Skip to main content

Article Category

Wiadomości

Article available in the folowing languages:

Powstanie europejskiej przestrzeni badawczej wymaga krajowych reform

UE jest na dobrej drodze do zbudowania europejskiej przestrzeni badawczej (EPB), jednak jej operacyjność jest uzależniona od wdrożenia reform na szczeblu państw członkowskich. Taki stan rzeczy zarysowuje sprawozdanie okresowe w sprawie EPB, przedstawione w ubiegłym tygodniu przez Komisję Europejską.

Od 2000 r. Europa pracuje nad budową europejskiej przestrzeni badawczej (EPB) – otwartej na świat, opartej na rynku wewnętrznym i umożliwiającej swobodny przepływ badaczy, wiedzy naukowej i technologii. Opublikowane niedawno sprawozdanie okresowe (2014 Progress Report) przedstawia ogólny obraz postępu prac nad priorytetami EPB we wszystkich państwach członkowskich i niektórych krajach stowarzyszonych. Jak czytamy w sprawozdaniu, państwa członkowskie w coraz szerszym wymiarze wdrażają mechanizmy wspomagające EPB i odzwierciedlają je w swoich krajowych programach reform. Na przykład krajowe systemy badań naukowych w Europie znacznie się zbliżyły do priorytetów EPB i praktycznie każde państwo członkowskie przyjmuje krajową strategię w zakresie badań i innowacji. Jednak, jak odnotowano w sprawozdaniu, nadal utrzymują się duże różnice między państwami członkowskimi pod względem przydzielania funduszy na badania naukowe. Tymczasem wzrasta współpraca transnarodowa między państwami członkowskimi na szczeblu programowym i stanowi ona obecnie element krajowych strategii w 16 państwach członkowskich. Pod względem rozwoju infrastruktury, 22 państwa członkowskie przyjęły krajowe harmonogramy działań w zakresie infrastruktury badawczej. Sprawozdanie podaje także informacje o postępach pod względem równości płci – kolejny, czołowy priorytet EPB. Pozytywnym akcentem jest fakt, że konkretne uregulowania i/lub krajowe strategie w sprawie równości płci w publicznych badaniach naukowych zostały przyjęte przez ponad połowę państw członkowskich. Pomimo tego Komisja uznaje jednak nadal, że tempo realnych zmian jest nazbyt powolne. Innym priorytetem EPB jest optymalizacja przepływu i transferu wiedzy naukowej oraz dostępu do niej. Do tej pory 20 państw członkowskich podjęło konkretne kroki w celu wsparcia otwartego dostępu do publikacji naukowych, ale jedynie pięć dysponuje odpowiednimi przepisami w sprawie otwartego dostępu do danych naukowych. W sumie sprawozdanie wskazuje, że krajowe strategie, inicjatywy i praktyki są nadal fragmentaryczne, a nadto niektóre z nich nie odzwierciedlają należycie unijnej definicji otwartego dostępu. W sprawozdaniu podkreślono, że państwa członkowskie mają do odegrania pierwszoplanową rolę we wprowadzeniu reform EPB na szczeblu krajowym i wspomaganiu ich wdrażania za pośrednictwem finansowania badań i organizacji prowadzących badania naukowe. Państwa członkowskie mają przedłożyć „harmonogramy działań w zakresie EPB” do połowy 2015 r., w których znajdą się kolejne kroki zmierzające do wdrożenia EPB. Komisja, organizacje badawcze interesariuszy i państwa członkowskie spotkają się w marcu 2015 r. w Brukseli w celu sporządzenia bilansu.

Kraje

Belgia