Badanie ujawnia zmiany w cyrkulacji wód Oceanu Arktycznego
Do niedawna cyrkulacja wód Oceanu Arktycznego wywoływana była przez formowanie się lodu morskiego, a nie przez napływ wody głębinowej z Północnego Atlantyku, jak to się dzisiaj dzieje. Do takiego wniosku doszli naukowcy niemieccy w swoim opracowaniu opublikowanym w nowym czasopiśmie "Nature Geoscience". Działalność człowieka wywiera już wpływ na Ocean Arktyczny, który - w opinii Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) - jest uznany za szczególnie podatny na zmiany klimatyczne. Zbadanie sposobu, w jaki region ten w przeszłości reagował na zmiany klimatu, jest niezbędne dla poszerzenia naszej wiedzy na temat obecnych zmian. Podstawą najnowszych wyników są analizy geochemiczne rdzeni osadów pobranych z głębin Oceanu Arktycznego w ramach projektu ECORD (European Consortium for Ocean Research Drilling - europejskie konsorcjum ds. badawczych wierceń oceanicznych) finansowanego przez UE. Naukowcy interesowali się zwłaszcza zmianami stosunku izotopowego naturalnego neodymu. W przypadku neodymu mamy do czynienia z różnymi stosunkami izotopowymi w zależności od wieku i rodzaju skały. Gdy skały są zwietrzałe, pierwiastek ten jest wymywany do morza i dostarcza informacji o pochodzeniu wody występującej w oceanie. Dzięki rdzeniom naukowcy mogli zbadać zmiany źródeł wody w Oceanie Arktycznym w okresie 15 milionów lat wstecz. Badacze byli zaskoczeni, gdy odkryli, że zapis izotopowy w przypadku znacznej części historii oceanu jest odmienny od zapisu, jaki obecnie występuje. Stosunki izotopowe dużej części rdzeni odpowiadają takim skałom bazaltowym, jakie znajdują się w rejonie Morza Karskiego. Sugeruje to, że przez większość czasu w okresie minionych 15 milionów lat woda morska znajdująca się powyżej osadów pochodziła z samego Oceanu Arktycznego. Natomiast dzisiaj ogromna część wody głębinowej w Oceanie Arktycznym napływa przez Cieśninę Fram z Atlantyku. A więc w jaki sposób neodym znalazł się na dnie morskim? - Podczas formowania się lodu morskiego sól z wody morskiej zamarza i zostaje wytrącona, w wyniku czego dochodzi do powstania wód o wysokim zasoleniu, posiadających większą gęstość niż otaczająca woda morska - wyjaśnił Martin Frank z Leibniz Institute for Marine Sciences, jeden z autorów publikacji. - Wody o wysokim zasoleniu opadły i przeniosły zapis izotopowy Nd (neodymu) zawarty w skałach bazaltowych na dno morskie, skąd pozyskano rdzenie osadów. Osady wskazują na to, że dopiero w ciągu ostatnich 400 000 lat cyrkulacja uległa zmianie. Dzisiaj rzeki rosyjskie dostarczają dużych ilości słodkiej wody na powierzchnię Oceanu Arktycznego, zapobiegając w ten sposób tworzeniu się wody głębinowej.
Kraje
Niemcy