Zwiększenie atrakcyjności Niemiec dla badaczy
Niemcy mogą stać się bardziej atrakcyjne dla naukowców z całego świata, jeśli zapewnią bardziej przejrzyste ścieżki kariery i lepsze płace oraz będą promowały niezależne badania realizowane przez młodych naukowców. To tylko niektóre z zaleceń sformułowanych w 10-punktowym planie opublikowanym przez Fundację im. Aleksandra von Humboldta. Fundacja, ustanowiona ponownie w 1953 r. po zakończeniu II wojny światowej przez niemiecki Rząd Federalny, promuje międzynarodową współpracę badawczą. Co roku organizuje około 1800 wizyt badawczych dla naukowców u szczytu kariery oraz tych młodszych stażem. Dziesięciopunktowy plan, przygotowany na podstawie informacji zebranych w sieci fundacji, przedstawia zarys działań wymagających podjęcia przez niemieckie władze publiczne i wyższe uczelnie, jeżeli kraj ten ma nadal przyciągać uczonych z zagranicy. Jednym z najważniejszych zaleceń jest rekrutacja większej liczby naukowców. Niemieccy profesorowie mają pod swą opieką około 63 studentów, co - jak wskazuje Fundacja - dwukrotnie przewyższa tę liczbę na przeciętnej uczelni na świecie. Szacuje się, że aby spełnić cele lizbońskie UE, dotyczące przekształcenia Europy w najbardziej konkurencyjną gospodarkę na świecie do roku 2010, Niemcy musiałyby utworzyć 70 000 nowych etatów badawczych. Choć w rządowym "pakcie na rzecz szkolnictwa wyższego" oraz "pakcie na rzecz badań i innowacji" przewidziano środki na zatrudnienie młodych akademików, "działania te nie są wystarczające i muszą zostać zintensyfikowane w trakcie realizacji", przekonują przedstawiciele Fundacji. Fundacja zaleca też tworzenie bardziej przejrzystych ścieżek kariery, szczególnie pomiędzy etapami obrony doktoratu i zdobycia stanowiska profesora, a także sprawienie, by były one zgodne z praktyką międzynarodową. Jedną z sugestii jest przyjęcie anglosaskiej ścieżki kariery uczelnianej, w której momenty podejmowania decyzji o pozostaniu danej osoby w instytucji są jasno zdefiniowane i opisane. Innym ważnym czynnikiem wpływającym na decyzję badacza o przeprowadzce do innego kraju jest oferowany pakiet wynagrodzenia. Naukowcy pracujący na niemieckich uniwersytetach i w publicznych ośrodkach badawczych otrzymują płace według skali ustalonej w układzie w sprawie wynagrodzeń w sektorze publicznym. Lecz w porównaniu z innymi krajami płace ten nie są konkurencyjne, twierdzi Fundacja, a układ w sprawie wynagrodzeń nie uwzględnia szczególnych cech życia akademickiego. By Niemcy pozostały konkurencyjne na poziomie międzynarodowym, Fundacja postuluje dokładniejsze zbadanie zakresów płacowych, "by ustalić, czy są one rzeczywiście współmierne do wymagań nakładanych obecnie na konkurencyjną naukę w środowisku międzynarodowym". Innym sposobem na przyciągnięcie naukowców, szczególnie młodszych wiekiem, jest wzmocnienie programów finansowania niezależnych badań prowadzonych przez młodych badaczy. Lecz również w tym przypadku Fundacja uważa, że w porównaniu z innymi krajami młodzi naukowcy w Niemczech mają mniejszą swobodę podejmowania decyzji na temat badań, które prowadzą. Przedstawiciele Fundacji przekonują, że wśród naukowców na wczesnym etapie kariery mogłyby zostać wprowadzone procedury promujące podejmowanie ryzyka. Inne działania, które mogłyby pomóc w przyciągnięciu większej liczby naukowców, obejmują: utworzenie na poziomie UE systemu przenoszenia podstawowych świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, program inwestycyjny na rzecz tworzenia miejsc zamieszkania i spotkań dla naukowców, lepsze pakiety relokacyjne, doradztwo w sprawie kariery dla naukowców i ich partnerów, a także placówki opieki nad dziećmi.
Kraje
Niemcy