Komisja prezentuje "sprawiedliwa i otwarta" ocene krajowych programow reform
Jako element pierwszego dorocznego sprawozdania z postępów w realizacji odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, Komisja zaprezentowała, jak to określiła, sprawiedliwą i otwartą oceną krajowych programów reform opracowanych przez Państwa Członkowskie, podkreślając, że wszystkie programy mają swe słabe i mocne strony. Po opublikowaniu sprawozdania w dniu 25 stycznia w niektórych kręgach wyrażono rozczarowanie faktem, że oceniając programy reform Państw Członkowskich Komisja nie wykazała większego zdecydowania. Wysoki urzędnik UE uważa jednak, że na tym etapie polityka "wskazywania i zawstydzania" najgorszych realizatorów europejskich dążeń do zwiększonej konkurencyjności przyniosłaby efekt przeciwny do zamierzonego. "Komisja nie potrzebuje podejścia w rodzaju konkursu piosenki Eurowizji i ustalania rankingu krajowych programów", czytamy w oświadczeniu. "Metoda 'wskazywania i zawstydzania' może być skuteczna w sytuacji, gdy zajmujemy się prostymi koncepcjami statystycznymi, na przykład określeniem, kto wprowadził w życie uzgodnione regulacje europejskie, a kto tego nie uczynił, ale nie ma racji bytu w rozważanym przypadku." Poważną przeszkodą przy ustalaniu najlepszych i najgorszych realizatorów strategii lizbońskiej jest to, że każde Państwo Członkowskie UE ma inną pozycję wyjściową i staje wobec odmiennych wyzwań, dodaje Komisja. Niemniej jednak Komisja stwierdza, że starała się być "w najwyższym stopniu sprawiedliwa i otwarta przy wskazywaniu w swojej ocenie zarówno silnych, jak i słabych stron". Analizując program reform opracowany przez Austrię, która obecnie sprawuje prezydencję UE, Komisja w zasadzie zgadza się z siedmioma priorytetowymi obszarami działań określonymi w dokumencie. Szczególnymi atutami, jak wynika z oceny, są między innymi plany intensywnego rozwoju technologii innowacyjnych i środowiskowych oraz środki mające na celu zachęcenie większej liczby osób do podejmowania zatrudnienia i utrzymanie ich na rynku pracy. Chociaż austriacki wskaźnik zatrudnienia wynoszący 67,8 procent kształtuje się znacznie powyżej średniej w UE, rok 2004 był trzecim kolejnym rokiem, w którym bezrobocie rosło, osiągając poziom 4,8 procent i dotykając w szczególności ludzi młodych. Chociaż austriacki krajowy program reform jest spójny i realistyczny w perspektywie krótkoterminowej, to wskazując na jego słabe strony Komisja stwierdza, że "przyjęcie bardziej ambitnego i długoterminowego podejścia byłoby korzystniejsze". Rząd austriacki został szczególnie zachęcony do usuwania regulacyjnych przeszkód utrudniających konkurencję w dziedzinie usług, oraz do znalezienia rozwiązania dla problemów skutkujących niskim wskaźnikiem zatrudnienia starszych pracowników, który na poziomie 29 procent jest jednym z najniższych w UE. Tymczasem Estonia otrzymała pochwałę za swój spójny i przejrzyście skonstruowany program reform. "Cele są ambitne i wskazane zostały przejrzyste metody i szczegółowe środki ich realizacji", stwierdza Komisja. Badania i rozwój (B+R) oraz zatrudnienie wskazano jako dwa kluczowe wyzwania, a do silnych stron programu zaliczyć można dążenia do zrównoważenia wzrostu i środowiska oraz wiarygodną inicjatywę na rzecz wprowadzenia technologii informacyjnych i komunikacyjnych w sektorze publicznym, co Komisja wymienia jako dobry przykład do naśladowania przez inne kraje. Komisja chciałaby widzieć większą koncentrację wysiłków Estonii jedynie w takich obszarach, jak zwiększenie prywatnych nakładów na B+R, podniesienie kwalifikacji i powiązanie środków wymienionych w krajowym programie reform z planowanymi zasileniem z funduszy strukturalnych. Finlandii, która co roku w ostatnich trzech latach uznana została przez Światowe Forum Ekonomiczne za najbardziej konkurencyjną gospodarkę na świecie, można byłoby wybaczyć podejście do krajowego programu reform w rodzaju "nie naprawiaj tego, co się nie zepsuło". Jednakże Komisja stwierdza, że rząd fiński ustalił ambitne, lecz osiągalne zadania, które opierają się na niedawnych sukcesach tego kraju. Godny odnotowania jest fakt, że Finlandia postawiła sobie za cel zwiększenie nakładów na B+R do 4 procent PKB do 2010 r.; Komisja stwierdza też, że szeroka debata interesariuszy nad strategią Finlandii i wynikające z niej poczucie wpływu na bieg wydarzeń najprawdopodobniej będzie procentowało w trakcie wdrażania strategii. Ogólnie rzecz biorąc, Komisja przedstawia krajowe programy reform jako "bardzo zachęcający, obiecujący znak, że nowe partnerstwo już zaczyna funkcjonować", zwłaszcza, że Państwa Członkowskie miały bardzo mało czasu na ich opracowanie. "Uwzględniając ten fakt wszystko można jeszcze udoskonalić, pewne aspekty w większym stopniu niż inne. Lecz rzeczywisty sprawdzian nastąpi w czasie wprowadzania tych programów w życie", stwierdzono na zakończenie.
Kraje
Austria, Estonia, Polska