Potočnik określa rolę nowej platformy w zakresie badań naukowych w regionie Bałkanów Zachodnich
Komisja Europejska i austriacka prezydencja Rady UE wspólnie zainaugurowały "platformę sterującą" dla wzmocnienia współpracy badawczej pomiędzy krajami Bałkanów Zachodnich i UE w ramach Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA). Platforma jest oparta w zasadzie na sieci SEE-ERA.NET (Southeast European ERA. network) funkcjonującej w ramach projektu UE, który będzie realizowany do 2009 r. W ramach tego projektu obecnie współpracuje 17 instytucji łącznie z 14 różnych krajów, w tym należących do UE, krajów kandydujących oraz z Bałkanów Zachodnich. Platforma zintensyfikuje prace będące już w toku, w celu zdynamizowania tworzenia sieci krajowych programów i wspierania współpracy pomiędzy badaczami z poszczególnych krajów UE z badaczami z krajów Europy południowo-wschodniej. Uczestnicząc w inauguracji platformy, europejski komisarz ds. nauki i badań naukowych Janez Potočnik odniósł się do planu działania UE-Bałkany 2003 dotyczącego nauki i technologii, który uznał za duży sukces: - "pozwoliło to na zaprezentowanie Bałkanów Zachodnich i podkreślenie znaczenia badań. Sprawa jest istotna, ponieważ rzeczywiście - powiem to wyraźnie - badania są kluczowym instrumentem ułatwiającym integrację. Są dziedziną polityki, która otwiera drzwi i pozwala osiągać postęp w innych obszarach". Do konkretnych wyników planu działania należały specjalne zaproszenia zorganizowane w ramach programu współpracy międzynarodowej szóstego programu ramowego (6. PR) w zakresie dotyczącym potencjału. - Przy takiej liczbie zastosowań, zaproszenia te z pewnością były reakcją na wyraźne zapotrzebowanie - zauważył komisarz. - Pozwoliły na sfinansowanie tworzenia części ważnych zdolności rozwojowych w tym regionie, co w przeciwnym razie nie byłoby możliwe. - Lecz musimy zrobić więcej. I w tym miejscu wkracza platforma sterująca Bałkanów Zachodnich - powiedział Potočnik, który w dalszej części wypowiedzi nakreślił pewne funkcje tej platformy. Od czasu utworzenia planu działania 2003, "stało się jasne, że wiele podmiotów zamierza wnieść swój wkład w realizację ogólnego celu, jakim jest ułatwienie integracji krajów Bałkanów Zachodnich oraz pragnie wspierać rozwój gospodarczy w sposób trwały." Zdaniem komisarza, dlatego "platforma sterująca" powinna być wykorzystywana jako forum, które gromadzi wszystkie pomysły i środki oraz miejsce, w którym dochodzi do wymiany informacji i doświadczeń. Byłoby to równoznaczne z wyjściem poza siódmy program ramowy (7. PR), powiedział komisarz Potočnik, po to, by zaangażować ważnych interesariuszy takich jak Pakt Stabilności dla Europy Południowo-Wschodniej oraz COST, jak również zewnętrzne instrumenty finansowe, takie jak Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. Co do "sterującej części platformy", Potočnik wskazał na rolę, jaką mogłaby ona odegrać w budowaniu ogólnej świadomości na temat polityki badawczej oraz jej powiązań z innymi politykami, takimi jak strategia lizbońska, w przyciąganiu najlepszych badaczy i w ułatwianiu ich mobilności, jak też w unowocześnianiu infrastruktury badawczej w laboratoriach i instytutach. Komisarz powiedział, że platforma ma również rolę do odegrania w krajach kandydujących, które pracują nad przyjęciem dorobku prawnego UE. - Harmonizacja krajowych przepisów i praktyk z prawem UE w takich dziedzinach, jak środowisko, energia, rolnictwo, zdrowie - żeby wymienić tylko kilka - wymagać będzie intensywnej pracy i know-how - zauważył. Platforma sterująca mogłaby się walnie przyczynić do wypracowania politycznych stanowisk w tych dziedzinach. Platforma powinna wreszcie służyć również jako forum, w którym dochodzi do synergii pomiędzy 7. PR i funduszami przedakcesyjnymi (IPA). - To ważne, aby platforma sterująca była wykorzystywana w waszych krajowych administracjach do budowania podstaw do planowania naukowo-technologicznego wymiaru rozwoju zdolności w ramach IPA oraz do wskazania, która działalność badawcza może przyczynić się do realizacji celów funduszy przedakcesyjnych - powiedział komisarz. - To ma naprawdę decydujące znaczenie. Potočnik zakończył swoją wypowiedź przypominając uczestnikom inauguracji, że "platforma sterująca" stanowi własność krajów Bałkanów Zachodnich. - Jest to najlepsza metoda na przyłączenie się do inicjatyw Unii Europejskiej. Nie należy czekać na propozycje z Brukseli, należy być aktywnym, mieć wielkie ambicje i wypełnić tę platformę działaniem.