Niejednolity obraz innowacji w Polsce, we Francji i w Niemczech
Tegoroczne zestawienie dotyczšce innowacyjno�ci przedstawia mieszany obraz, nie tylko pod względem ogólnych wyników, ale również w odniesieniu do poszczególnych mocnych i słabych stron Europy. Zróżnicowanie wyników ujawnia się wyra�nie już przy badaniu trzech państw podobnej wielko�ci: Niemiec leżšcych w samym sercu UE oraz ich bezpo�rednich wschodnich i zachodnich sšsiadów - Polski i Francji. Wspomniane trzy kraje reprezentujš trzy z czterech kategorii okre�lonych przez autorów zestawienia dotyczšcego innowacyjno�ci: "kraje przodujšce" (Niemcy), "przeciętne wyniki" (Francja) i "pozostajšce w tyle" (Polska). Czwarta kategoria obejmuje kraje "doganiajšce". Chociaż Polska znajduje się obecnie w tyle za swoimi partnerami z Trójkšta Weimarskiego, to nie do�wiadcza ona ograniczeń potencjału, jakie pojawiajš się w Niemczech i we Francji. Niemcy zajmujš czwarte miejsce w�ród 25 Państw Członkowskich UE. Do ich mocnych stron należš: tworzenie wiedzy, innowacyjno�ć i przedsiębiorczo�ć, zastosowania innowacji i prawa własno�ci intelektualnej. Co zaskakujšce, wska�niki w pozycji "czynniki pobudzajšce innowacje" pokazujš, że Niemcy plasujš się poniżej �redniej, a ponadto stwierdzono, że kraj ten cechuje niewielki popyt na innowacje i słabe zarzšdzanie innowacjami (spowodowane wysokimi kosztami zakładania firm). Może to oznaczać ograniczenie zdolno�ci Niemiec do nieprzerwanego zapewniania wykwalifikowanych pracowników dla innowacyjnych przedsiębiorstw. Obserwowany obecnie negatywny trend zarówno w liczbie absolwentów kierunków �cisłych i technicznych, jak i w poziomie osišgnięć edukacyjnych młodzieży, sklasyfikowanych łšcznie jako "czynniki pobudzajšce innowacje", może doprowadzić do powstania bariery obniżajšcej wyniki uzyskiwane przez Niemcy. Także pozostałe wska�niki sš ilustracjš potencjalnych problemów stojšcych przed Niemcami, w tym zwišzanych z kapitałem ryzyka, w zakresie którego kraj ten radzi sobie słabo. Może to hamować tworzenie nowych firm i podmiotów typu "spin-off" zajmujšcych się zaawansowanymi technologiami. Na zachód od Niemiec leży Francja zajmujšca w rankingu dziewištš pozycję w�ród 25 państw. Jej stosunkowo mocnymi stronami sš: tworzenie wiedzy, czynniki pobudzajšce innowacje i zastosowania, za� słabo�ciami innowacyjno�ć i przedsiębiorczo�ć. Godne pozazdroszczenia wyniki tego kraju w kategorii czynników pobudzajšcych innowacje sš pochodnš dużej liczby absolwentów kierunków �cisłych i technicznych, znacznie przewyższajšcej przeciętnš dla UE. Słabš stronš sš zmiany pozatechnologiczne, do których wiele firm wolno się przystosowuje. Francja inwestuje także nieco poniżej przeciętnej unijnej w technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT). Innym powodem do niepokoju jest fakt, że doskonałe wyniki w kategorii czynników pobudzajšcych innowacje nie przekładajš się na podobne rezultaty w zakresie tworzenia wiedzy i przedsiębiorczo�ci. Autorzy zestawienia sugerujš, że najważniejszš barierš mogš być niewystarczajšce powišzania między publicznymi i prywatnymi systemami badawczymi; we Francji przedsiębiorstwa przeznaczajš mniej �rodków na akademickš działalno�ć badawczš (44 procent �redniej UE). Rzut oka na wyniki Polski pozwala dostrzec ponury obraz systemu innowacji w tym kraju. Jednakże mimo że Polska przekracza unijnš �redniš jedynie w przypadku czterech wska�ników na 26, obserwowane sš trendy, które wskazujš na lepszš innowacyjnš przyszło�ć tego kraju. W�ród negatywnych zjawisk stwierdzono pogorszenie warunków tworzenia wiedzy, głównie z powodu zmniejszenia nakładów na badania i rozwój w przedsiębiorstwach z 0,28 procent PKB w 1998 r. do 0,16 procent w 2003 r. Jest to i tak wyższy odsetek niż w roku 2002, w którym nakłady te stanowiły 0,13 procent. Wydatki publiczne na badania i rozwój zmieniły się bardzo nieznacznie w stosunku do 0,43 procent PKB w 2003 r. Je�li chodzi o stronę pozytywnš, Polska przekracza �redniš UE w kategorii osišgnięć edukacyjnych młodzieży, całkowitych wydatków firm na innowacje (50 procent powyżej przeciętnej w UE), wydatków na ICT oraz sprzedaży produktów nowych dla przedsiębiorstwa. Liczba absolwentów kierunków �cisłych i technicznych stale ro�nie od 1998 r. i trend ten przewyższa przeciętnš w UE, za� odsetek ludno�ci posiadajšcej wyższe wykształcenie stanowi 71 procent unijnej �redniej i również wzrasta. W tym wła�nie Polska jest lepsza od Niemiec, jednego z czterech państw osišgajšcych najwyższe wyniki w dziedzinie innowacyjno�ci UE, i to stawia jš na potencjalnie mocnej pozycji w przyszło�ci.
Kraje
Niemcy, Francja, Polska