wspólnie opracowali rozwiązania technologiczne, które zaprezentowano w ramach demonstracji. Zorganizowano też zajęcia dla uczniów lokalnych szkół poświęcone zanieczyszczeniu wód podziemnych i ich monitorowaniu. „Uczniowie angażowali się w działania projektu również w ujściu rzeki Lima. Podczas zajęć terenowych, obejmujących pobieranie próbek wody i prezentację sztucznego mokradła, mogli lepiej poznać zagadnienia związane z zanieczyszczeniem wód, fitoremediacją i odpornością na zmiany klimatu”, zauważa Pereiro.

Wykorzystanie wyników w polityce wodnej UE

Chociaż systemy MAR są już szeroko stosowane w całej Europie, analiza polityczna przeprowadzona w ramach projektu MAR2PROTECT wykazała, że nie istnieją jasne ramy unijne. W ramach projektu opracowano zalecenia dla decydentów krajowych i unijnych, obejmujące harmonizację wymogów związanych z MAR, ujednolicenie rozbieżnych wykazów zanieczyszczeń oraz usprawnienie monitorowania stanu wód podziemnych i sprawozdawczości w tym zakresie. W trakcie sesji parlamentarnej w Brukseli zespół projektu miał możliwość bezpośrednio przedstawić wyniki badań europejskim decydentom i zainteresowanym stronom, wyznaczając priorytety przyszłej europejskiej polityki wodnej. Projekt dołączył również do innych unijnych projektów zajmujących się zanieczyszczeniem wód podziemnych i odpornością na zmiany klimatu w ramach klastra ZeroPollution4Water Cluster(odnośnik otworzy się w nowym oknie), co będzie miało wpływ na politykę i praktykę również po zakończeniu projektu. „Projekt MAR2PROTECT wykazał, że systemy MAR mogą pełnić funkcję narzędzi prewencyjnych i holistycznych, a nie tylko reaktywnych, zajmując się zarówno jakością wód podziemnych i odpornością na zmiany klimatu, jak i ich ilością”, przekonuje Pereiro. Rekomendacje polityczne, artykuły opublikowane w recenzowanych czasopismach oraz 21 otwartych zbiorów danych będą służyć przedsiębiorstwom wodociągowym, decydentom, rolnikom i społecznościom na całym świecie w działaniach na rzecz ochrony wód podziemnych w obliczu nasilających się wyzwań związanych ze zmianami klimatu.

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania