Platforma technologiczna na rzecz wykorzystania roślin wytycza program badań
W ciągu najbliższych 20 lat Europejczycy mogą doczekać się roślin leczniczych, których właściwości umożliwią walkę z cukrzycą i chorobami serca, smacznych roślin spożywczych z optymalną zawartością składników odżywczych, roślin, które można bez problemu przekształcić w biopaliwa oraz tańszych leków opartych na substancjach roślinnych. Taką oto wizję przyszłości przedstawił Wilhelm Gruissem, przewodniczący European Plant Science Organisation (grupa uniwersytetów i innych akademickich placówek badawczych działających w dziedzinie biotechnologii roślin) podczas inauguracji strategicznego programu badań dla platformy technologicznej "Plants for the Future" (Rośliny przyszłości). Jednak aby możliwe było urzeczywistnienie tej wizji, Europa musi rozpocząć intensywną i konkurencyjną w skali światowej działalność badawczą poświęconą roślinom. W strategicznym programie badań określa się, w jaki sposób europejskie środowisko naukowców zajmujących się badaniami roślin mogłoby przyczynić się do sprostania następującym globalnym wyzwaniom: 1. zdrowe, bezpieczne produkty żywnościowe i pasze w wystarczających ilościach; 2. produkty oparte na substancjach roślinnych - środki chemiczne i źródła energii; 3. zrównoważone rolnictwo, leśnictwo i gospodarka krajobrazowa; 4. dynamiczne i konkurencyjne badania podstawowe; 5. wybór i decydująca rola konsumenta. "Tych pięć filarów stanowi kompletne wsparcie dla rozwoju biogospodarki opartej na wiedzy, która umożliwia Europie utrzymanie konkurencyjności gospodarczej i zapewnia środki uzyskiwania przyszłych paliw i żywności w sposób nienaruszający równowagi ekologicznej", piszą autorzy w dokumencie. Dla każdego z wyzwań wyznaczono priorytety krótko-, średnio- i długoterminowe (do roku 2025). Nowy program badawczy jest dobrą wiadomością szczególnie dla europejskich rolników. - Chcąc poprawić w przyszłości swoją konkurencyjność, europejscy rolnicy będą potrzebować bardziej zróżnicowanych i przyjaznych dla środowiska upraw, z których będą produkować lepszą jakościowo żywność i produkty nieżywnościowe - powiedział Ricardo Serra-Arias z Organizacji Związków Rolniczych (COPA). - Temu prawdziwemu wyzwaniu sprostają najnowocześniejsze innowacje, szczególnie w dziedzinie biotechnologii roślin. Strategiczny program badań powstał po dwóch latach szeroko zakrojonych konsultacji zarówno na szczeblu unijnym, jak i w państwach członkowskich. Brali w nich udział interesariusze reprezentujący środowiska akademickie, przemysł, rolnictwo, leśnictwo, rządy, organizacje konsumenckie i środowiskowe, jak również eksperci ds. edukacji, komunikacji oraz eksperci prawni i finansowi. Partnerzy projektu zaczęli prace nad wdrożeniem swojego ambitnego programu. Kurt Vandenberghe, zastępca szefa gabinetu komisarza ds. nauki i badań naukowych Janeza Potočnika, zwrócił uwagę, że już udało im się zapewnić priorytet dla nauk dotyczących roślin w siódmym programie ramowym (7PR). Znacząca część budżetu przeznaczonego dla priorytetu "biogospodarka oparta na wiedzy" (KBBE) ma być przekazywana na projekty związane z wykorzystaniem roślin - zauważył. - To pokazuje, że platformie technologicznej "Plants for the Future" udało się z dość dużym powodzeniem przedstawić swoje argumenty na szczeblu europejskim - skomentował, dodając przy tym, że jest to przykład aktywności, jakiej życzyłaby sobie Komisja od platform technologicznych. Partnerzy projektu rozważają również inne unijne źródła finansowania, w tym fundusze społeczne i proponowany Europejski Instytut Technologii (EIT). Poza tym aktywnie zachęcają krajowe rządy i instytucje finansujące do umieszczania priorytetów programu platformy "Plants for the Future" w swoich własnych programach. Działalność ta przebiega sprawniej dzięki temu, że wiele z tych instytucji również miało swój udział w procesie konsultacji. - W ciągu ostatnich kilku lat wsparcie energicznych badań poświęconych roślinom pozostawało poza listą ważnych priorytetów unijnego programu politycznego - powiedział profesor Gruissem. - Jesteśmy przekonani, że strategiczna perspektywa Europejskiej Platformy Technologicznej przywróci rośliny do programów decydentów politycznych w UE poprzez skoncentrowanie się na najważniejszych zagadnieniach dla badań w dziedzinie roślin i rolnictwa, którymi Europejczycy muszą się zająć.