Recykling drewna napędza gospodarkę opartą na biomasie
Co roku w UE powstaje prawie 47 milionów ton odpadów drzewnych, z czego obecnie tylko około 40% jest przetwarzane na nowe produkty. Recykling wyrobów drewnopochodnych, takich jak płyty pilśniowe — paneli na bazie drewna szeroko stosowanych w produkcji mebli, aranżacji wnętrz i budownictwie — ma ogromny, niewykorzystany potencjał. Był to punkt wyjścia dla finansowanego ze środka UE projektu EcoReFibre, w ramach którego zidentyfikowano potrzebę opracowania sprawdzonych komercyjnie i skalowalnych metod, które mogłyby zachęcić przemysł do ich wdrażania. „Ponowne wykorzystanie włókien w materiałach wysokiej jakości wymagało nowych, interdyscyplinarnych rozwiązań”, wyjaśnia koordynator projektu Stergios Adamopoulos ze Szwedzkiego Uniwersytetu Nauk Rolniczych(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Naszym celem było umożliwienie mądrzejszego wykorzystania materiałów poprzez wprowadzenie opcji recyklingu na skalę przemysłową, która umożliwiałaby przetwarzanie dużych ilości surowca. Przez cały czas skupialiśmy się na zwiększeniu skali dostaw wysokiej jakości odpadów oraz na tworzeniu modeli biznesowych i rynków opartych zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym”.
Sortowanie, rozdrabnianie i ponowne wykorzystanie włókien
Aby osiągnąć postawione cele, zespół projektu przeprowadził szereg pilotaży mających na celu zademonstrowanie postępów w sortowaniu odpadów drzewnych, defibracji i ponownym wykorzystaniu włókien. Wykorzystano w nich innowacyjne technologie odzyskiwania włókien drzewnych ze strumieni odpadów o jakości wystarczającej do produkcji nowych płyt pilśniowych. W ramach innego projektu demonstracyjnego ponownie wykorzystano miał drewniany, włączając go do warstw wierzchnich płyt wiórowych, innego rodzaju płyt drewnopochodnych. „Najmniejsze cząstki powstające podczas recyklingu drewna, znane jako drobne frakcje drewna, są często traktowane jako produkt uboczny o niskiej wartości”, mówi Adamopoulos. „Jeden z naszych projektów pilotażowych pokazał, w jaki sposób zamiast tego można je wykorzystać do produkcji nowych płyt wiórowych”. Ogólnym celem tych demonstracji było zmniejszenie zależności od włókien pierwotnych oraz utorowanie drogi do wykorzystania włókien pochodzących z recyklingu w ilości do 25% w nowych płytach pilśniowych. Prototypowe rozwiązania zostały przetestowane i zweryfikowane w ramach kilku opłacalnych ekonomicznie ścieżek na skalę przemysłową, a następnie przetworzone na nowe produkty, takie jak panele drewnopochodne, materiały izolacyjne i biokompozyty.
Wykorzystanie potencjału rynkowego odpadów drzewnych
Kolejnym ważnym wynikiem projektu jest strategiczna mapa drogowa EcoReFibre, której celem jest wspieranie gospodarki o obiegu zamkniętym oraz potencjału rynkowego odpadów drzewnych poprzez opisanie aktualnej sytuacji rynkowej, wskazanie wyzwań i możliwości oraz sformułowanie zaleceń dotyczących badań i polityki. Jeśli chodzi o dalsze badania i rozwój, mapa drogowa wskazuje trzy kluczowe obszary o szczególnym znaczeniu. Pierwszym z nich jest konieczność stworzenia rentownych rynków surowców wtórnych (tj. kupna i sprzedaży materiałów nadających się do recyklingu). Po drugie, potrzebne są ulepszone systemy danych w celu zintegrowania przepływu materiałów i dostarczania informacji rynkowych. Wreszcie projekt wzywa do dalszej optymalizacji i rozwoju technologii sortowania odpadów drzewnych, ekstrakcji i oczyszczania włókien, a także technologii produkcji płyt z wykorzystaniem włókien pochodzących z recyklingu.
Innowacje technologiczne i ustalenie strategicznego kierunku
Podsumowując, projekt EcoReFibre wykazał, że recykling płyt pilśniowych i odpadów z litego drewna w celu uzyskania produktów o wysokiej wartości dodanej, takich jak nowe płyty pilśniowe, jest wykonalny technologicznie i opłacalny ekonomicznie na poziomie przemysłowym. Obecnym wyzwaniem jest zwiększenie skali działań i stworzenie realnej gospodarki o obiegu zamkniętym zbudowanej na odpadach z płyt pilśniowych. „Rozwiązania techniczne projektu EcoReFibre oraz nasza strategiczna mapa drogowa są zgodne z celami strategii na rzecz biogospodarki(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz przyszłego unijnego aktu o gospodarce o obiegu zamkniętym(odnośnik otworzy się w nowym oknie)”, dodaje Adamopoulos. „Pomogą one branży płyt drewnopochodnych umocnić jej wiodącą rolę w budowaniu bardziej odpornej i konkurencyjnej Europy”. W szerszym ujęciu projekt pokazał, w jaki sposób branża może wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym poprzez innowacje technologiczne, które w dużej mierze opierają się na współpracy międzysektorowej. „Utrzymanie drewna w obiegu materiałowym zapewnia największą ogólną wartość dodaną”, zauważa Adamopoulos. „Pozwala to zachować węgiel związany w nowych produktach, wzmacnia unijną biogospodarkę o obiegu zamkniętym oraz zmniejsza presję na zasoby naturalne”.
