Wgląd w zmieniające się wartości i nastawienia
Wraz z powiększaniem się Unii Europejskiej oraz ewolucją jej tożsamości istotne jest, by naukowcy, ekonomiści i przedstawiciele środowiska akademickiego zrozumieli zmiany zachodzące w wartościach, perspektywach kulturowych, strukturach społecznych oraz nastawieniach. W ramach finansowanego przez UE projektu o nazwie "Trzecia runda europejskiej ankiety społecznej" ('European social survey round 3' - ESS3) przeprowadzono zakrojoną na szeroką skalę ankietę dotyczącą europejskiego klimatu społecznego, politycznego i moralnego. Celem powyższych działań było określenie standardów pozwalających mierzyć nastawienie społeczeństwa, a także opracowanie wskaźników społecznych i wskaźników postaw, odzwierciedlających wskaźniki ekonomiczne. Innymi słowy, w ramach ESS udokumentowano aspekty sytuacji europejskiej, które wcześniej nie zostały wystarczająco dogłębnie zbadane. Niedawno zakończono trzecią rundę rozpoczętych w 2001 roku badań, których celem było scalenie danych dotyczących organizacji i jednostek, zgromadzonych podczas dwóch pierwszych rund. Aktualnym celem projektu jest określenie trendów dotyczących ciągłości i zmian w zakresie wartości i postaw. Jest to poważne wyzwanie ze względu na historyczne różnice kulturowe i polityczne, dzielące państwa członkowskie UE. Z drugiej strony, powyższe różnice sprawiają, że Europa jest doskonałym środowiskiem do pokonywania tych wyzwań. Europejska Fundacja Naukowa postrzega projekt ESS jako bardzo ważne przedsięwzięcie, uznając go za ściśle określony w kwestii podejmowanych działań oraz za kluczowy element prowadzenia ponadnarodowych analiz. ESS wypełnia ponadto lukę w zakresie zmian w nastawieniach społecznych, zwłaszcza w obszarach nieobjętych działaniami Europejskiego Urzędu Statystycznego (Eurostat). W ramach ostatniej rundy prac uczestnicy projektu ESS zmodernizowali standardy badania postaw społecznych, w celu umożliwienia porównań pomiędzy trendami w zakresie wartości społecznych, a powiązanymi danymi na temat zachowań i przemieszczania się populacji. Działania te są szczególnie istotne, jeśli weźmie się pod uwagę, że aktualne wskaźniki stosowane w europejskich ankietach dotyczą głównie zagadnień społeczno-gospodarczych, a nie społeczno-politycznych. Chociaż wskaźniki te obejmują problemy związane z ubóstwem, dochodami i wykluczeniem, to nie są odpowiednie do podejmowania innych ważnych zagadnień, takich jak zdrowie, zadowolenie z życia i brak lęku przed przestępczością. Projekt ESS stworzył okazję do zmiany powyższej sytuacji, a jego efektem z pewnością będzie lepsze odzwierciedlenie zmieniających się wartości i postaw.
