Skip to main content

Article Category

Wiadomości

Article available in the folowing languages:

Sieć UE opracowuje długoterminowe ramy badań nad bioróżnorodnością

ALTER-Net, finansowana przez UE sieć doskonałości (NoE), utworzyła interdyscyplinarną instytucję badawczą, która będzie śledzić złożone relacje pomiędzy ekosystemami, bioróżnorodnością i społeczeństwem. Spadek bioróżnorodności dokonuje się nadal w alarmującym tempie, zarówno...

ALTER-Net, finansowana przez UE sieć doskonałości (NoE), utworzyła interdyscyplinarną instytucję badawczą, która będzie śledzić złożone relacje pomiędzy ekosystemami, bioróżnorodnością i społeczeństwem. Spadek bioróżnorodności dokonuje się nadal w alarmującym tempie, zarówno w UE, jak i globalnie, co ma poważne potencjalne konsekwencje dla zrównoważonych źródeł utrzymania i trwałego wzrostu ekonomicznego. Choć badania nad bioróżnorodnością mają w Europie status priorytetowy, wiele takich przedsięwzięć wydaje się rozbieżnych i rozdrobnionych, utrudniając reagowanie w porę na konkretne zagadnienia związane z bioróżnorodnością. - Badania w tej dziedzinie są tak wzajemnie niepowiązane, że trudno jest się zorientować w sytuacji - powiedział w rozmowie z serwisem CORDIS Wiadomości koordynator ALTER-Net, Terry Parr. Projekt ALTER-Net jest partnerstwem 24 organizacji z 17 krajów europejskich, zajmującym się badaniami nad bioróżnorodnością w ekosystemach lądowych i słodkowodnych. Otrzymał on 10 milionów euro w ramach priorytetu tematycznego "Zrównoważony rozwój, globalna zmiana i ekosystemy" szóstego programu ramowego (6. PR). W 2003 r. 51 krajów Europy przyjęło rezolucję kijowską w sprawie bioróżnorodności, której celem jest powstrzymanie spadku bioróżnorodności do 2010 r. Strategia bioróżnorodności Komisji Europejskiej zmierza do osiągnięcia tego celu poprzez zbiór działań politycznych. Jednakże te reakcje poważnie utrudnia brak skutecznych podstaw naukowych, dotyczących zarówno oceny stanu bioróżnorodności, jak również jej zmiany i wpływu na zrównoważone korzystanie z zasobów, wyjaśnił Terry Parr. - Z tego względu uwaga naszego projektu skupia się na integracji zdolności badawczych w całej Europie, służących ocenie i przewidywaniu zmian bioróżnorodności, struktury, funkcji i dynamiki ekosystemów i związanych z nimi usług - powiedział. Aby zrealizować cel na 2010 r., ALTER-Net utworzył sieć placówek prowadzących długoterminowe badania europejskie nad bioróżnorodnością w ekosystemach lądowych i słodkowodnych (LTER). LTER dokonuje scalenia badań i monitoringu, realizowanych przez 10 lat lub dłużej w poszczególnych placówkach. Wiele placówek powtarza wykonywanie monitoringu. - Chodzi o to, by nie tylko przeprowadzać badania nad stanem bioróżnorodności, lecz także zmierzyć presje i zagrożenia, przed jakimi ona staje, takie jak zmiany klimatu, zmiany w użytkowaniu gruntów, czy inwazyjne gatunki - wyjaśnił Terry Parr. Częścią pracy LTER jest harmonizacja metod pomiarowych i opracowanie systemów rozróżniania oddziaływania lokalnych i globalnych czynników wyzwalających zmiany na chronionych obszarach. W ramach projektu rozwinięto też drugą, powiązaną sieć placówek długoterminowych badań społeczno-ekonomicznych (LTSER), które wykorzystywane są do ustalania społeczno-ekonomicznych konsekwencji ubytków bioróżnorodności i związanych z nimi postaw społecznych. - Nie wystarczy tylko znajomość stanu bioróżnorodności, ważne jest także zrozumienie implikacji społeczno-ekonomicznych - powiedział Terry Parr. W tym celu LTSER łączy krajowe sieci, obejmujące zarówno ekologów, jak i badaczy z dziedzin społeczno-ekonomicznych, w celu identyfikacji społeczno-ekonomicznych czynników zmian bioróżnorodności, analizy dynamiki społecznej, politycznej i ekonomicznej oraz identyfikacji opcji politycznych służących łagodzeniu negatywnych skutków tych czynników. Terry Parr uważa, że te placówki zapewnią wsparcie naukowe na potrzeby oceny politycznej oraz rozwoju ochrony i zrównoważonego wykorzystania bioróżnorodności w UE. Aby zagwarantować wykorzystywanie wyników naukowych na szczeblu politycznym, sieć uczestniczy w europejskiej platformie na rzecz strategii badań nad różnorodnością (EPBRS). EPBRS to forum naukowców ściśle współpracujących z politykami szczebla krajowego i europejskiego w celu identyfikacji i promocji badań nad bioróżnorodnością o znaczeniu strategicznym, które przyczynią się do opracowania polityki i zarządzania zmierzającego do ograniczenia spadku bioróżnorodności. Kolejnym ważnym działaniem sieci jest jego rola w komunikacji społecznej. - Badacze w tych placówkach tworzą ogromną wiedzę o bioróżnorodności, która musi zostać zebrana i przekazana mediom, politykom i społeczeństwu - zauważył Terry Parr. W tym celu sieć powołała międzynarodowe centrum prasowe ds. badań nad różnorodnością (IPCB) - regularnie aktualizowane internetowe źródło wiadomości i informacji prasowych na temat międzynarodowych badań nad bioróżnorodnością, służące dziennikarzom i innym użytkownikom. - Od jego inauguracji w 2005 r. częstotliwość odwiedzin w portalu rośnie, w miarę dodawania nowych danych - wyjaśnił Terry Parr. ALTER-Net rozwija też partnerstwa z popularyzatorami nauki i ośrodkami naukowymi dla zwiedzających. Jedno z takich partnerstw nawiązano z At-Bristol, czołowym brytyjskim centrum naukowym dla zwiedzających, służącym przekształcaniu wiedzy naukowej opracowanej przez badaczy w interaktywne zajęcia dla dzieci. - Partnerstwa z tymi ośrodkami uwzględniają dwutorowy proces komunikacji - powiedział Terry Parr. - Nie tylko pozwalają nam one zaprezentować wartość badań nad bioróżnorodnością, ale dają nam możliwość poznania opinii społeczeństwa, które mogą być następnie wykorzystane do kształtowania działalności zewnętrznej sieci. Lecz chyba najważniejszym ze wszystkich odbiorców jest następne pokolenie naukowców. Mając świadomość tego faktu, sieć zorganizuje w sierpniu "letnią szkołę", mającą wyposażyć młodych naukowców w wiedzę i umiejętności potrzebne do prowadzania zintegrowanych europejskich badań nad bioróżnorodnością. - Szkoła przyczyni się do trwałego przyswojenia i krzewienia doskonałości na wiele różnych sposobów, na przykład poprzez propagowanie interdyscyplinarnych metod i prawdziwie europejskiego spojrzenia na badania nad bioróżnorodnością - wyjaśnił Terry Parr. - Dowodem sukcesu tej inicjatywy i innych działań sieci będzie ich kontynuacja po zakończeniu projektu.